Samenvatting neurologie anatomie en fysiologie

Neurologie: anatomie/fysiologie




Inhoudsopgave

,Neurofysiologie hoofdlijnen
Tot nu toe vegetatief/autonoom
Zenuwstelsel
 Somatisch (animale) deel
o Skeletspieren/sensoriek
 Houding en beweging
o Alle functies en structuren die betrokken zijn bij het waarnemen van de
buitenwereld en bij houding en beweging
 Vegetatief (autonoom) deel
o Vegetatief deel
 Homeostase, groei, voortplanting
o Alle functies en structuren die zijn betrokken bij de instandhouding van het lichaam
o Vegetatieve functies worden uitgevoerd door specifieke neuronengroepen in het
centrale en perifere zenuwstelsel

Zenuwcel = neuron
neuron = zenuwcel
axon = lange uitloper van zenuwcel
zenuwvezel = neuron + myelineschede
zenuw = bundel neuronen in het perifere
zenuwstelsel = nervus
tractus = bundel neuronen in het centrale
zenuwstelsel




Zenuw
Een zenuw bevat
 Afferenten
o Zenuwvezels die prikkels van de periferie in de richting van het centrale zenuwstelsel
geleiden
o Ze voeren sensorische informatie naar het centrale zenuwstelsel
o Sensorische zenuwvezels en sensorische neuronen van verschillende modaliteiten
 Efferenten
o Voeren de prikkels van het centrale zenuwstelsel naar de periferie
o Motorische zenuwvezels en motor neuronen (alfa en gamma)

Transport van prikkels in het centrale zenuwstelsel
In het centrale zenuwstelsel wordt sensorische informatie via zenuwvezels verder omhoog gevoerd,
van ruggenmerg naar de hersenen. Of van hersenen naar hersenschors (craniaal). Een bundel
zenuwvezels in het centrale zenuwstelsel heet tractus (=baan) of fasciculus (=bundeltje). Een tractus
die van beneden naar boven loopt, is een ascenderende baan, bv. pijnbaan. Deze behoren tot het
sensorische systeem: ze voeren sensorische informatie aan, zijn afferente banen.
Motorische informatie wordt in het centrale zenuwstelsel via zenuwvezels vanuit de hersenen
omlaag gevoerd, naar ruggenmerg. Of vanaf hersenschors naar de onderrug (caudaal). Dit zijn
descenderende banen en behoren tot het motorische systeem, zijn efferente banen.




1

,Actiepotentiaal

Actiepotentiaal frequentie  codering
 Motorisch
o Vanuit hersenen signaal naar ruggenmerg  via motorische zenuwen naar
doelorganen =bv. de spieren (van centraal naar perifeer)
o Hoe hoger de A.P. frequentie, hoe sterker de spiercontractie
 Sensorisch
o Tast van de huis geeft een signaal naar centrale zenuwstelsel en gaat vanaf daar naar
de hersenen (van perifeer naar craniaal)
o Hoe sterker de stimulus, hoe hoger de A.P. frequenties, des te sterker de
waarneming

Actiepotentiaal frequentie  bij beschadigde zenuw
 Vermindering kracht/verlamming = parese
 Vermindering gevoel = hypesthesie

Locatie uitval = locatie pathologie
Tevens mogelijk onder andere
 Stoornissen in zien
 Cognitieve stoornissen
 Fatische stoornissen

Zenuwstelsel

Centraal zenuwstelsel
Bestaat uit:
 Hersenen  omgeven door een schedel
o Hersenstam
o Kleine hersenen = cerebellum
o Grote hersenen = cerebrum
 Ruggenmerg  ligt in het wervelkanaal
Rondom de hersenen en het ruggenmerg liggen drie vliezen: hersenvliezen of meningen
Zowel de hersenen als het ruggenmerg zijn goed beschermd door botten. De hersenen gaan in het
ruggenmerg over bij de overgang van schedel naar halswervels, ter hoogte van het achterhoofdsgat
van de schedel. Buitenste laag van de hersenen heet hersenschors (cortex cerebri), daarin liggen
vooral cellichamen en neuronen. Deze geven de schors in een dood lichaam een grijze kleur (grijze
stof), in levend lichaam kleurt het roze door de bloedcirculatie. De binnenzijde van de hersenen
bevat grotendeels de uitlopers van neuronen. Door de myeline om de axonen zien de vezels er wit
uit (witte stof)

Perifeer zenuwstelsel
Bestaat uit:
 Hersenzenuwen (12 paren)
o Bedienen vooral het hoofd- en halsgebied
o Nummer 10, nervus vagus, bedient een groot aantal inwendige organen
 Spinale zenuwen of ruggenmergzenuwen (31 paren)
o Zenuwwortel
o Plexus
o Perifere zenuwen = bundels van zenuwvels in het perifere zenuwstelsel
o Functie

2

,  Ze komen tussen de wervelbogen tevoorschijn en bedienen vooral de romp
en ledematen. Alle structuren die door één spinale zenuw worden bediend,
vormen samen een segment.

Ligging van de cellichamen van de neuronen
 De meeste cellichamen van neuronen in de hersenen liggen in de hersenschors
 Er liggen groepen cellichamen binnen in de hersenen, grijze stof te midden van witte stof.
Zo’n groep cellichamen van neuronen in het centrale zenuwstelsel heel nucleus of
(hersen)kern
 In het ruggenmerg liggen cellichamen van neuronen in de vlindervormige grijze stof
 Daarnaast zijn er groepjes cellichamen van neuronen in het perifere zenuwstelsel, ‘ganglion’

Cognitieve functies  lateralisatie
 Achterzijde
o Waarneming
 Voorzijde
o Uitvoerende functie
o Persoonlijkheid
 Linker hemisfeer
o Rechter lichaamshelft
o Taalvaardigheden en handelen
o Afasie/apraxie
 Rechter hemisfeer
o Linker lichaamshelft
o Voelen, uitdrukken, waarnemen emotie
o Visueel ruimtelijke waarneming
o Agnosie/neglect

Modellen van het zenuwstelsel

Reflexmodel
Gaat ervan uit dat een prikkel of stimulus een stereotiepe reactie of respons oproept. Daarom heet
het ook wel stimulus-responsmodel.
Reflexmatige reacties op prikkels zijn er wel, maar ze bepalen niet de hele actie of het hele gedrag.
Onderzoek van de reflexen geeft informatie over plaats, aard en ernst van een neurologische
aandoening. Sommige behandelvormen zijn gebaseerd op het faciliteren of inhiberen van reflexen
om hiermee een te lage of hoge tonus te beïnvloeden.

Kabels- en banenmodel
Gaat ervan uit dat er vast verbindingen bestaan tussen delen van het zenuwstelsel.
Sensorische banen lopen van de periferie via het ruggenmerg omhoog naar de hersenen. Motorische
banen lopen van de hersenen via het ruggenmerg; motorische zenuwvezels lopen van vanuit het
ruggenmerg naar de spieren. Daarnaast zijn er banen die onderdelen in het centrale zenuwstelsel
verbinden (associatiebanen).
Dit model is niet helemaal betrouwbaar, omdat er continu veranderingen optreden in het lichaam.
Neuronen kunnen hun synaptische verbindingen aanpassen.

Hiërarchisch/fylogenetisch model (Ernst Haeckel)
Legt een verband tussen de manier waarop het zenuwstelsel is georganiseerd en de manier waarop
het zenuwstelsel zicht heeft ontwikkeld.



3