Samenvatting arresten + begrippen Materieel Strafrecht

Week 1; Schuld en roekeloosheid
- Blackout;
In zijn algemeenheid kan niet worden aangegeven of één overtreding schuld (aanmerkelijke
onvoorzichtigheid) oplevert. ro 3.5
•Het hangt van de aard en de ernst van de overtreding af en de omstandigheden waaronder
deze overtreding is begaan.
•Uit de ernst van de gevolgen kan niet zonder meer worden afgeleid dat sprake is van
schuld.
•In het specifieke geval: het op een verkeerde weghelft terechtkomen, is in beginsel
aanmerkelijk onvoorzichtig.
•De verdachte heeft echter verklaard dat zij een blackout had en dat zou verontschuldigbare
onmacht kunnen opleveren.
•Dat heeft het hof niet onderzocht en daarom casseert de Hoge Raad.

Week 2; Opzet en voorbedachte raad
- HIV 1;
•Voorwaardelijk opzet: zich willens en wetens blootstellen (=welbewuste
aanvaarding) aan de aanmerkelijke kans op een bepaald gevolg.

Geringe kans van het intreden van de dood maakt in dit arrest dat het geen voorwaardelijk
opzet is. Er is een te groot tijdsbestek tussen het intreden van het gevolg en incubatie -/
behandeltijd. Vraag of kans aanmerkelijk is mag niet afhankelijk worden gesteld aan de aard
van het gevolg. Moet gaan om een kans die naar ervaringsregels aanmerkelijk is te noemen.
•Aanmerkelijke kans op het gevolg: de kans moet naar algemene ervaringsregels
aanmerkelijk zijn, dit wordt objectief ingevuld (HIV I ro 3.6). Moet objectief
vaststelbaar zijn. denk aan het voorbeeld van de mensen in het café, dat als je schiet
je ze kan raken. Je moet niet naar de aard van het gevolg maar naar de
omstandigheden van geval, waarbij betekenis toekomt aan de aard van de gedraging
en de omstandigheden waaronder deze is verricht kijken.
•Aanvaarding van de aanmerkelijke kans op het gevolg (zonder aanvaarding
bewuste culpa): de verdachte die ervan uitgaat dat het gevolg niet zal intreden, heeft
geen opzet, maar schuld.
→ Je moet weten dat die kans er is (bijvoorbeeld dat de honden over
het hek springen en jouw hond verscheuren) maar je moet de
aanmerkelijke kans ook welbewust aanvaarden. Als je ervan uitgaat
dat het wel kan maar het gevolg niet gaat gebeuren is er geen
sprake van opzet maar wel van schuld. Je kan dan vrijspreken voor
opzet. Maar hoe bewijs je dit? zie hieronder:
•Wanneer de verklaringen van de verdachte en/of getuigen geen inzicht geven
omtrent hetgeen ten tijde van de gedraging in de verdachte is omgegaan, zal het
bewijs van opzet afhangen van de feitelijke omstandigheden van het geval. ro 3.6
→ ‘ Het is vaker gebeurd, kon me niet zoveel schelen’ Bij zulke
verklaringen of getuigen heb je bewijs dat ten tijde van de
gedraging in de verdachte omging dat hij de kans welbewust op de
koop toe nam. Als je deze niet hebt kan je moeilijk bewijzen wat er
in de verdachte omging. Als je geen getuigen hebt of verklaringen
van de verdachte, dan zie hieronder:

, •Bepaalde gedragingen zijn naar hun uiterlijke verschijningsvorm zo zeer gericht
op een bepaald gevolg dat het - behoudens contra-indicaties - niet anders kan zijn
dan dat de verdachte de aanmerkelijke kans op het desbetreffende gevolg heeft
aanvaard.


- Voorbedachte raad 2
•Criterium van tijd en gelegenheid, bewijscriterium om te kunnen bewijzen dat iemand
daadwerkelijk heeft nagedacht.
Feiten; Verdachte heeft (na ontrouw van) zijn vrouw die lag te slapen met een hamer tegen
het hoofd geslagen, geprobeerd te wurgen, geprobeerd te steken met een paraplu. Hof
achtte VR bewezen, aangezien ze van mening waren dat hij op meerdere momenten de tijd
heeft gehad zich te beraden, en hij heeft goed na kunnen denken over de gevolgen van zijn
daad en zich daarvan rekenschap kunnen geven. welke momenten kon hij nadenken? Bijv
het moment dat hij het washandje pakte, of toen hij achter de vrouw aan de straat op rende
(voor hij haar ging steken met de paraplu).
Hr; niet toereikend gemotiveerd waarom sprake was van VR, aangezien niet bewezen kon
worden dat in de tijd die verdachte had, verdachte ook echt nagedacht heeft over het feit en
de gevolgen daarvan. Ook was het feit dat niet gehandeld is in een ogenblikkelijke
gemoedsopwelling, niet genoeg om gelijk te spreken van VR. Ook was niet goed gelet op de
contra-indicaties. Er had beter uitgelegd moeten worden waarom hier geen sprake was..
–De verdachte heeft zich gedurende enige tijd kunnen beraden op het te nemen of het
genomen besluit en hij heeft niet gehandeld in een ogenblikkelijke gemoedsopwelling, zodat
hij de gelegenheid heeft gehad na te denken over de betekenis en de gevolgen van zijn
voorgenomen daad en zich daarvan rekenschap te geven.


•Contra-indicaties: moet je meewegen als rechter + moet je je voor verantwoorden.
–De omstandigheid dat de besluitvorming en uitvoering in plotselinge hevige drift
plaatsvinden, dat slechts sprake is van een korte tijdspanne tussen besluit en uitvoering of
dat de gelegenheid tot beraad eerst tijdens de uitvoering van het besluit ontstaat. Bijv bij
wurging; dan kan je tijdens het wurgen na kunnen denken over de gevolgen. Nee want ten
tijde van de uitvoering van een delict gaan we ervanuit dat je niet heel helder nadenkt en
daar dus niet over nadenkt.
→ Plotselinge gemoedsopwelling impuls iemand doodslaat; contra indicatie ook
al heeft hij daar de tijd voor gehad om erover na te denken. In koele bloede
iemand in korte tijd van het leven beroven + er blijkt uit verklaringen dat er
kalmte was en geen hevige drift dan hoeft de contra indicatie niet aangenomen
te worden.
→ Als de uitvoering van een besluit lang duurt (iemand in een opwelling opsluiten
in een kelder om hem te laten verhongeren, kan heel lang duren dan kan de
gelegenheid tot beraad ontstaat. Als je daar gebruik van maakt kan dat moord
opleveren als je de persoon laat zitten. De gelegenheid tot beraad tijdens het
uitvoeren maakt dan dat er sprake is van voorbedachte rade.