Hoorcollege / werkcollege media
Week 1 compositie (Beeldtaal, hoofdstuk 7)
Compositie:
- Compositie gaat het om ordening en hiërarchie
- Op platte vlak (2d), in de ruimte (3d) en in tijd
- Meeste media (boodschap dragers) zijn tweedimensionaal
- Derde dimensie (ruimte) in mediaproductie alleen suggestie (behalve virtual reality)
- Dimensie tijd in media met name zichtbaar in beweging
Compositie is:
- Het ordenen van beeldelementen volgens een vooraf bepaalde strategie
- Het creëren van orde in chaos
- Het werken met tegenstellingen
Een compositie heeft altijd richting: bijvoorbeeld een horizontale, verticale, diagonale of
driehoek compositie
Factoren die de compositie bepalen:
- Compositie heeft altijd een vlak nodig. Dus de vorm van het vlak waarop de
informatie wordt gegroepeerd (bijv.: staand/liggend, rechthoek, veelhoek, cirkel,
ovaal)
- De beeldelementen en de wijze waarop ze zijn gegroepeerd
Tentamen: 4 soorten compositie
Vraag: je krijgt een case, gaat over iets, iemand wil iets maken (tijdschrift, advertentie etc)
welke soorten compositie en symmetrie je wil gebruiken
,4 soorten compositie:
1. Centraal compositie (traditioneel)
- Beeldelementen zijn zodanig gegroepeerd dat ze in één herkenbare vorm passen, de
driehoek compositie is de bekendste
- Traditioneel: klassieke uitstraling
- Punt in het midden waar lijnen samenkomen (meestal symmetrische compositie)
2. Patroon of gerijde compositie
- Ordening door onderlinge afstand, bij gelijkenis beeldelementen ontstaat er een
patroon
- Modern: informele uitstraling
3. Symmetrisch
- Evenwichtig, rustig, maar ook monumentaal als
centrale grote objecten worden omringd door kleinere
decentrale objecten
4. Asymmetrisch
- Bij ontbreken van symmetrie ontstaat spanning:
kijker zoekt naar houvast en laat zich leiden door
de diagonale lijn (vector) die de compositie
beheerst
- Vector zorgt voor diepte en/of beweging
, Uitsnede:
- Traditioneel / conventioneel:
Toont beeldobjecten volledig (Bijvoorbeeld in gulden snede)
- Experimenteel:
Bijvoorbeeld door een object half in beeld te brengen of snapshots van objecten die
uit kader bewegen (wordt beweging gesuggereerd en dat komt realistischer over dan
centrale en symmetrische composities.
Begrenzing:
- Papierformaat, lijst, kader vormen begrenzing beeldelementen
- Maar ruimte hoeft niet bepaald te worden door kaders.
Composities met regelmatige herhaling wekken suggestie dat de
ruimte van de afbeelding buiten het kader gewoon doorloopt.
Beweging:
Een fotograaf kan het gevoel van beweging oproepen door:
- Focus stilstaande achtergrond, bewegende voorwerpen op voorgrond
- Langere sluitertijd
- Volgen van bewegend voorwerp met camera (achtergrond onscherp)
- Vormgever kan in Photoshop bewegingsonscherpte creëren
Gestalt:
- In strips wordt tijd geordend: kijker vult zelf in wat er tussen twee plaatjes gebeurt.
- Structuur van strips mooi voorbeeld voor andere vormen van visuele communicatie:
bijvoorbeeld film en infographics
McCloud (1993) in The invisible Art beschrijft compositie van overgangen in strips:
Actie – actie: oorzaak gevolg
Moment – moment: verstilling
Scène – scène: overgangen in tijd/plaats
Onderwerp – onderwerp: overgang in verhaal
Aspect – aspect: bijv. sfeerbeelden die tijd/plaats positioneren
Non – sequitor: geen verband
Hiërarchie in compositie bepaalt belang (waar aandacht als eerste op gericht wordt)
bijvoorbeeld door (tentamenvraag):
- Scherpte
- Licht
- Groter
- Opvallend
- Afwijkende kleur
Semiotiek:
- Lezer/kijker zoekt verbanden en/of verhaallijn in de regel van links naar rechts
- Links verleden en heden: rechts het nieuwe. Leidt tot vaste connotatie
- Links: oorsprong, oorzaak, verleden. Rechts: resultaat, gevolg, toekomst
- In alle culturen? Kress & Van Leeuwen suggereren van wel. Oorzaak: de westerse
beeldcultuur is veel geëxporteerd waardoor het dominant is geworden
Week 1 compositie (Beeldtaal, hoofdstuk 7)
Compositie:
- Compositie gaat het om ordening en hiërarchie
- Op platte vlak (2d), in de ruimte (3d) en in tijd
- Meeste media (boodschap dragers) zijn tweedimensionaal
- Derde dimensie (ruimte) in mediaproductie alleen suggestie (behalve virtual reality)
- Dimensie tijd in media met name zichtbaar in beweging
Compositie is:
- Het ordenen van beeldelementen volgens een vooraf bepaalde strategie
- Het creëren van orde in chaos
- Het werken met tegenstellingen
Een compositie heeft altijd richting: bijvoorbeeld een horizontale, verticale, diagonale of
driehoek compositie
Factoren die de compositie bepalen:
- Compositie heeft altijd een vlak nodig. Dus de vorm van het vlak waarop de
informatie wordt gegroepeerd (bijv.: staand/liggend, rechthoek, veelhoek, cirkel,
ovaal)
- De beeldelementen en de wijze waarop ze zijn gegroepeerd
Tentamen: 4 soorten compositie
Vraag: je krijgt een case, gaat over iets, iemand wil iets maken (tijdschrift, advertentie etc)
welke soorten compositie en symmetrie je wil gebruiken
,4 soorten compositie:
1. Centraal compositie (traditioneel)
- Beeldelementen zijn zodanig gegroepeerd dat ze in één herkenbare vorm passen, de
driehoek compositie is de bekendste
- Traditioneel: klassieke uitstraling
- Punt in het midden waar lijnen samenkomen (meestal symmetrische compositie)
2. Patroon of gerijde compositie
- Ordening door onderlinge afstand, bij gelijkenis beeldelementen ontstaat er een
patroon
- Modern: informele uitstraling
3. Symmetrisch
- Evenwichtig, rustig, maar ook monumentaal als
centrale grote objecten worden omringd door kleinere
decentrale objecten
4. Asymmetrisch
- Bij ontbreken van symmetrie ontstaat spanning:
kijker zoekt naar houvast en laat zich leiden door
de diagonale lijn (vector) die de compositie
beheerst
- Vector zorgt voor diepte en/of beweging
, Uitsnede:
- Traditioneel / conventioneel:
Toont beeldobjecten volledig (Bijvoorbeeld in gulden snede)
- Experimenteel:
Bijvoorbeeld door een object half in beeld te brengen of snapshots van objecten die
uit kader bewegen (wordt beweging gesuggereerd en dat komt realistischer over dan
centrale en symmetrische composities.
Begrenzing:
- Papierformaat, lijst, kader vormen begrenzing beeldelementen
- Maar ruimte hoeft niet bepaald te worden door kaders.
Composities met regelmatige herhaling wekken suggestie dat de
ruimte van de afbeelding buiten het kader gewoon doorloopt.
Beweging:
Een fotograaf kan het gevoel van beweging oproepen door:
- Focus stilstaande achtergrond, bewegende voorwerpen op voorgrond
- Langere sluitertijd
- Volgen van bewegend voorwerp met camera (achtergrond onscherp)
- Vormgever kan in Photoshop bewegingsonscherpte creëren
Gestalt:
- In strips wordt tijd geordend: kijker vult zelf in wat er tussen twee plaatjes gebeurt.
- Structuur van strips mooi voorbeeld voor andere vormen van visuele communicatie:
bijvoorbeeld film en infographics
McCloud (1993) in The invisible Art beschrijft compositie van overgangen in strips:
Actie – actie: oorzaak gevolg
Moment – moment: verstilling
Scène – scène: overgangen in tijd/plaats
Onderwerp – onderwerp: overgang in verhaal
Aspect – aspect: bijv. sfeerbeelden die tijd/plaats positioneren
Non – sequitor: geen verband
Hiërarchie in compositie bepaalt belang (waar aandacht als eerste op gericht wordt)
bijvoorbeeld door (tentamenvraag):
- Scherpte
- Licht
- Groter
- Opvallend
- Afwijkende kleur
Semiotiek:
- Lezer/kijker zoekt verbanden en/of verhaallijn in de regel van links naar rechts
- Links verleden en heden: rechts het nieuwe. Leidt tot vaste connotatie
- Links: oorsprong, oorzaak, verleden. Rechts: resultaat, gevolg, toekomst
- In alle culturen? Kress & Van Leeuwen suggereren van wel. Oorzaak: de westerse
beeldcultuur is veel geëxporteerd waardoor het dominant is geworden
