Samenvatting Vennootschapsrecht
Inleiding bronnen en structuur
De bronnen van het vennootschapsrecht
Wetgeving Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV)
Rechtspraak Belangrijke rechtsbron
Rechtsleer
Gewoonte
Structuur van venootschappen en verenigingen
Zie schema het huisje
Deel I: algemene bepalingen
Hoofdstuk 1: inleidende bepalingen
Het begrip vennootschap, vereniging en stichting
Art. 1:1 WVV
Art. 1:2 WVV
Art. 1:3 WVV
een aantal begrippen in bovenstaande artikelen zijn cruciaal, deze begrippen worden de 5 materiele
geldigheidsvereisten inzake vennootschapscontracten genoemd:
– Een rechtshandeling – meerhoofdigheid - eenhoofdigheid
– Inbreng
– Voorwerp – nauwkeurig omschreven activiteiten
– Rechtstreek of onrechtstreeks vermogensvoordeel
Een contract – meerhoofdigheid – eenhoofdigheid
Een vennootschap, vereniging of stichting onstaat altijd op basis van een contract, een schiftelijke of
mondelinge overeenkomst (rechtshandeling) tussen 2 of meer personen.
Algemene geldigheidsvereisten voor contracten van toepassing art. 5:27 nieuw BW
– Geldige toestemming
– Bekwaamheid
– Voorwerp
– Oorzaak
Inbreng
De betrokken partijen verbinden zich om iets in gemeenschap te brengen
Art. 1:8 WVV de inbreng is de handeling waarbij een persoon iets ter beschikking stelt van een op te
richten of een bestaande vennootschap, met het oogmerk vennoot te worden of zijn aandeel in de
vennootschap te vergroten en dus deel te nemen in de winst
Inbreng kan bestaan uit:
– Geld
o Kan in eigendom of genot gebeuren
Eigendom: goederen in eigendom overgedragen aan de vennootschap
genot: sprake van een terbeschikkingstelling, vennootschap kan goederen
gebruiken en van opbrengst genieten zonder er eigenaar van te worden
– Natura
o Inbreng van lichamelijk of onlichamelijk goed
o Kan in eigendom of genot gebeuren
Eigendom: goederen in eigendom overgedragen aan de vennootschap
genot: sprake van een terbeschikkingstelling, vennootschap kan goederen
gebruiken en van opbrengst genieten zonder er eigenaar van te worden
– Nijverheid
o Verbintenis om arbeid of diensten te presteren en vorm een bijzondere vorm van inbreng
in natura
Iederen vennoot is aan de vennootschap verschuligd wat hij beloofd heeft daarin te zullen inbrengen
(art. 1:9 WVV)
1
, – Indien niet nakomen:
o Van geldsom
Geeft aanleiding tot betalen van interesten vanaf dag waarop geld betaald moest
worden, gebeurt van rechtswege en zonder een vordering noodzakelijk is
Voorwerp – welbepaalde activiteiten
De vennootschap wordt opgericht om een bepaald voorwerp te realiseren door welbepaalde activiteiten
uit te oefenen
De verenigingenen stichtingen streven een belangenloos doel na
Rechtstreeks of onrechtstreeks vermogensvoordeel
Uiteindelijke bedoeling is om een onrechtsstreeksvermogensvoordeel te verkrijgen. Een rechtstreeks
vermogensvoordeel is in geld opneembaar, dit is niet het geval bij een onrechtstreeks
vermogensvoordeel
Waarom opteren voor een vennootschap?
bij opstart nadenken over verschillende aspecten zoals: organisatievorm (juridische structuur),
natuurlijke persoon of vennootschap
natuurlijk persoon: geen onderscheid tussen privé en ondernemingsvermogen volle vermogen
aansprakelijk ontwijken door goed huwelijksstelsel en verklaring van onbeslagbaarheid via notariele
akte
vennootschap afgescheiden vermogen, bescherming privevermogen, beperkte aansprakelijkheid,
eigen rechten en plichten
soorten vennootschappen
onderscheid tussen vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid, onvolkomen rechtspersoonlijkheid
en volkomen rechtspersoonlijkheid
rechtspersoonlijkheid
een rechtspersoon= drager van rechten en plichten (onlichamelijk)
rechtspersoon heeft rechtsbekwaamheid, handelingsbekwaamheid, procesbekwaamheid
rechtspersoonlijkheid
als vennootschap rechtspersoonlijkheid heeft dan kan zij deelnemen aan het ondernemingsverkeer.
De rechtspersoon krijgt een eigen naam, afgescheiden vermogen en een woonplaats
Vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid
Art. 1:5 WVV: de maatschap is een vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid
De vennoten genieten geen beperkte aansprakelijkheid, het vermogen van de maatschap vorm een
onverdeeldheid tussen de vennoten en geniet van een bijzonder statuut.
Schuldeisers kunnen verhaal uitoefenen op het volledige maatschapsvermogen, de priveschuldeisers
van vennoten kunnen geen aanspraak formuleren op het maatschapsvermogen.
Ook geen beperkte aansprakelijkheid, alle vennoten staan in voor de schulden van de maatschap
Vennootschappen met onvolkomen rechtspersoonlijkheid
Hier is er wel een afgescheiden vermogen, de genoten genieten niet van de beperkte aansprakelijkheid
en de vennootschap kan optreden in rechten (rechtshandelingen stellen)
Afgescheiden vermogen heeft tot gevolg dat privéschuldeisers van vennoten geen aanspraak kunnen
maken op dit afgescheiden vermogen. Er is wel nog onbeperkte aansprakelijkheid, dit wil zeggen
privévermogen van vennoten niet beschermd is. In kader van gerechtelijke procedure kan de
vennootschap met onvolkomen rechtspersoonlijkheid zelf optreden als eisereis of verweerster
Hieronder vallen de VOF en CommV. (art. 1:5 §2 WVV)
Vennootschappen met volkomen rechtspersoonlijkheid
Vennootschappen met volkomen rechtspersoonlijkheid is er een afgescheiden vermogen, beperkte
aansprakelijkheid en kan de vennootschap optreden in rechte (rechtshandelingen stellen)
Afgescheiden vermogen dat toebehoort aan de vennootschap en is afgeschermd van privéschuldeisers
van vennoten
Vennnoten kunnen niet aansprakelijk worden gesteld voor daden die zij stellen en verbintenissen die ze
aangaan in naam en voor rekening van de vennootschap.
In een gerechtelijke procedure kunnen ze enkel de vennootschap dagvaarden, niet de vennoten
2
, Hieronder vallen de NV, BV, CV, europese vennootschappen
Persoonsvennootschappen vs kapitaalvennootschappen
Uitgewerkt in de rechtsleer en niet in de wetgeving
In persoonsvennootschappen staat de persoon centraal, bij kapitaalvennootschappen staat het kapitaal
centraal
Persoonsvennootschappen:
– Maatschap
– VOF
– CommV
De BV is een mengvorm van beide
Overdracht van vennootschapstitels
Hieronder wordt verstaan elke titel of elk bewijs waaruit blijkt dat een bepaalde persoon gerechtigd is
op of eigenaar is van een deel van de vennootschap of in de toekomst gerechts kan zijn op een deel
van de vennootschap
In personenvennootschappen worden vennootschapstitels ook bewijzen van deelgerechtigheid of
deelbewijzen genoemd. Deze zijn onvervreemdbaar en niet overdraagbaar, tenzij instemming van alle
vennoten
De vennootschapstitels in kapitaalvennootschappen kunnen de vorm aannemen van aandelel,
inschrijvingsrechten, obligaties, winstbewijzen. De vennootschapstitels in kapitaalvennootschappen
kunnen vrij worden vervreemd of overgedragen
Toestemming met het venootschapscontract
Onder toestemming wordt verstaan de wilsuiting van een bepaalde persoon om samen te werken met
andere personen binnen een bepaalde vennootschapsvorm
Indien bij personenvennootschap gebrek in de toestemming dan heeft dit tot gevolg de volledige
nietigheid van het vennootschapscontract
Bij een kapitaalvennootschap is dit NIET het geval, enkel de verbintenis wordt nietig verklaard
Overlijden, onbekwaamverklaring, onvermogen, faillissement van een vennoot
In personenvennootschappen hebben deze gebeurtenissen de ontbinding van de vennootschap tot
gevolg.
Dit is NIET het geval bij kapitaalvennootschappen
Concurrende activiteiten van de vennoot
Dit is NIET toegestaan bij personenvenootschappen, dit verbod geldt niet bij de
kapitaalvennootschappen
Aansprakelijkheid van de vennoten
Bij personenvennootschappen onbeperkte aansprakelijkheid in hoofde van de vennoten voor de
verbintenissen van de vennootschap. In kapitaalvennootschappen zijn de vennooten over het algemeen
aansprakelijk ten bedrage van de gedane inbreng.
ASPECT PERSOONSVENNOOTSCHAPPEN KAPITAALVENNOOTSCHAPPEN
FOCUSTYPE Persoon staat centraal Kapitaal staat centraal
VOORBEELDEN Maatschap, VOF (vennootschap NV (naamloze vennootschap), BV
onder firma), CommV (besloten vennootschap) – BV is
(commanditaire vennootschap) een mengvorm
OVERDRACHT VAN Onvervreemdbaar en niet Vrij overdraagbaar (aandelen,
VENNOOTSCHAPSTITELS overdraagbaar zonder instemming obligaties, winstbewijzen, enz.)
van alle vennoten
TOESTEMMING BINNEN Gebrek aan toestemming leidt tot Gebrek aan toestemming leidt
VENNOOTSCHAPSCONTRACT volledige nietigheid van het enkel tot nietigheid van de
vennootschapscontract specifieke verbintenis
GEVOLGEN VAN Leidt tot ontbinding van de Geen ontbinding van de
OVERLIJDEN/FAILLISSEMENT vennootschap vennootschap
VENNOOT
CONCURRERENDE Niet toegestaan Wel toegestaan
ACTIVITEITEN VAN
VENNOTEN
3
Inleiding bronnen en structuur
De bronnen van het vennootschapsrecht
Wetgeving Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV)
Rechtspraak Belangrijke rechtsbron
Rechtsleer
Gewoonte
Structuur van venootschappen en verenigingen
Zie schema het huisje
Deel I: algemene bepalingen
Hoofdstuk 1: inleidende bepalingen
Het begrip vennootschap, vereniging en stichting
Art. 1:1 WVV
Art. 1:2 WVV
Art. 1:3 WVV
een aantal begrippen in bovenstaande artikelen zijn cruciaal, deze begrippen worden de 5 materiele
geldigheidsvereisten inzake vennootschapscontracten genoemd:
– Een rechtshandeling – meerhoofdigheid - eenhoofdigheid
– Inbreng
– Voorwerp – nauwkeurig omschreven activiteiten
– Rechtstreek of onrechtstreeks vermogensvoordeel
Een contract – meerhoofdigheid – eenhoofdigheid
Een vennootschap, vereniging of stichting onstaat altijd op basis van een contract, een schiftelijke of
mondelinge overeenkomst (rechtshandeling) tussen 2 of meer personen.
Algemene geldigheidsvereisten voor contracten van toepassing art. 5:27 nieuw BW
– Geldige toestemming
– Bekwaamheid
– Voorwerp
– Oorzaak
Inbreng
De betrokken partijen verbinden zich om iets in gemeenschap te brengen
Art. 1:8 WVV de inbreng is de handeling waarbij een persoon iets ter beschikking stelt van een op te
richten of een bestaande vennootschap, met het oogmerk vennoot te worden of zijn aandeel in de
vennootschap te vergroten en dus deel te nemen in de winst
Inbreng kan bestaan uit:
– Geld
o Kan in eigendom of genot gebeuren
Eigendom: goederen in eigendom overgedragen aan de vennootschap
genot: sprake van een terbeschikkingstelling, vennootschap kan goederen
gebruiken en van opbrengst genieten zonder er eigenaar van te worden
– Natura
o Inbreng van lichamelijk of onlichamelijk goed
o Kan in eigendom of genot gebeuren
Eigendom: goederen in eigendom overgedragen aan de vennootschap
genot: sprake van een terbeschikkingstelling, vennootschap kan goederen
gebruiken en van opbrengst genieten zonder er eigenaar van te worden
– Nijverheid
o Verbintenis om arbeid of diensten te presteren en vorm een bijzondere vorm van inbreng
in natura
Iederen vennoot is aan de vennootschap verschuligd wat hij beloofd heeft daarin te zullen inbrengen
(art. 1:9 WVV)
1
, – Indien niet nakomen:
o Van geldsom
Geeft aanleiding tot betalen van interesten vanaf dag waarop geld betaald moest
worden, gebeurt van rechtswege en zonder een vordering noodzakelijk is
Voorwerp – welbepaalde activiteiten
De vennootschap wordt opgericht om een bepaald voorwerp te realiseren door welbepaalde activiteiten
uit te oefenen
De verenigingenen stichtingen streven een belangenloos doel na
Rechtstreeks of onrechtstreeks vermogensvoordeel
Uiteindelijke bedoeling is om een onrechtsstreeksvermogensvoordeel te verkrijgen. Een rechtstreeks
vermogensvoordeel is in geld opneembaar, dit is niet het geval bij een onrechtstreeks
vermogensvoordeel
Waarom opteren voor een vennootschap?
bij opstart nadenken over verschillende aspecten zoals: organisatievorm (juridische structuur),
natuurlijke persoon of vennootschap
natuurlijk persoon: geen onderscheid tussen privé en ondernemingsvermogen volle vermogen
aansprakelijk ontwijken door goed huwelijksstelsel en verklaring van onbeslagbaarheid via notariele
akte
vennootschap afgescheiden vermogen, bescherming privevermogen, beperkte aansprakelijkheid,
eigen rechten en plichten
soorten vennootschappen
onderscheid tussen vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid, onvolkomen rechtspersoonlijkheid
en volkomen rechtspersoonlijkheid
rechtspersoonlijkheid
een rechtspersoon= drager van rechten en plichten (onlichamelijk)
rechtspersoon heeft rechtsbekwaamheid, handelingsbekwaamheid, procesbekwaamheid
rechtspersoonlijkheid
als vennootschap rechtspersoonlijkheid heeft dan kan zij deelnemen aan het ondernemingsverkeer.
De rechtspersoon krijgt een eigen naam, afgescheiden vermogen en een woonplaats
Vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid
Art. 1:5 WVV: de maatschap is een vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid
De vennoten genieten geen beperkte aansprakelijkheid, het vermogen van de maatschap vorm een
onverdeeldheid tussen de vennoten en geniet van een bijzonder statuut.
Schuldeisers kunnen verhaal uitoefenen op het volledige maatschapsvermogen, de priveschuldeisers
van vennoten kunnen geen aanspraak formuleren op het maatschapsvermogen.
Ook geen beperkte aansprakelijkheid, alle vennoten staan in voor de schulden van de maatschap
Vennootschappen met onvolkomen rechtspersoonlijkheid
Hier is er wel een afgescheiden vermogen, de genoten genieten niet van de beperkte aansprakelijkheid
en de vennootschap kan optreden in rechten (rechtshandelingen stellen)
Afgescheiden vermogen heeft tot gevolg dat privéschuldeisers van vennoten geen aanspraak kunnen
maken op dit afgescheiden vermogen. Er is wel nog onbeperkte aansprakelijkheid, dit wil zeggen
privévermogen van vennoten niet beschermd is. In kader van gerechtelijke procedure kan de
vennootschap met onvolkomen rechtspersoonlijkheid zelf optreden als eisereis of verweerster
Hieronder vallen de VOF en CommV. (art. 1:5 §2 WVV)
Vennootschappen met volkomen rechtspersoonlijkheid
Vennootschappen met volkomen rechtspersoonlijkheid is er een afgescheiden vermogen, beperkte
aansprakelijkheid en kan de vennootschap optreden in rechte (rechtshandelingen stellen)
Afgescheiden vermogen dat toebehoort aan de vennootschap en is afgeschermd van privéschuldeisers
van vennoten
Vennnoten kunnen niet aansprakelijk worden gesteld voor daden die zij stellen en verbintenissen die ze
aangaan in naam en voor rekening van de vennootschap.
In een gerechtelijke procedure kunnen ze enkel de vennootschap dagvaarden, niet de vennoten
2
, Hieronder vallen de NV, BV, CV, europese vennootschappen
Persoonsvennootschappen vs kapitaalvennootschappen
Uitgewerkt in de rechtsleer en niet in de wetgeving
In persoonsvennootschappen staat de persoon centraal, bij kapitaalvennootschappen staat het kapitaal
centraal
Persoonsvennootschappen:
– Maatschap
– VOF
– CommV
De BV is een mengvorm van beide
Overdracht van vennootschapstitels
Hieronder wordt verstaan elke titel of elk bewijs waaruit blijkt dat een bepaalde persoon gerechtigd is
op of eigenaar is van een deel van de vennootschap of in de toekomst gerechts kan zijn op een deel
van de vennootschap
In personenvennootschappen worden vennootschapstitels ook bewijzen van deelgerechtigheid of
deelbewijzen genoemd. Deze zijn onvervreemdbaar en niet overdraagbaar, tenzij instemming van alle
vennoten
De vennootschapstitels in kapitaalvennootschappen kunnen de vorm aannemen van aandelel,
inschrijvingsrechten, obligaties, winstbewijzen. De vennootschapstitels in kapitaalvennootschappen
kunnen vrij worden vervreemd of overgedragen
Toestemming met het venootschapscontract
Onder toestemming wordt verstaan de wilsuiting van een bepaalde persoon om samen te werken met
andere personen binnen een bepaalde vennootschapsvorm
Indien bij personenvennootschap gebrek in de toestemming dan heeft dit tot gevolg de volledige
nietigheid van het vennootschapscontract
Bij een kapitaalvennootschap is dit NIET het geval, enkel de verbintenis wordt nietig verklaard
Overlijden, onbekwaamverklaring, onvermogen, faillissement van een vennoot
In personenvennootschappen hebben deze gebeurtenissen de ontbinding van de vennootschap tot
gevolg.
Dit is NIET het geval bij kapitaalvennootschappen
Concurrende activiteiten van de vennoot
Dit is NIET toegestaan bij personenvenootschappen, dit verbod geldt niet bij de
kapitaalvennootschappen
Aansprakelijkheid van de vennoten
Bij personenvennootschappen onbeperkte aansprakelijkheid in hoofde van de vennoten voor de
verbintenissen van de vennootschap. In kapitaalvennootschappen zijn de vennooten over het algemeen
aansprakelijk ten bedrage van de gedane inbreng.
ASPECT PERSOONSVENNOOTSCHAPPEN KAPITAALVENNOOTSCHAPPEN
FOCUSTYPE Persoon staat centraal Kapitaal staat centraal
VOORBEELDEN Maatschap, VOF (vennootschap NV (naamloze vennootschap), BV
onder firma), CommV (besloten vennootschap) – BV is
(commanditaire vennootschap) een mengvorm
OVERDRACHT VAN Onvervreemdbaar en niet Vrij overdraagbaar (aandelen,
VENNOOTSCHAPSTITELS overdraagbaar zonder instemming obligaties, winstbewijzen, enz.)
van alle vennoten
TOESTEMMING BINNEN Gebrek aan toestemming leidt tot Gebrek aan toestemming leidt
VENNOOTSCHAPSCONTRACT volledige nietigheid van het enkel tot nietigheid van de
vennootschapscontract specifieke verbintenis
GEVOLGEN VAN Leidt tot ontbinding van de Geen ontbinding van de
OVERLIJDEN/FAILLISSEMENT vennootschap vennootschap
VENNOOT
CONCURRERENDE Niet toegestaan Wel toegestaan
ACTIVITEITEN VAN
VENNOTEN
3
