Week 11 : Deelneming
______________________________________________________________________________________
Literatuur : Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht
- Hoofdstuk 6
Jurisprudentie :
- Rijswijkse stoeptegel (HR 18 maart 2008, NJ 2008, 209)
- Melk en water (HR 14 februari 1916, NJ 1916, p. 681)
______________________________________________________________________________________
1. Welke vormen van deelneming zijn in het Wetboek van Strafrecht geregeld?
Uitlokking
- Aanzetten tot plegen van strafbaar feit (bij degene die uitgelokt wordt was er nog geen plan)
- Gebruik van uitlokkingsmiddelen (art. 47 lid 1 sub 2 Sr limitatief)
- Dubbel opzet (mag voorwaardelijk opzet zijn)
• Opzet op uitlokking
• Opzet op het strafbaar feit
- Accessoriteit: het uitgelokte delict moet zijn gevolgd (hoeft niet te zijn voltooid)
- Degene die is uitgelokt, moet strafbaar zijn
Doen plegen
- Aanzetten tot plegen van strafbaar feit
- Dubbel opzet (mag voorwaardelijk opzet zijn)
• Opzet op het doen plegen
• Opzet op het strafbaar feit
- Accessoriteit: het te doen plegen delict moet zijn gevolgd (hoeft niet te zijn voltooid)
- Feitelijk uitvoerder is straffeloos
• Voorbeeld: HR Melk en Water
Medeplegen
Criterium Hoge Raad: ‘Nauwe en bewuste samenwerking’.
- Nauwe samenwerking: Substantiële of wezenlijke bijdrage (materieel of intellectueel).
Wanneer sprake is van nauwe samenwerking is niet algemeen te beantwoorden maar hangt af
van feiten en omstandigheden van het geval.
• HR Rijswijkse stoeptegel: Het enkele niet distantiëren is niet genoeg voor medeplegen.
- Dubbel opzet (mag voorwaardelijk opzet zijn):
• Opzet op medeplegen, zgn. ‘bewuste samenwerking’
• Opzet op het strafbaar feit
- Accessoriteit: het grondfeit moet zijn gevolgd (hoeft niet te zijn voltooid)
Strafverzwarend: zie bijv. art. 311 lid 1 onder 4 Sr - art. 139 lid 4 Sr.
Medeplichtigheid
- Behulpzaamheid bij/tot:
• Bij: gelijktijdige medeplichtigheid.
• Tot: voorafgaand.
- Dubbel opzet (mag voorwaardelijk opzet zijn)
• Opzet op de medeplichtigheid
• Opzet op het strafbaar feit
- Accessoriteit: het strafbaar feit (misdrijf) moet zijn gevolgd (voltooid)
Niet strafbaar
- Behulpzaamheid na, tenzij het delict daarmee is gefaciliteerd (bijv. besturen vluchtauto)
- Medeplichtigheid aan overtreding (art. 52 Sr)
- Poging/voorbereiding medeplichtigheid
Strafvermindering: minus 1/3 strafmaximum (art. 49 Sr)
Als medeplichtige speel je een kleinere rol dan als medepleger. Als medeplichtige bevorder/
vergemakkelijk je het plegen van een strafbaar feit door een ander.
, Grens medeplegen/medeplichtigheid:
Medeplegen = meedoen.
Medeplichtigheid = delict dat de ander begaat bevorderen/vergemakkelijken.
Medeplichtigheid is een soort vangnet voor als medeplegen niet kan worden bewezen.
Extra oefencasus
Verdachte heeft deelgenomen aan een gesprek in de auto van [medeverdachte 1] voorafgaand
aan de overval, waarbij [medeverdachte 1] , [medeverdachte 3] en [medeverdachte 4] aanwezig
waren en waarbij openlijk is gesproken over het plan voor deze overval. Die manier van rijden en
de aandacht voor de snackbar bevestigt de verklaring van [medeverdachte 3] dat verdachte wist
van het plan voor de overal. Verdachte bestuurde de auto en is twee keer langzaam en met
geopende ramen langs de snackbar gereden. Verdachte heeft vervolgens verdachte
[medeverdachte 3] afgezet en heeft met de auto in de nabijheid van de snackbar gewacht, terwijl
[medeverdachte 3] de snackbar heeft overvallen, althans een poging daartoe heeft gedaan.
Geen sprake van medeplegen.
De handelingen duiden op medeplichtigheid: hij was meer het hulpje en had een ondergeschikte
rol.
_______________________________________________________________________________________
Verdachte heeft onder meer zijn medeverdachten ingeschakeld om aangever bang te maken, te
intimideren en om geld te vragen. Verdachte heeft verklaard dat hij hiervoor geld zou betalen.
Volgens [medeverdachte] zou het gaan om € 5.000,00.Verdachte heeft [medeverdachte] ook
verteld waar aangever woont, in welke (soort) auto hij rijdt en ook dat aangever fysieke problemen
had met zijn benen en zijn rug.
Uitlokken.
- Aanzetten tot plegen van strafbaar feit: De verdachte zet andere mensen aan tot het bedreigen
van de aangever.
- Gebruik van uitlokkingsmiddelen: Hij geeft hiervoor €5.000 euro en hij verschaft inlichtingen.
- Dubbel opzet
• Opzet op uitlokking
• Opzet op het strafbaar feit
- Accessoriteit: het uitgelokte delict moet zijn gevolgd (hoeft niet te zijn voltooid)
- Degene die is uitgelokt, moet strafbaar zijn
_______________________________________________________________________________________
Verdachte wordt vervolgd voor diefstal van vlees uit de Jumbo. Zij verklaart op zitting: “ik was
daar samen met mijn kleinzoon in de Jumbo. We waren samen naar binnen gegaan. Ik had vlees
uit het schap genomen en in een plastic tas gedaan. Ik had ook een winkelwagen. Mijn kleinzoon
wilde snoep hebben. Ik gaf hem de tas met het vlees en zei dat hij bij de kassa moest wachten,
want ik moest nog verder winkelen. U houdt mij voor dat er beelden zijn dat ik sta te kijken naar
mijn kleinzoon als hij bij de kassa staat. Ik had hem niet gezien en ik ging toen naar buiten bij de
Blokker zoeken. Toen kwam mijn kleinzoon met die vrouw van de Jumbo en ik zei dat ik wilde
betalen en dat mocht niet. Het was een misverstand. Ik heb ook nooit gezegd dat hij het in de
auto moest zetten. U toont mij foto’s uit het dossier. Ik lieg niet. Het klopt dat ik dat ben op de
foto. U houdt mij voor dat ik bij de kassa sta waar mijn kleinzoon is, er bij sta en dat ik door de
ingang de winkel uitloop.” In het dossier bevindt zich een bewijsmiddel waaruit blijkt dat de
kleinzoon ten tijde van het incident 11 jaar was.
Doen plegen
- Aanzetten tot plegen van strafbaar feit
- Dubbel opzet (mag voorwaardelijk opzet zijn)
• Opzet op het doen plegen
• Opzet op het strafbaar feit
- Accessoriteit: het te doen plegen delict moet zijn gevolgd (hoeft niet te zijn voltooid)
- Feitelijk uitvoerder is straffeloos: De jongen wist hier waarschijnlijk niks van en hij is 11 jaar
(vervolgingsuitsluitingsgrond).
• Voorbeeld: HR Melk en Water
______________________________________________________________________________________
Literatuur : Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht
- Hoofdstuk 6
Jurisprudentie :
- Rijswijkse stoeptegel (HR 18 maart 2008, NJ 2008, 209)
- Melk en water (HR 14 februari 1916, NJ 1916, p. 681)
______________________________________________________________________________________
1. Welke vormen van deelneming zijn in het Wetboek van Strafrecht geregeld?
Uitlokking
- Aanzetten tot plegen van strafbaar feit (bij degene die uitgelokt wordt was er nog geen plan)
- Gebruik van uitlokkingsmiddelen (art. 47 lid 1 sub 2 Sr limitatief)
- Dubbel opzet (mag voorwaardelijk opzet zijn)
• Opzet op uitlokking
• Opzet op het strafbaar feit
- Accessoriteit: het uitgelokte delict moet zijn gevolgd (hoeft niet te zijn voltooid)
- Degene die is uitgelokt, moet strafbaar zijn
Doen plegen
- Aanzetten tot plegen van strafbaar feit
- Dubbel opzet (mag voorwaardelijk opzet zijn)
• Opzet op het doen plegen
• Opzet op het strafbaar feit
- Accessoriteit: het te doen plegen delict moet zijn gevolgd (hoeft niet te zijn voltooid)
- Feitelijk uitvoerder is straffeloos
• Voorbeeld: HR Melk en Water
Medeplegen
Criterium Hoge Raad: ‘Nauwe en bewuste samenwerking’.
- Nauwe samenwerking: Substantiële of wezenlijke bijdrage (materieel of intellectueel).
Wanneer sprake is van nauwe samenwerking is niet algemeen te beantwoorden maar hangt af
van feiten en omstandigheden van het geval.
• HR Rijswijkse stoeptegel: Het enkele niet distantiëren is niet genoeg voor medeplegen.
- Dubbel opzet (mag voorwaardelijk opzet zijn):
• Opzet op medeplegen, zgn. ‘bewuste samenwerking’
• Opzet op het strafbaar feit
- Accessoriteit: het grondfeit moet zijn gevolgd (hoeft niet te zijn voltooid)
Strafverzwarend: zie bijv. art. 311 lid 1 onder 4 Sr - art. 139 lid 4 Sr.
Medeplichtigheid
- Behulpzaamheid bij/tot:
• Bij: gelijktijdige medeplichtigheid.
• Tot: voorafgaand.
- Dubbel opzet (mag voorwaardelijk opzet zijn)
• Opzet op de medeplichtigheid
• Opzet op het strafbaar feit
- Accessoriteit: het strafbaar feit (misdrijf) moet zijn gevolgd (voltooid)
Niet strafbaar
- Behulpzaamheid na, tenzij het delict daarmee is gefaciliteerd (bijv. besturen vluchtauto)
- Medeplichtigheid aan overtreding (art. 52 Sr)
- Poging/voorbereiding medeplichtigheid
Strafvermindering: minus 1/3 strafmaximum (art. 49 Sr)
Als medeplichtige speel je een kleinere rol dan als medepleger. Als medeplichtige bevorder/
vergemakkelijk je het plegen van een strafbaar feit door een ander.
, Grens medeplegen/medeplichtigheid:
Medeplegen = meedoen.
Medeplichtigheid = delict dat de ander begaat bevorderen/vergemakkelijken.
Medeplichtigheid is een soort vangnet voor als medeplegen niet kan worden bewezen.
Extra oefencasus
Verdachte heeft deelgenomen aan een gesprek in de auto van [medeverdachte 1] voorafgaand
aan de overval, waarbij [medeverdachte 1] , [medeverdachte 3] en [medeverdachte 4] aanwezig
waren en waarbij openlijk is gesproken over het plan voor deze overval. Die manier van rijden en
de aandacht voor de snackbar bevestigt de verklaring van [medeverdachte 3] dat verdachte wist
van het plan voor de overal. Verdachte bestuurde de auto en is twee keer langzaam en met
geopende ramen langs de snackbar gereden. Verdachte heeft vervolgens verdachte
[medeverdachte 3] afgezet en heeft met de auto in de nabijheid van de snackbar gewacht, terwijl
[medeverdachte 3] de snackbar heeft overvallen, althans een poging daartoe heeft gedaan.
Geen sprake van medeplegen.
De handelingen duiden op medeplichtigheid: hij was meer het hulpje en had een ondergeschikte
rol.
_______________________________________________________________________________________
Verdachte heeft onder meer zijn medeverdachten ingeschakeld om aangever bang te maken, te
intimideren en om geld te vragen. Verdachte heeft verklaard dat hij hiervoor geld zou betalen.
Volgens [medeverdachte] zou het gaan om € 5.000,00.Verdachte heeft [medeverdachte] ook
verteld waar aangever woont, in welke (soort) auto hij rijdt en ook dat aangever fysieke problemen
had met zijn benen en zijn rug.
Uitlokken.
- Aanzetten tot plegen van strafbaar feit: De verdachte zet andere mensen aan tot het bedreigen
van de aangever.
- Gebruik van uitlokkingsmiddelen: Hij geeft hiervoor €5.000 euro en hij verschaft inlichtingen.
- Dubbel opzet
• Opzet op uitlokking
• Opzet op het strafbaar feit
- Accessoriteit: het uitgelokte delict moet zijn gevolgd (hoeft niet te zijn voltooid)
- Degene die is uitgelokt, moet strafbaar zijn
_______________________________________________________________________________________
Verdachte wordt vervolgd voor diefstal van vlees uit de Jumbo. Zij verklaart op zitting: “ik was
daar samen met mijn kleinzoon in de Jumbo. We waren samen naar binnen gegaan. Ik had vlees
uit het schap genomen en in een plastic tas gedaan. Ik had ook een winkelwagen. Mijn kleinzoon
wilde snoep hebben. Ik gaf hem de tas met het vlees en zei dat hij bij de kassa moest wachten,
want ik moest nog verder winkelen. U houdt mij voor dat er beelden zijn dat ik sta te kijken naar
mijn kleinzoon als hij bij de kassa staat. Ik had hem niet gezien en ik ging toen naar buiten bij de
Blokker zoeken. Toen kwam mijn kleinzoon met die vrouw van de Jumbo en ik zei dat ik wilde
betalen en dat mocht niet. Het was een misverstand. Ik heb ook nooit gezegd dat hij het in de
auto moest zetten. U toont mij foto’s uit het dossier. Ik lieg niet. Het klopt dat ik dat ben op de
foto. U houdt mij voor dat ik bij de kassa sta waar mijn kleinzoon is, er bij sta en dat ik door de
ingang de winkel uitloop.” In het dossier bevindt zich een bewijsmiddel waaruit blijkt dat de
kleinzoon ten tijde van het incident 11 jaar was.
Doen plegen
- Aanzetten tot plegen van strafbaar feit
- Dubbel opzet (mag voorwaardelijk opzet zijn)
• Opzet op het doen plegen
• Opzet op het strafbaar feit
- Accessoriteit: het te doen plegen delict moet zijn gevolgd (hoeft niet te zijn voltooid)
- Feitelijk uitvoerder is straffeloos: De jongen wist hier waarschijnlijk niks van en hij is 11 jaar
(vervolgingsuitsluitingsgrond).
• Voorbeeld: HR Melk en Water
