Samenvatting Contractenrecht Verdiept
WEEK 1 Introductie – herhaling Burgerlijk Recht II............................................................................3
Overeenkomst....................................................................................................................................3
Uitgangspunten contractenrecht.......................................................................................................6
Huurcontract......................................................................................................................................6
Boetebeding.......................................................................................................................................7
Algemene voorwaarden.....................................................................................................................9
Ambtshalve toetsing...........................................................................................................................9
Casus 2 week 1...................................................................................................................................9
WEEK 2 Nakoming en opschorting...................................................................................................12
Casus 1 week 1.................................................................................................................................12
Nakoming.........................................................................................................................................15
Opschorting......................................................................................................................................20
Casus 2 week 2.................................................................................................................................21
Schuldeisersverzuim.........................................................................................................................24
Casus 1 week 2.................................................................................................................................24
WEEK 3 Uitleg van overeenkomsten................................................................................................25
De noodzaak van uitleg....................................................................................................................25
Objectieve en subjectieve uitleg.......................................................................................................25
Verband met de wilsvertrouwensleer...............................................................................................29
Uitleg van commerciële contracten..................................................................................................29
Redelijkheid en billijkheid.................................................................................................................30
WEEK 4 Koopovereenkomst............................................................................................................31
Inleiding............................................................................................................................................31
Non-conformiteit..............................................................................................................................31
Casus 2 week 4.................................................................................................................................32
Casus 3 week 4.................................................................................................................................33
Drieledig onderscheid non-conformiteit...........................................................................................34
Vervolg casus 3 week 4....................................................................................................................35
Klachtplicht koper.............................................................................................................................36
Vervolg casus 3 week 4....................................................................................................................36
WEEK 5 Niet-nakoming en ontbinding.............................................................................................38
Niet-nakoming..................................................................................................................................38
Verzuimregeling...............................................................................................................................38
Ontbinding.......................................................................................................................................40
Vernietiging......................................................................................................................................43
WEEK 6 Opdracht & reisovereenkomst............................................................................................45
Inleiding............................................................................................................................................45
Aanneming van werk........................................................................................................................46
Arbeidsovereenkomst.......................................................................................................................47
Overeenkomst van opdracht............................................................................................................47
Casus 1 week 6.................................................................................................................................49
Casus 3 week 6.................................................................................................................................50
Reisovereenkomst............................................................................................................................52
Casus 2 week 6.................................................................................................................................52
WEEK 7 Contracten maken..............................................................................................................54
Inleiding............................................................................................................................................54
, Kwalificatie van het contract............................................................................................................54
Hoedanigheid van partijen...............................................................................................................55
Kwalitatieve rechten.........................................................................................................................56
Derdenbeding en kettingbeding.......................................................................................................56
Voorbehoud......................................................................................................................................60
WEEK 8 Onbenoemde contracten en opzegging..............................................................................63
Onbenoemde overeenkomsten vs. duurovereenkomsten.................................................................63
Distributieovereenkomst en franchiseovereenkomst.......................................................................63
Opzegbaarheid van onbenoemde contracten..................................................................................65
Beëindiging contract........................................................................................................................70
WEEK 9 Aannemingsovereenkomst.................................................................................................71
Inleiding............................................................................................................................................71
Contractsvormen aanneming van werk............................................................................................72
Wettelijke regeling...........................................................................................................................72
Oplevering........................................................................................................................................72
Aansprakelijkheid van de aannemer na oplevering..........................................................................73
Betaling en boete bij te late oplevering............................................................................................74
Verjarings- en vervaltermijnen.........................................................................................................75
Waarschuwingsplicht aannemer......................................................................................................75
WEEK 10 Invloed EU-recht op het (Nederlandse) contractenrecht...................................................78
Bronnen van het Europees privaatrecht...........................................................................................78
Doorwerking Unierecht....................................................................................................................78
WEEK 11 Pachtovereenkomst..........................................................................................................84
Inleiding............................................................................................................................................85
De pachtregeling..............................................................................................................................85
De pachtovereenkomst.....................................................................................................................85
Pachtvormen....................................................................................................................................86
Pachtprocesrecht..............................................................................................................................87
Reguliere pacht................................................................................................................................87
Eindigen pachtovereenkomst...........................................................................................................88
Geliberaliseerde pacht......................................................................................................................88
Bijzondere pachtvormen...................................................................................................................89
WEEK 12 Elektronisch contracteren.................................................................................................89
Inleiding............................................................................................................................................90
Nationale en Europese rechtsbronnen.............................................................................................90
Informatieplichten............................................................................................................................91
Totstandkoming van de overeenkomst............................................................................................92
Herroepingsrecht..............................................................................................................................94
WEEK 13 Vertegenwoordiging.........................................................................................................94
Inleiding............................................................................................................................................95
Volmacht..........................................................................................................................................96
Vertegenwoordiging van de overheid algemeen..............................................................................98
Vertegenwoordiging van gemeenten/provincies..............................................................................99
Vertegenwoordiging van de Staat der Nederlanden......................................................................101
Onbevoegde vertegenwoordiging..................................................................................................102
,WEEK 1 Introductie – herhaling Burgerlijk Recht II
Jurisprudentie
- Haviltex
- Inbev/Van der Valk
- Fisser/Tycho
- Intrahof/Bart Smit
- Heesakkers/Voets
Het contractenrecht betekent niet slechts het diep graven in de wetenschappelijke dogmatiek
van het BW, maar ook 1) een vertaalslag maken van theorie naar praktijk en 2) kijken naar
een aantal bijzondere overeenkomsten.
Verbintenis
Het contractenrecht sluit aan bij het vak Burgerlijk Recht II. Het verbintenissenrecht is het
geheel van rechtsregels m.b.t. de verhouding tussen rechtssubjecten (personen).
Een verbintenis is een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen 2 of meer personen
krachtens welke de een tot iets is verplicht waartoe de ander gerechtigd is.
Bij het Mastervak Contractenrecht Verdiept gaan wij kijken naar verbintenissen die zijn
ontstaan uit een overeenkomst en zoomen we in op de (bijzondere) overeenkomsten.
1. De totstandkoming van een overeenkomst.
2. De inhoud van een overeenkomst.
3. De uitvoering van een overeenkomst.
Overeenkomst
Art. 6:213 BW: een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling, waarbij een of meer
partijen jegens een of meer anderen een verbintenis aangaan.
Een overeenkomst bevat afspraken over:
- Enerzijds de te verrichten prestaties.
- Anderzijds de verdeling van risico’s.
Art. 3:33 BW: een rechtshandeling vereist een op rechtsgevolg gerichte wil die zich door een
verklaring heeft geopenbaard.
- Eenzijdig het rechtsgevolg treedt in door de wilsuiting van één persoon.
Gericht (bijv. het opzeggen van een huurovereenkomst).
Ongericht (bijv. het opstellen van een testament).
- Meerzijdig het rechtsgevolg treedt in bij corresponderende wilsuitingen.
Eenzijdig: er geldt één verbintenis tussen de partijen (bijv. een schenking,
welke moet worden aanvaard).
Wederkerig: er gelden 2 verbintenissen tussen de partijen: een prestatie en
een wederprestatie (bijv. een koopovereenkomst).
Art. 6:217 BW: een overeenkomst komt tot stand door aanbod en aanvaarding daarvan.
- Aanbod:
1. Een (vormvrij) voorstel (verklaring) tot het sluiten van een overeenkomst.
, 2. Met de bedoeling gebonden te raken door aanvaarding (een op rechtsgevolg
gerichte wil).
Wil en verklaring (art. 3:33 BW).
3. Gericht tot 1 of meer bepaalde personen.
4. Voldoende bepaalbaar (art. 6:227 BW).
- Aanvaarding:
1. Een (vormvrije) acceptatie (verklaring) van een geldig aanbod.
2. Met de bedoeling gebonden te raken (een op rechtsgevolg gerichte wil).
Wil en verklaring (art. 3:33 BW).
3. Gericht tot de aanbieder.
4. Dat inhoudelijk overeenstemt met het aanbod (wilsovereenstemming).
Soms bereiken partijen geen wilsovereenstemming. In die situaties wordt de wilsleer
aangevuld met de vertrouwensleer.
Gerechtvaardigd vertrouwen (art. 3:35 BW):
1. Vertrouwen bij de wederpartij.
2. Opgewekt door de handelende partij.
3. Het vertrouwen is gerechtvaardigd.
De wil van de handelende partij bepaalt de inhoud van een rechtshandeling. Het gaat hierbij
niet om zijn werkelijke wil, maar om de wil zoals de wederpartij deze redelijkerwijze mocht
interpreteren o.b.v. het toedoen van de handelende partij.
Hebben partijen wilsovereenstemming bereikt? Dan kan er sprake zijn van een
overeenkomst. Soms kan er tussen partijen onenigheid bestaan over de betekenis en de
rechtsgevolgen van een overeenkomst.
Art. 6:248 lid 1 BW: een overeenkomst heeft niet alleen de door partijen overeengekomen
rechtsgevolgen, maar ook die welke, naar de aard van de overeenkomst, uit de wet, de
gewoonte of de eisen van redelijkheid en billijkheid voortvloeien de rechtsgevolgen zijn
afhankelijk van 4 bronnen:
1. Overeengekomen rechtsgevolgen (partijafspraak).
2. Wet (regels die gelden voor alle overeenkomsten of voor bijzondere (Boek 7 BW)
overeenkomsten).
3. Gewoonte (als er een bestendig gevolgde gedragslijn is en er een norm bestaat).
4. Redelijkheid en billijkheid (art. 6:248 lid 2 BW).
De structuur van art. 6:248 lid 1 BW plaatst de overeengekomen rechtsgevolgen voorop.
Maar wat zijn de overeengekomen rechtsgevolgen? Wat de overeenkomst inhoudt, is vaak
niet overduidelijk. Hoe moet de overeenkomst worden uitgelegd? Er moet worden
vastgesteld wat de betekenis van de overeenkomst is en welke rechtsgevolgen daaruit
voortvloeien. De uitgangspunten daarbij zijn:
- Art. 6:213 lid 1 BW: een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling.
- Art. 3:33 jo. 3:35 BW: de inhoud van een rechtshandeling is afhankelijk van de wil en
het gerechtvaardigd vertrouwen de wilsvertouwensleer beheerst zowel de
totstandkoming van een overeenkomst als de uitleg daarvan.
- Twee keer een wil, is twee keer een vertrouwen.
Als over de betekenis en de rechtsgevolgen van een overeenkomst een geschil ontstaat, dan
bepaalt de rechter de betekenis en de rechtsgevolgen van de contractuele bedingen d.m.v.
uitleg conform Haviltex.
Haviltex: Haviltex koopt een machine van Ermes en Langerwerf voor het snijden van
piepschuim. In de koopovereenkomst is als bepaling opgenomen: “Tot eind 1976 heeft koper
WEEK 1 Introductie – herhaling Burgerlijk Recht II............................................................................3
Overeenkomst....................................................................................................................................3
Uitgangspunten contractenrecht.......................................................................................................6
Huurcontract......................................................................................................................................6
Boetebeding.......................................................................................................................................7
Algemene voorwaarden.....................................................................................................................9
Ambtshalve toetsing...........................................................................................................................9
Casus 2 week 1...................................................................................................................................9
WEEK 2 Nakoming en opschorting...................................................................................................12
Casus 1 week 1.................................................................................................................................12
Nakoming.........................................................................................................................................15
Opschorting......................................................................................................................................20
Casus 2 week 2.................................................................................................................................21
Schuldeisersverzuim.........................................................................................................................24
Casus 1 week 2.................................................................................................................................24
WEEK 3 Uitleg van overeenkomsten................................................................................................25
De noodzaak van uitleg....................................................................................................................25
Objectieve en subjectieve uitleg.......................................................................................................25
Verband met de wilsvertrouwensleer...............................................................................................29
Uitleg van commerciële contracten..................................................................................................29
Redelijkheid en billijkheid.................................................................................................................30
WEEK 4 Koopovereenkomst............................................................................................................31
Inleiding............................................................................................................................................31
Non-conformiteit..............................................................................................................................31
Casus 2 week 4.................................................................................................................................32
Casus 3 week 4.................................................................................................................................33
Drieledig onderscheid non-conformiteit...........................................................................................34
Vervolg casus 3 week 4....................................................................................................................35
Klachtplicht koper.............................................................................................................................36
Vervolg casus 3 week 4....................................................................................................................36
WEEK 5 Niet-nakoming en ontbinding.............................................................................................38
Niet-nakoming..................................................................................................................................38
Verzuimregeling...............................................................................................................................38
Ontbinding.......................................................................................................................................40
Vernietiging......................................................................................................................................43
WEEK 6 Opdracht & reisovereenkomst............................................................................................45
Inleiding............................................................................................................................................45
Aanneming van werk........................................................................................................................46
Arbeidsovereenkomst.......................................................................................................................47
Overeenkomst van opdracht............................................................................................................47
Casus 1 week 6.................................................................................................................................49
Casus 3 week 6.................................................................................................................................50
Reisovereenkomst............................................................................................................................52
Casus 2 week 6.................................................................................................................................52
WEEK 7 Contracten maken..............................................................................................................54
Inleiding............................................................................................................................................54
, Kwalificatie van het contract............................................................................................................54
Hoedanigheid van partijen...............................................................................................................55
Kwalitatieve rechten.........................................................................................................................56
Derdenbeding en kettingbeding.......................................................................................................56
Voorbehoud......................................................................................................................................60
WEEK 8 Onbenoemde contracten en opzegging..............................................................................63
Onbenoemde overeenkomsten vs. duurovereenkomsten.................................................................63
Distributieovereenkomst en franchiseovereenkomst.......................................................................63
Opzegbaarheid van onbenoemde contracten..................................................................................65
Beëindiging contract........................................................................................................................70
WEEK 9 Aannemingsovereenkomst.................................................................................................71
Inleiding............................................................................................................................................71
Contractsvormen aanneming van werk............................................................................................72
Wettelijke regeling...........................................................................................................................72
Oplevering........................................................................................................................................72
Aansprakelijkheid van de aannemer na oplevering..........................................................................73
Betaling en boete bij te late oplevering............................................................................................74
Verjarings- en vervaltermijnen.........................................................................................................75
Waarschuwingsplicht aannemer......................................................................................................75
WEEK 10 Invloed EU-recht op het (Nederlandse) contractenrecht...................................................78
Bronnen van het Europees privaatrecht...........................................................................................78
Doorwerking Unierecht....................................................................................................................78
WEEK 11 Pachtovereenkomst..........................................................................................................84
Inleiding............................................................................................................................................85
De pachtregeling..............................................................................................................................85
De pachtovereenkomst.....................................................................................................................85
Pachtvormen....................................................................................................................................86
Pachtprocesrecht..............................................................................................................................87
Reguliere pacht................................................................................................................................87
Eindigen pachtovereenkomst...........................................................................................................88
Geliberaliseerde pacht......................................................................................................................88
Bijzondere pachtvormen...................................................................................................................89
WEEK 12 Elektronisch contracteren.................................................................................................89
Inleiding............................................................................................................................................90
Nationale en Europese rechtsbronnen.............................................................................................90
Informatieplichten............................................................................................................................91
Totstandkoming van de overeenkomst............................................................................................92
Herroepingsrecht..............................................................................................................................94
WEEK 13 Vertegenwoordiging.........................................................................................................94
Inleiding............................................................................................................................................95
Volmacht..........................................................................................................................................96
Vertegenwoordiging van de overheid algemeen..............................................................................98
Vertegenwoordiging van gemeenten/provincies..............................................................................99
Vertegenwoordiging van de Staat der Nederlanden......................................................................101
Onbevoegde vertegenwoordiging..................................................................................................102
,WEEK 1 Introductie – herhaling Burgerlijk Recht II
Jurisprudentie
- Haviltex
- Inbev/Van der Valk
- Fisser/Tycho
- Intrahof/Bart Smit
- Heesakkers/Voets
Het contractenrecht betekent niet slechts het diep graven in de wetenschappelijke dogmatiek
van het BW, maar ook 1) een vertaalslag maken van theorie naar praktijk en 2) kijken naar
een aantal bijzondere overeenkomsten.
Verbintenis
Het contractenrecht sluit aan bij het vak Burgerlijk Recht II. Het verbintenissenrecht is het
geheel van rechtsregels m.b.t. de verhouding tussen rechtssubjecten (personen).
Een verbintenis is een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen 2 of meer personen
krachtens welke de een tot iets is verplicht waartoe de ander gerechtigd is.
Bij het Mastervak Contractenrecht Verdiept gaan wij kijken naar verbintenissen die zijn
ontstaan uit een overeenkomst en zoomen we in op de (bijzondere) overeenkomsten.
1. De totstandkoming van een overeenkomst.
2. De inhoud van een overeenkomst.
3. De uitvoering van een overeenkomst.
Overeenkomst
Art. 6:213 BW: een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling, waarbij een of meer
partijen jegens een of meer anderen een verbintenis aangaan.
Een overeenkomst bevat afspraken over:
- Enerzijds de te verrichten prestaties.
- Anderzijds de verdeling van risico’s.
Art. 3:33 BW: een rechtshandeling vereist een op rechtsgevolg gerichte wil die zich door een
verklaring heeft geopenbaard.
- Eenzijdig het rechtsgevolg treedt in door de wilsuiting van één persoon.
Gericht (bijv. het opzeggen van een huurovereenkomst).
Ongericht (bijv. het opstellen van een testament).
- Meerzijdig het rechtsgevolg treedt in bij corresponderende wilsuitingen.
Eenzijdig: er geldt één verbintenis tussen de partijen (bijv. een schenking,
welke moet worden aanvaard).
Wederkerig: er gelden 2 verbintenissen tussen de partijen: een prestatie en
een wederprestatie (bijv. een koopovereenkomst).
Art. 6:217 BW: een overeenkomst komt tot stand door aanbod en aanvaarding daarvan.
- Aanbod:
1. Een (vormvrij) voorstel (verklaring) tot het sluiten van een overeenkomst.
, 2. Met de bedoeling gebonden te raken door aanvaarding (een op rechtsgevolg
gerichte wil).
Wil en verklaring (art. 3:33 BW).
3. Gericht tot 1 of meer bepaalde personen.
4. Voldoende bepaalbaar (art. 6:227 BW).
- Aanvaarding:
1. Een (vormvrije) acceptatie (verklaring) van een geldig aanbod.
2. Met de bedoeling gebonden te raken (een op rechtsgevolg gerichte wil).
Wil en verklaring (art. 3:33 BW).
3. Gericht tot de aanbieder.
4. Dat inhoudelijk overeenstemt met het aanbod (wilsovereenstemming).
Soms bereiken partijen geen wilsovereenstemming. In die situaties wordt de wilsleer
aangevuld met de vertrouwensleer.
Gerechtvaardigd vertrouwen (art. 3:35 BW):
1. Vertrouwen bij de wederpartij.
2. Opgewekt door de handelende partij.
3. Het vertrouwen is gerechtvaardigd.
De wil van de handelende partij bepaalt de inhoud van een rechtshandeling. Het gaat hierbij
niet om zijn werkelijke wil, maar om de wil zoals de wederpartij deze redelijkerwijze mocht
interpreteren o.b.v. het toedoen van de handelende partij.
Hebben partijen wilsovereenstemming bereikt? Dan kan er sprake zijn van een
overeenkomst. Soms kan er tussen partijen onenigheid bestaan over de betekenis en de
rechtsgevolgen van een overeenkomst.
Art. 6:248 lid 1 BW: een overeenkomst heeft niet alleen de door partijen overeengekomen
rechtsgevolgen, maar ook die welke, naar de aard van de overeenkomst, uit de wet, de
gewoonte of de eisen van redelijkheid en billijkheid voortvloeien de rechtsgevolgen zijn
afhankelijk van 4 bronnen:
1. Overeengekomen rechtsgevolgen (partijafspraak).
2. Wet (regels die gelden voor alle overeenkomsten of voor bijzondere (Boek 7 BW)
overeenkomsten).
3. Gewoonte (als er een bestendig gevolgde gedragslijn is en er een norm bestaat).
4. Redelijkheid en billijkheid (art. 6:248 lid 2 BW).
De structuur van art. 6:248 lid 1 BW plaatst de overeengekomen rechtsgevolgen voorop.
Maar wat zijn de overeengekomen rechtsgevolgen? Wat de overeenkomst inhoudt, is vaak
niet overduidelijk. Hoe moet de overeenkomst worden uitgelegd? Er moet worden
vastgesteld wat de betekenis van de overeenkomst is en welke rechtsgevolgen daaruit
voortvloeien. De uitgangspunten daarbij zijn:
- Art. 6:213 lid 1 BW: een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling.
- Art. 3:33 jo. 3:35 BW: de inhoud van een rechtshandeling is afhankelijk van de wil en
het gerechtvaardigd vertrouwen de wilsvertouwensleer beheerst zowel de
totstandkoming van een overeenkomst als de uitleg daarvan.
- Twee keer een wil, is twee keer een vertrouwen.
Als over de betekenis en de rechtsgevolgen van een overeenkomst een geschil ontstaat, dan
bepaalt de rechter de betekenis en de rechtsgevolgen van de contractuele bedingen d.m.v.
uitleg conform Haviltex.
Haviltex: Haviltex koopt een machine van Ermes en Langerwerf voor het snijden van
piepschuim. In de koopovereenkomst is als bepaling opgenomen: “Tot eind 1976 heeft koper
