1.1 Wat is microbiologie?
Letterlijk: de leer van het kleine leven
Praktijk: studie van organismen die we met het blote oog niet kunnen waarnemen
Omvat ≠ dingen:
- Virologie: virussen
- Bacteriologie: bacteriën (en Archaea)
- Mycologie: fungi (gisten en schimmels
- Parasitiologie: protozoa, wormen
Logaritmische schaal
1.2 het belang van micro-organismen
Landbouw
- Stikstofcyclus
Micro-organismen halen N2 uit de lucht en worden omgezet naar NO3- , NO2- en NH4+ en
dit komt in de plant terecht. Plant sterft ⭢ stikstof wordt opnieuw vrijgegeven.
- Fytopathogenen
Burkholderia glumae kot op rijst terecht en maakt de plant ziek.
Phytophthora infestans op aardappel, zorgt voor het ontstaan van een schimmel
waardoor deze niet meer geschikt is voor consumptie. (Ierland)
Veeteelt
- Herkauwers hangen af van micro-organismen ⭢ breken cellulose af ⭢ dit zorgt voor
energie, dierlijke eiwitten + de productie van broeikasgassen: CO2 en CH4
Biodegradatie
Sommige stoffen zijn moeilijk afbreekbaar, bepaalde organismen slagen er wel in ze af te breken
1
,Biobrandstoffen
Micro-organismen belangrijk in het aanmaken van bio ethanol (wordt gebruikt als brandstof)
Voedingsmicrobiologie
- Micro-organismen worden gebruikt in de productie van bepaalde voedingswaren
- Micro – organismen kunnen voeding gaan afbreken en zorgen zo voor bederf
Biotechnologie
- Micro-organismen worden gebruikt in de transformatie van planten, zij zorgen voor
genetische manipulatie.
- Productie van GM in bacteriën vb. insuline, bacteriën produceren geen insuline tenzij we
ze genetisch gaan manipuleren, dit is makkelijker van chemische synthese.
- Gebruik van secundaire bacteriële metabolieten. vb. antibiotica
SARS-CoV-2
Micro-organismen kunnen de mens ook beschadigen vb. Covid 19
Yersinia pestis = de builen pest = de zwarte dood
Bacteriën die de pest veroorzaken
≠ pestgolven
Gemiddeld stierf ½ die de ziekte kregen
1.3 Geschiedenis van de microbiologie
Einde 17de eeuw begin van de moderne microbiologie
Antonie van Leeuwenhoek:
ontwikkelde de eerste microscoop (bracht bacteriën in peper infuus, onderzocht bacteriën op
huis en tanden)
Louis Pasteur:
Grondlegger van de microben-theorie
Basseerde zich op vroeger werk van Franscesco Redi
Er werd gedacht dat levende organismen spontaan ontstonden.
Redi ontkrachtte dit ⭢ hij nam een bokaal met stukken vlees in, na een tijdje kwamen er vliegen
op af, deze legden eieren ⭢ ontstaan van larven
Wanneer we de bokaal afsloot ontstonden geen larven (eieren komen niet in contact met
bedorven vlees) ⭢ ontkracht het feit dat levende organismen spontaan ontstaan
2
,Louis Pasteur ging hierop verder:
Experiment zwanenhalsfles
Men verwarmde de fles ⭢ stoom
werd afgelaten ⭢ alle micro-
organismen gingen dood = oplossing
is steriel
Door de vorm van de fles kunnen er
geen nieuwe micro-organismen meer
binnenkomen.
Wanneer we gaan zwenken verdwijnt
de steriliteit ⭢ er wordt contact
gemaakt met micro-organismen
Robert Koch
Isoleerde micro-organismen uit dode dieren ⭢ infecteerde zo gezonde dieren ⭢ stierven ook
Postulaten:
- Kiem is altijd geassocieerd met bepaalde ziekte
- Pathogeen wordt geïsoleerd en in labo gekweekt
- Geïsoleerde/ gekweekt organisme in gastheer ⭢ lokt dit ziekte uit
- Micro-organisme kan terug uit de gastheer geïsoleerd worden
Walter Hesse en zijn vrouw
Ontdekte belang reinculturen ⭢ ontstaan Petri schaal (vandaag nog gebruikt)
1910: eerste poging tot het afdoden van micro-organismen.
1.4 Bacteriële diversiteit – “tree of life”
Geeft verwantschappen tussen micro-organismen weer.
↳ hebben vaak geen morfologische verschillen a.d.h.v.
ribosomale RNA bepalen we de verwantschappen binnen
micro-organismen.
3
, Archaea:
Biochemisch/morfologisch verschillend van Bacteria
Omvat extremofielen (groeien in extreme omstandigheden)
- Thermofiel: hoge temperaturen
- Acidofiel: zeer lage pH
- Halofiel: 25% NaCl
Naamgeving van micro-organismen is volgens binomiaal systeem – genusnaam + speciesnaam
Hoe komen micro-organismen aan hun energie?
7
4
Letterlijk: de leer van het kleine leven
Praktijk: studie van organismen die we met het blote oog niet kunnen waarnemen
Omvat ≠ dingen:
- Virologie: virussen
- Bacteriologie: bacteriën (en Archaea)
- Mycologie: fungi (gisten en schimmels
- Parasitiologie: protozoa, wormen
Logaritmische schaal
1.2 het belang van micro-organismen
Landbouw
- Stikstofcyclus
Micro-organismen halen N2 uit de lucht en worden omgezet naar NO3- , NO2- en NH4+ en
dit komt in de plant terecht. Plant sterft ⭢ stikstof wordt opnieuw vrijgegeven.
- Fytopathogenen
Burkholderia glumae kot op rijst terecht en maakt de plant ziek.
Phytophthora infestans op aardappel, zorgt voor het ontstaan van een schimmel
waardoor deze niet meer geschikt is voor consumptie. (Ierland)
Veeteelt
- Herkauwers hangen af van micro-organismen ⭢ breken cellulose af ⭢ dit zorgt voor
energie, dierlijke eiwitten + de productie van broeikasgassen: CO2 en CH4
Biodegradatie
Sommige stoffen zijn moeilijk afbreekbaar, bepaalde organismen slagen er wel in ze af te breken
1
,Biobrandstoffen
Micro-organismen belangrijk in het aanmaken van bio ethanol (wordt gebruikt als brandstof)
Voedingsmicrobiologie
- Micro-organismen worden gebruikt in de productie van bepaalde voedingswaren
- Micro – organismen kunnen voeding gaan afbreken en zorgen zo voor bederf
Biotechnologie
- Micro-organismen worden gebruikt in de transformatie van planten, zij zorgen voor
genetische manipulatie.
- Productie van GM in bacteriën vb. insuline, bacteriën produceren geen insuline tenzij we
ze genetisch gaan manipuleren, dit is makkelijker van chemische synthese.
- Gebruik van secundaire bacteriële metabolieten. vb. antibiotica
SARS-CoV-2
Micro-organismen kunnen de mens ook beschadigen vb. Covid 19
Yersinia pestis = de builen pest = de zwarte dood
Bacteriën die de pest veroorzaken
≠ pestgolven
Gemiddeld stierf ½ die de ziekte kregen
1.3 Geschiedenis van de microbiologie
Einde 17de eeuw begin van de moderne microbiologie
Antonie van Leeuwenhoek:
ontwikkelde de eerste microscoop (bracht bacteriën in peper infuus, onderzocht bacteriën op
huis en tanden)
Louis Pasteur:
Grondlegger van de microben-theorie
Basseerde zich op vroeger werk van Franscesco Redi
Er werd gedacht dat levende organismen spontaan ontstonden.
Redi ontkrachtte dit ⭢ hij nam een bokaal met stukken vlees in, na een tijdje kwamen er vliegen
op af, deze legden eieren ⭢ ontstaan van larven
Wanneer we de bokaal afsloot ontstonden geen larven (eieren komen niet in contact met
bedorven vlees) ⭢ ontkracht het feit dat levende organismen spontaan ontstaan
2
,Louis Pasteur ging hierop verder:
Experiment zwanenhalsfles
Men verwarmde de fles ⭢ stoom
werd afgelaten ⭢ alle micro-
organismen gingen dood = oplossing
is steriel
Door de vorm van de fles kunnen er
geen nieuwe micro-organismen meer
binnenkomen.
Wanneer we gaan zwenken verdwijnt
de steriliteit ⭢ er wordt contact
gemaakt met micro-organismen
Robert Koch
Isoleerde micro-organismen uit dode dieren ⭢ infecteerde zo gezonde dieren ⭢ stierven ook
Postulaten:
- Kiem is altijd geassocieerd met bepaalde ziekte
- Pathogeen wordt geïsoleerd en in labo gekweekt
- Geïsoleerde/ gekweekt organisme in gastheer ⭢ lokt dit ziekte uit
- Micro-organisme kan terug uit de gastheer geïsoleerd worden
Walter Hesse en zijn vrouw
Ontdekte belang reinculturen ⭢ ontstaan Petri schaal (vandaag nog gebruikt)
1910: eerste poging tot het afdoden van micro-organismen.
1.4 Bacteriële diversiteit – “tree of life”
Geeft verwantschappen tussen micro-organismen weer.
↳ hebben vaak geen morfologische verschillen a.d.h.v.
ribosomale RNA bepalen we de verwantschappen binnen
micro-organismen.
3
, Archaea:
Biochemisch/morfologisch verschillend van Bacteria
Omvat extremofielen (groeien in extreme omstandigheden)
- Thermofiel: hoge temperaturen
- Acidofiel: zeer lage pH
- Halofiel: 25% NaCl
Naamgeving van micro-organismen is volgens binomiaal systeem – genusnaam + speciesnaam
Hoe komen micro-organismen aan hun energie?
7
4
