Samenvatting Shock er orgaanfalen - deel 1 Fysiopathologie

Fysiopathogenese
 Examenvragen kijken

11 Belangrijke factoren
1. Zuurstofradicalen
2. Necrose-apoptose
3. Inflammatie
4. Ischemie reperfusie
5. Biochemische aspecten
6. Zuur-base
7. Bloedstolling
8. Hemoglobine en zuurstoftransport
9. Cellulaire en weefsel hypoxie
10. Autonoom zenuwstelsel
11. Circulatie

1. Zuurstofradicalen
(!!Te onthouden: welke zuurstofradicalen, wat ze beschadigen, (hypo)xanthine, antioxidanten)
Welke zuurstofradicalen
 Bv.: Ziekteproces, drugs of toxische stof
 toename vrije radicalen  Membraanlipiden geperoxideerd
 Cel of weefselschade Nog meer vrije radicalen
 Definitie ROS: Onvoldoende gereduceerde vormen van O2.
 Deze beschadigen vet, eiwit en DNA.
 ‘Onvoldoende gereduceerd’ betekent dat deze
molecule niet genoeg elektronen heeft ontvangen.
 zuurstof 1 ion krijgen  superoxide anion
 Nog een ion  peroxide
 Binden met waterstof 
waterstofperoxide
 Nog elektron bij  opsplitsen in hyroxyl
radical
 ROS = Reactive Oxygen Species
 Geven elektron af of nemen er één op om
zo een stabielere molecule te vormen.



Wat ze beschadigen
 ROS beschadigen de belangrijkste klassen van macromoleculen:
O2- (superoxide H2O2 OH (hydroxil
1

, anion) (waterstofperoxide) radicaal)
Nucleïnezuren Base modificeren
Proteïnen Beschadigen Fe-S Oxideren SH groep Aminozuur
proteïnen van proteïnen tot S2 modificeren
Lipiden/ Vetzuren Lipide peroxides

 Waterstofperoxide zit in ontsmettingsmiddelen => beschadigen bacteriën.
 IC actiever dan EC want EC accepteren elektron zodat stabielere vorm
bereikt
 Onthouden dat de ROS veel soorten moleculen, weefsels en cellen kunnen
beschadigen.
 Verschillende soorten macromoleculen die worden beschadigd.
 Lipideperoxidatie: Celmembraan verliest zijn selectieve permeabiliteit, de
normale werking wordt verstoord en er ontstaan lekken. De cel ziet er
gezwollen uit. (Bv: Kalium kan naar buiten lekken doordat permeabiliteit
stijgt en dus zal kalium hoog zijn bij shock in het perifere bloed.)
 Proteïnebeschadiging: Verstoring van de cellulaire enzymen door
beschadiging/ afbraak. Het metabolisme is verstoord tijdens de shock.
 DNA beschadiging: Enkelstrengen breken af, heel snel verouderingsproces.
 Tijdens shock gaan de bloedvaten open door stikstof met gevolg dat endotheel
vasodilateert. NO reageert met de radicalen (O2-) tot vorming van peroxynitriet.
 Deze stof reageert met tyrosine tot de vorming van nitrotyrosine.
 Nitrotyrosine residu’s zijn een indicator voor ROxygenS/RNitrogenS schade.
 Gebruiken deze stof om de idee te krijgen over hoeveelheid radicalen.


Eliminatie van ROS: antioxidanten
 Antioxidanten zijn er om ROS te elimineren, voorbeelden: VIT E, C en A.
 VIT C = ascorbaat, de eerste lijn antioxidant en is wateroplosbaar.
 VIT A en C zijn IC mechanismen
 Ook enzymen die werken als antioxidanten:
-
 Superoxide dismutase => zet O2 om in H2O2 en O2
 Catalase => zet H2O2 om in H2O en O2
 Glutathione peroxidase => zet H2O2 om in H2O en GSSG = glutathiondisulfide
 Zuurstofradicalen proberen af te breken tot water.
 Fe2+ dat veel voorkomt in RBC ook belangrijke rol => reageert met H2O2 naar OH
= hydroxil radicaal (waarvoor geen mechanisme bestaat om dit weg te werken).
 Met als resultaat de beschadiging van RBC.
 Herstellen van beschadigde molecules door antioxidanten.




2

, 2. Necrose-apoptose (verschil tussen necrose en apoptose)
Inleiding
 Verandering in omgeving kan een adaptieve respons veroorzaken die gevolgd
wordt door ziekte (immuunrespons) of celdood.
 Celdood kan men verdelen in twee groepen: necrose of apoptose.
Necrose
 Definitie: Pathologische celdood door extreme veranderingen van de fysiologische
condities waarin die cel zich bevindt. Bij shock kan necrose voorkomen.
 Target is meestal DNA of membraan
 Bv. Hyperthermie, hypoxie
 Bv. verstropt bloedvat  geen zuurstoftoevoer  daling ATP
 (Anaeroob metabolisme)
 pH daalt
 Lysosomale enzymen worden vrijgesteld
 Membraan en kern beschadiging
 Algemene cel en ribosomen beschadiging
 Na/K-pomp werkt niet meer  water in cel  zwelling (is eerste fase)




Apoptose
 Definitie: Dit is de geprogrammeerde celdood. Gebeurt onder normale fysiologische
omstandigheden. De cel zelf speelt een belangrijke rol in dit proces en het is een
discreet fenomeen.
 Komt voor bij celvernieuwing (=cell turnover), weefselhomeostase, embryogenese,
onderhouden van immuniteitstolerantie, ontwikkeling zenuwstelsel en atrofie
doorendocriene veranderingen.


De vergelijking
Waar? Apoptose Necrose
Werkt op individuele cel Werkt meestal op groepen
Histologie cellen (orgaan)
Geen inflammatie (fagocytose Aanwezigheid van inflammatie
door apoptose lichaampjes)
Kern breekt af in fragmenten Geen afbraak kern in
fragmenten
Vorming membraangebonden Afbraak van
Kern en celmembraan apoptose lichaampjes organelmembranen
Calcium afhankelijke Lysosomen
transglutaminase (enzym)
Cross-linking Fosfolipasen

3