Spelling
SCHRIFTEN
Pictografische schrift= tekeningen en afbeeldingen (verkeersbord).
Logo grafische schrift= elke tekening staat voor een woord (chinees).
Alfabetische schrift= letters. Elk foneem wordt genoteerd.
Moeilijkheden alfabetische schrift:
- Je moet fonemen herkennen.
- Grafemen met 2 letters.
- Fonemen en grafemen komen niet altijd overeen.
VERSMELTINGSTHEORIE VAN EHRI
Hoe woorden in het mentale lexicon (woordenschat) zijn opgeslagen. Bij het herkennen
van woorden komen verschillende identiteiten samen.
- Akoestische identiteit= hoe klinkt een woord
- Articulatorische identiteit= uitspraak
- Morfologische identiteit= opbouw
- Semantische identiteit= betekenis
- Syntactische identiteit= hoe het woord wordt gebruikt in zinnen.
- Orthografische identiteit= spelling
- Directe spellingsstrategie= een woord gelijk herkennen en opschrijven.
- Indirecte spellingsstrategie= niet direct het woord weten. Fonologische,
woordbeeld. Regel, analogie, hulp.
ELEMENTAIRE SPELLINGHANDELING
1. Auditieve analyse (gesproken woord)
, 2. Auditieve verwerking (fonemen)
3. Volgorde fonemen onthouden
4. Foneem koppelen aan grafeem
5. Schrijven van woord
STRATEGIEËN
- Klankclusterstrategie= speciale klankgroepen (eeuw, aai).
- Woordbeeldstrategie= weetwoorden, leenwoorden, au en ou.
- Regelstrategie= spellingsregel toepassen.
- Analogiestrategie= vergelijken met een ander woord
- Hulpstrategie= geheugensteuntjes
Fonologische bewustzijn= breder begrip rondom alles met klank. Rijm, lettergrepen.
Fonemisch bewustzijn= specifiek over individuele fonemen in een woord. P-e-n.
SPONTANE SCHRIJFONTWIKKELING
1. Tekenen van woorden
2. Krabbelen
3. Letterachtige vormen
4. Ze schrijven een woord in 1 letter.
5. Woord schrijven zoals het klinkt. Invented spelling.
SPELLINGSVOORWAARDEN
AUDITIEVE VAARDIGHEDEN
- Objectiviteit= letten op de klank, niet op de betekenis.
- Discriminatie= klanken uit elkaar halen.
- Analyse= hakken van woorden
- Synthese= plakken van losse letters
- Temporeel ordenen= in de goede volgorde zetten van klanken
- Klankpositie bepalen= waar zit de klank in het woord. Vooraan, achteraan.
VISUELE VAARDIGHEDEN
- Discriminatie= letters uit elkaar halen. Verschil letters en woorden
- Analyse= losse letters herkennen
- Synthese= samenvoegen van letters tot een woord
- Spatieel ordenen= letters van links naar rechts ordenen
- Letterpositie bepalen= waar komt de letter voor in een woord.
TAALVAARDIGHEID (BEGRIPPEN) EN SCHRIJFVAARDIGHEID (LETTERS) MOET JE
KENNEN.
Voorschotbenadering= risicokinderen stimuleren tot letterkennis.
ELEMENTAIRE LEESHANDELING
1. Visuele analyse
2. Grafeem koppelen aan foneem