Blok Intelligentie-Persoonlijkheid-Identiteit
Probleem 1: de mens als speelbal van driften
Probleem 2: psychoseksueel of psychosociaal?
Probleem 3: wat is je ware karakter?
Probleem 4: (in)stabiliteit van gedrag
Probleem 5: nature? nurture?
Probleem 6: book smart of street smart?
Probleem 7: blauwe ogen/bruine ogen
Probleem 8: het IQ-debat
Probleem 1: de mens als speelbal van driften
,Leerdoelen
1. Wat houdt de theorie van Freud in?
2. Wat is catharsis?
3. Hoe beïnvloedt het onbewuste het bewuste?
4. Wat is fixatie?
5. Hoe komt het dat je gedrag tegenstrijdig is met je gedachtes?
Wat houdt de theorie van Freud in?
De geest is een mechanisch energiesysteem
- Mentale inhouden zitten niet slechts in een opslag, ze zijn actief
- De geest heeft instinctieve driften wat druk uitoefent op je psychische inrichting
3 hoofdideeën:
1. Er is een beperkte hoeveelheid energie. Als heel veel energie wordt gebruikt voor het een (bv.
culturele doeleinden) is er minder energie beschikbaar voor het ander
2. Energie kan geblokkeerd worden van een expressie. De energie kan niet zomaar weg en moet
op een andere manier geuit worden
3. Doel van het functioneren van de geest is een staat van rust. Je lichaam creëert een staat van
spanning, het doel van gedrag is spanning verminderen (bv. honger)
2 punten
1. Gedrag is nooit toevallig, het wordt bepaald door mentaal motiverende oorzaken
motivationele determinisme
2. Oorzaken van gedrag staan buiten het bewuste
Ideeën hebben mentale energie dat wordt opgeslagen in de geest. Onder bepaalde omstandigheden
wordt het losgelaten
Levensinstinct (eros)
- Leven of seksuele instincten levenskrachten/driften die streven naar plezier, overleven en
voortplanten
- Libido = seksuele driftenergie opgewekt door het levensinstinct
Doodsinstinct (thanatos)
- Het doel/verlangen om terug te keren naar de levenloze staat
- Agressieve driften
Instincten kunnen op verschillende manieren worden uitgedrukt, het kan worden aangepast
of gecombineerd
Seksuele en agressieve driften zijn aangeboren, de maatschappij moet deze driften
bedwingen door bv. sociale normen
Levels van bewustzijn
, 1. Bewuste = gedachtes waarvan we op elk moment bewust zijn
2. Voorbewuste = gebeurtenissen die we makkelijk onder de aandacht te brengen zijn, we
kunnen ze bewust maken als we er over nadenken. Bijvoorbeeld: telefoonnummer,
herinnering van 3 jaar geleden
3. Onbewuste = gedachtes waar we onbewust van zijn, ze zijn onderdrukt. Ze zijn zo
traumatisch of sociaal onaanvaardbaar dat bewust zijn hiervan angst opwerkt, om onszelf te
beschermen tegen de angst zijn er krachten die het in het onbewuste houden
Manieren om onbewuste te ontdekken
- Versprekingen laten zien wat je echt denkt = freudiaanse verspreking
- Sarcasme agressieve driften
- Free association techniek waarbij een persoon alle gedachtes naar voren laat komen
zonder remming, hierdoor wordt het onbewuste bewust gemaakt
- Dromen
o Manifest inhoud = verhaallijn van een droom
o Verborgen inhoud = onbewuste ideeën, driften, emoties
Verborgen inhoud bestaat uit onbewuste wensen. De manifest inhoud symboliseert het
vervullen van de onbewuste wensen, wat niet in het echte leven kan (veel symbolen)
Kritiek Freud
- Geen empirisch bewijs, niet controleerbaar
- Geen representatief onderzoek
- Alleen op basis van eigen patiënten
Structureel model
ID
- Onbewuste
- Ontwikkelt vanaf geboorte tot 18 maanden
- Originele bron van alle energie
- Instincten
- Plezierprincipe = zoeken naar onmiddellijke spanningsverlaging, ongeacht de gevolgen.
Voldoening van instinctieve impulsen
- Primaire proces denken = om spanning te ontladen vormt het ID een hallucinatie
wensvervulling poging om aan de behoefte te voldoen via actie of fantasie
Ego
- Bewuste
- Ontwikkelt vanaf 18 maanden tot 3 jaar
- Uitdrukken en tevreden stellen van de verlangens van het ID, rekening houdend met de eisen
van het superego en kansen/beperkingen van de echte wereld
- Rationeel en logisch nadenken
- Realiteitsprincipe = vervullen van instincten moet wachten totdat het werkelijk zorgt voor
maximaal plezier of de minste pijn bevrediging uitstellen
- Secundair proces denken = realistisch, rekening houdend met tijd en ruimte. Het verlangen
van het ID wordt omgezet naar acceptabele handelingen
- Mediator tussen het ID en de echte wereld
Probleem 1: de mens als speelbal van driften
Probleem 2: psychoseksueel of psychosociaal?
Probleem 3: wat is je ware karakter?
Probleem 4: (in)stabiliteit van gedrag
Probleem 5: nature? nurture?
Probleem 6: book smart of street smart?
Probleem 7: blauwe ogen/bruine ogen
Probleem 8: het IQ-debat
Probleem 1: de mens als speelbal van driften
,Leerdoelen
1. Wat houdt de theorie van Freud in?
2. Wat is catharsis?
3. Hoe beïnvloedt het onbewuste het bewuste?
4. Wat is fixatie?
5. Hoe komt het dat je gedrag tegenstrijdig is met je gedachtes?
Wat houdt de theorie van Freud in?
De geest is een mechanisch energiesysteem
- Mentale inhouden zitten niet slechts in een opslag, ze zijn actief
- De geest heeft instinctieve driften wat druk uitoefent op je psychische inrichting
3 hoofdideeën:
1. Er is een beperkte hoeveelheid energie. Als heel veel energie wordt gebruikt voor het een (bv.
culturele doeleinden) is er minder energie beschikbaar voor het ander
2. Energie kan geblokkeerd worden van een expressie. De energie kan niet zomaar weg en moet
op een andere manier geuit worden
3. Doel van het functioneren van de geest is een staat van rust. Je lichaam creëert een staat van
spanning, het doel van gedrag is spanning verminderen (bv. honger)
2 punten
1. Gedrag is nooit toevallig, het wordt bepaald door mentaal motiverende oorzaken
motivationele determinisme
2. Oorzaken van gedrag staan buiten het bewuste
Ideeën hebben mentale energie dat wordt opgeslagen in de geest. Onder bepaalde omstandigheden
wordt het losgelaten
Levensinstinct (eros)
- Leven of seksuele instincten levenskrachten/driften die streven naar plezier, overleven en
voortplanten
- Libido = seksuele driftenergie opgewekt door het levensinstinct
Doodsinstinct (thanatos)
- Het doel/verlangen om terug te keren naar de levenloze staat
- Agressieve driften
Instincten kunnen op verschillende manieren worden uitgedrukt, het kan worden aangepast
of gecombineerd
Seksuele en agressieve driften zijn aangeboren, de maatschappij moet deze driften
bedwingen door bv. sociale normen
Levels van bewustzijn
, 1. Bewuste = gedachtes waarvan we op elk moment bewust zijn
2. Voorbewuste = gebeurtenissen die we makkelijk onder de aandacht te brengen zijn, we
kunnen ze bewust maken als we er over nadenken. Bijvoorbeeld: telefoonnummer,
herinnering van 3 jaar geleden
3. Onbewuste = gedachtes waar we onbewust van zijn, ze zijn onderdrukt. Ze zijn zo
traumatisch of sociaal onaanvaardbaar dat bewust zijn hiervan angst opwerkt, om onszelf te
beschermen tegen de angst zijn er krachten die het in het onbewuste houden
Manieren om onbewuste te ontdekken
- Versprekingen laten zien wat je echt denkt = freudiaanse verspreking
- Sarcasme agressieve driften
- Free association techniek waarbij een persoon alle gedachtes naar voren laat komen
zonder remming, hierdoor wordt het onbewuste bewust gemaakt
- Dromen
o Manifest inhoud = verhaallijn van een droom
o Verborgen inhoud = onbewuste ideeën, driften, emoties
Verborgen inhoud bestaat uit onbewuste wensen. De manifest inhoud symboliseert het
vervullen van de onbewuste wensen, wat niet in het echte leven kan (veel symbolen)
Kritiek Freud
- Geen empirisch bewijs, niet controleerbaar
- Geen representatief onderzoek
- Alleen op basis van eigen patiënten
Structureel model
ID
- Onbewuste
- Ontwikkelt vanaf geboorte tot 18 maanden
- Originele bron van alle energie
- Instincten
- Plezierprincipe = zoeken naar onmiddellijke spanningsverlaging, ongeacht de gevolgen.
Voldoening van instinctieve impulsen
- Primaire proces denken = om spanning te ontladen vormt het ID een hallucinatie
wensvervulling poging om aan de behoefte te voldoen via actie of fantasie
Ego
- Bewuste
- Ontwikkelt vanaf 18 maanden tot 3 jaar
- Uitdrukken en tevreden stellen van de verlangens van het ID, rekening houdend met de eisen
van het superego en kansen/beperkingen van de echte wereld
- Rationeel en logisch nadenken
- Realiteitsprincipe = vervullen van instincten moet wachten totdat het werkelijk zorgt voor
maximaal plezier of de minste pijn bevrediging uitstellen
- Secundair proces denken = realistisch, rekening houdend met tijd en ruimte. Het verlangen
van het ID wordt omgezet naar acceptabele handelingen
- Mediator tussen het ID en de echte wereld
