JadeDR
Samenvatting Relaties, Intimiteit en
Seksualiteit (RIS)
Samenvattingen, aantekeningen en oefenvragen van studenten
kopen en verkopen of schakel de hulp in van tutoren die je
ondersteunen met je studie.
Gedownload door: JadeDR -
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
,Relaties, intimiteit en seksualiteit 2e Ba Toegepaste Psychologie Jade De Ridder
Hoofdstuk 1: Introductie, belangrijke concepten en geschiedenis
Hoofdstuk 1: Hoorcollege 1
1.1. Belangrijke Concepten
1.1.1. Relaties
− Focus WEL : Partnerrelatie, romantische relaties, koppels
− Focus NIET : Relaties met familieleden (kinderen, ouders, siblings), vrienden, kennissen, collega’s…
− Video Ester Perel: ‘Why relationships are everything’
− Moderne relaties zijn complex
− De kwaliteit van onze relaties rondom ons bepaalt mee de kwaliteit van ons leven (levenskwaliteit)
− Vroeger: Sociale structuren
− Nadeel: - Weinig ‘vrijheid’
− Voordeel: - Duidelijkheid, regels, plicht en verplichtingen
Voordeel: - Zekerheid → Verbintenis (je was zelden alleen)
− De regels waren duidelijk, dus je wist wat er van je verwacht werd
− vb. Echtgenotes wisten wat ze vooral niet moesten zeggen tegen hun echtgenoten
− vb. Vaders en moeder wisten hoe ze tegen hun kinderen moesten praten
− Nu: Geen sociale structuren meer
− Voordeel: - Meer vrijheid dan ooit tevoren
− Nadeel: - Duidelijkheid en ctr. vervangen door Keuze en opties
Nadeel: - Zekerheid vervangen door Onzekerheid, zelftwijfel
− Resultaat: Veel onzekerheden rond eigen identiteit
− Verwachtingen dat er gecommuniceerd wordt over eigen noden
− Twee evoluties in relaties
1. Evolutie thuis – De Privérelatie (Personal relationships)
− Vroeger: Relaties dienen voor overleving
− Nu: Kosten en baten van relatie afwegen (economisch perspectief)
− Men verwacht dat de partner jou helpt om jezelf te ontdekken
− ‘I want you to help me be the best version of myself’
2. Evolutie op werk – De Werkrelatie (Professional relationships)
− De taal van emotie heeft zijn intrede gedaan op de werkvloer
− vb. Hoe gaan we om met conflicten, meningsverschillen, …
− Uitstroom omwille van ‘Je niet gehoord voelen’, ‘Niet genoeg promotie krijgen’
− Conclusie: we verwachten dat onze managers onze coaches zijn
1.1.2. Intimiteit
− Intimiteit = Een gevoel of ervaring van diepe verbondenheid met een partner
Intimiteit = De verbondenheid is lichamelijk, emotioneel of spiritueel
− Het is afhankelijk van de context (tijd, ruimte, situatie) en de eigen beleving (m.a.w. subjectief)
− Wat in de ene context als intiem ervaren wordt, wordt dat in de andere niet.
− vb. Een knuffel geven aan een collega kan helemaal anders ervaren worden dan knuffel aan partner
− Het is geen specifiek gedrag
− Het kan los staan van een seksuele prikkel
− vb. een knuffel, blik, iets doen voor een ander, …
1.1.3. Seksualiteit
− Seksualiteit = een complex begrip en kunnen we omschrijven d.m.v. bio-psychosociaal model
− Seksualiteit wordt beïnvloed door
het puur biologische aspect (Biologie)
maar ook door onze gedachten en
gevoelens (psychologisch),
onze opvoeding en cultuur (sociaal)
− Het samenspel van deze drie factoren leidt
tot specifiek gedrag
Gedownload van Knoowy - Upload jouw eigen documenten en verdien geld
,Relaties, intimiteit en seksualiteit 2e Ba Toegepaste Psychologie Jade De Ridder
− We splitsen seksualiteit op in:
− Seksualiteitsbeleving - Een emotionele betekenis die aan seksualiteit wordt gegeven (ervaring)
− Seksuele disfuncties kunnen dus een biologische of psychologische
oorzaak hebben.
− Seksueel functioneren - Een fysieke betekenis, nl. dat wat een persoon fysiek of lichamelijk kan
− Goed functionerende bloedbanen
− Goed functionerende zenuwbanen
− Goed functionerende hormoonhuishouding (balans)
− Seksualiteitsbeleving en Seksueel functioneren kunnen los van elkaar staan,
maar hebben invloed op elkaar
− vb. Los van elkaar: Je kan lichamelijk alles, maar je voelt je er niet goed bij
− vb. Invloed op elkaar: Emoties hebben invloed op seksueel functioneren en dus ook op beleving
vb. Invloed op elkaar: los van het feit of lichamelijk alles in orde is of niet.
− Het is niet per se zo dat als er sprake is van een slecht Seksueel functioneren,
er ook sprake is van een negatieve Seksualiteitsbeleving (of omgekeerd)
1.2. Geschiedenis
1.2.1. Een overzicht
− Europese artsen en psychiaters (1906, voor de oorlog)
− Bestuderen seksualiteit vanuit biologisch en psychologisch perspectief
− Reden: ze waren medisch en psychologisch geschoold
− Kort overzicht van mijlpalen (niet te kennen):
− 1906: Seksuologie als wetenschappelijke onderneming
− 1908: Zeitschrift fur sexualwissenschaft (tijdschrift)
− 1913: Seksuologische vereniging voor medici
− 1919: Eerste instituut, nl. het institut für sexualwissenschaft
− 1926: International congress for sex research
− Amerikaanse onderzoekers (na de oorlog)
− Bestuderen seksualiteit vanuit biologisch perspectief, later ook psychologisch en sociaal
− Reden: klemtoon verschoof naar enkel de artsen
− Korte geschiedenis (Wel te kennen):
− 1947: Alfred Kinsey Bestudeerde seksueel gedrag vanuit biologisch perspectief
− 1948: Frank Beach Bestudeerde de hormonen, cultuur … en hun invloed op seksueel gedrag
− 1955: John Money Bestudeerde de genderidentiteit vanuit psychologisch perspectief
− 1966: Masters +Johnson Bestudeerden de seksuele responscyclus
− 1970: Kaplan Bestudeerde seksueel verlangen vanuit psychologisch perspectief
− 1974: APA Homoseksualiteit uit DSM gehaald als psychische stoornis
− Opmerking: In het verleden veel gekeken vanuit biologisch perspectief,
− maar tegenwoordig wordt er bij seksualiteit steeds meer aandacht besteed aan het psychologische perspectief.
Gedownload van Knoowy - Upload jouw eigen documenten en verdien geld
, Relaties, intimiteit en seksualiteit 2e Ba Toegepaste Psychologie Jade De Ridder
1.2.2. Kinsey Reports (focus op gedrag)
1.2.2.1. Bevindingen uit het onderzoek
− Alfred Kinsey, zoöloog – werkte aan Institute for seks research in VS
− Uit onderzoek van Kinsey rond seksualiteit, bij blanke mensen zonder strafblad,
bleek dat het feitelijke gedrag van deelnemers niet overeenstemde met de heersende normen uit die tijd.
(Resultaten waren een schok voor de VS)
− Heersende normen: Loyaliteit, geen seks voor het huwelijk, heteroseksualiteit …
− Feitelijke gedrag: Er was namelijk wel sprake van
− Seks met iemand van hetzelfde geslacht
− Buitenechtelijke seks met een ander of seks voor het huwelijk
− Non-monogamie (al dan niet consensueel)
− Opmerking: Steekproef niet representatief
− maar gaf aanleiding tot verder onderzoek rond realistische benadering van seksueel gedrag
(+ resultaten later bevestigd)
1.2.2.2. Theoretisch model: Kinsey-schaal
− Kinsey kwam er in onderzoek achter dat mensen niet passen in exclusieve heteroseksuele of homoseksuele
categorieën en ontwierp daarom de Kinsey-schaal
− Kinsey-schaal bepaald a.d.h.v. de verhouding tussen de proporties feitelijk
heteroseksueel en homoseksueel gedrag en de beleving daarvan.
− Kinsey-schaal wordt onderscheid gemaakt in 7 soorten seksuele oriëntatie:
− 1. Exclusief Heteroseksueel
− 2. Incidenteel Homoseksueel
− 3. – 5. Biseksueel (3 types)
− 6. Incidenteel Heteroseksueel
− 7. Exclusief Homoseksueel
− Conclusies uit het onderzoek:
− Seksuele oriëntatie is dynamisch (gedrag, gedachten en gevoelens)
− Seksuele oriëntatie is steeds in ontwikkeling, m.a.w. afhankelijk van tijd en context
− Het concept ‘Homo vs. Hetero’ is hiermee omvergeworpen
− Doorheen de tijd kan men verschuiven op de schaal
1.2.3. William Masters en Virginia Johnson (focus op seksuele beleving- en functioneren)
1.2.3.1. Bevindingen uit het onderzoek
− Master en Johnson onderzochten de lichamelijke reacties van mensen (vb. bloeddruk, ademhaling)
tijdens het hebben van seksueel contact.
− Wat: Het meten van de respons op seksualiteit en opwinding
− Hoe: Met elektroden op het lichaam koppels penetratie seks laten hebben
− Wie: Koppels, ook met surrogaat partner (prostituee)
− Waar: In sekslabo’s
− Resultaat: De ontwikkeling van de seksuele responscyclus ontwikkeld.
1.2.3.2. Theoretisch model: Seksuele Responscyclus
− Drie verschillen tussen mannen en vrouwen
1) De fasen van seksuele responscyclus
− Mannen: Doorlopen (chronologisch) geleidelijk aan de 4 Fasen
− Vrouwen: Doorlopen niet altijd (chronologisch) de 4 Fasen
− vb. sommige fasen meerdere keren doorlopen
− vb. geen orgasme bereiken (fase 3)
2) Fase 3, het bereiken van een orgasme
− Mannen: Beleven een orgasme steeds op dezelfde manier (ejaculatie)
− Vrouwen: Beleven een orgasme niet steeds op dezelfde manier
− Er is veel variatie in fysieke gewaarwording
3) Fase 4, de Resolutie of Refractaire Periode
− Mannen: Hebben nood aan de herstelfase
− Vanaf het orgasme valt de opwinding weg → resolutiefase
− Vrouwen: Hebben geen nood aan de herstelfase
− Kan verschillende orgasmes na elkaar beleven
− Opmerking: Deze verschillen kunnen zorgen voor problemen binnen partnerrelaties door gebrek aan kennis.
Gedownload van Knoowy - Upload jouw eigen documenten en verdien geld
Samenvatting Relaties, Intimiteit en
Seksualiteit (RIS)
Samenvattingen, aantekeningen en oefenvragen van studenten
kopen en verkopen of schakel de hulp in van tutoren die je
ondersteunen met je studie.
Gedownload door: JadeDR -
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
,Relaties, intimiteit en seksualiteit 2e Ba Toegepaste Psychologie Jade De Ridder
Hoofdstuk 1: Introductie, belangrijke concepten en geschiedenis
Hoofdstuk 1: Hoorcollege 1
1.1. Belangrijke Concepten
1.1.1. Relaties
− Focus WEL : Partnerrelatie, romantische relaties, koppels
− Focus NIET : Relaties met familieleden (kinderen, ouders, siblings), vrienden, kennissen, collega’s…
− Video Ester Perel: ‘Why relationships are everything’
− Moderne relaties zijn complex
− De kwaliteit van onze relaties rondom ons bepaalt mee de kwaliteit van ons leven (levenskwaliteit)
− Vroeger: Sociale structuren
− Nadeel: - Weinig ‘vrijheid’
− Voordeel: - Duidelijkheid, regels, plicht en verplichtingen
Voordeel: - Zekerheid → Verbintenis (je was zelden alleen)
− De regels waren duidelijk, dus je wist wat er van je verwacht werd
− vb. Echtgenotes wisten wat ze vooral niet moesten zeggen tegen hun echtgenoten
− vb. Vaders en moeder wisten hoe ze tegen hun kinderen moesten praten
− Nu: Geen sociale structuren meer
− Voordeel: - Meer vrijheid dan ooit tevoren
− Nadeel: - Duidelijkheid en ctr. vervangen door Keuze en opties
Nadeel: - Zekerheid vervangen door Onzekerheid, zelftwijfel
− Resultaat: Veel onzekerheden rond eigen identiteit
− Verwachtingen dat er gecommuniceerd wordt over eigen noden
− Twee evoluties in relaties
1. Evolutie thuis – De Privérelatie (Personal relationships)
− Vroeger: Relaties dienen voor overleving
− Nu: Kosten en baten van relatie afwegen (economisch perspectief)
− Men verwacht dat de partner jou helpt om jezelf te ontdekken
− ‘I want you to help me be the best version of myself’
2. Evolutie op werk – De Werkrelatie (Professional relationships)
− De taal van emotie heeft zijn intrede gedaan op de werkvloer
− vb. Hoe gaan we om met conflicten, meningsverschillen, …
− Uitstroom omwille van ‘Je niet gehoord voelen’, ‘Niet genoeg promotie krijgen’
− Conclusie: we verwachten dat onze managers onze coaches zijn
1.1.2. Intimiteit
− Intimiteit = Een gevoel of ervaring van diepe verbondenheid met een partner
Intimiteit = De verbondenheid is lichamelijk, emotioneel of spiritueel
− Het is afhankelijk van de context (tijd, ruimte, situatie) en de eigen beleving (m.a.w. subjectief)
− Wat in de ene context als intiem ervaren wordt, wordt dat in de andere niet.
− vb. Een knuffel geven aan een collega kan helemaal anders ervaren worden dan knuffel aan partner
− Het is geen specifiek gedrag
− Het kan los staan van een seksuele prikkel
− vb. een knuffel, blik, iets doen voor een ander, …
1.1.3. Seksualiteit
− Seksualiteit = een complex begrip en kunnen we omschrijven d.m.v. bio-psychosociaal model
− Seksualiteit wordt beïnvloed door
het puur biologische aspect (Biologie)
maar ook door onze gedachten en
gevoelens (psychologisch),
onze opvoeding en cultuur (sociaal)
− Het samenspel van deze drie factoren leidt
tot specifiek gedrag
Gedownload van Knoowy - Upload jouw eigen documenten en verdien geld
,Relaties, intimiteit en seksualiteit 2e Ba Toegepaste Psychologie Jade De Ridder
− We splitsen seksualiteit op in:
− Seksualiteitsbeleving - Een emotionele betekenis die aan seksualiteit wordt gegeven (ervaring)
− Seksuele disfuncties kunnen dus een biologische of psychologische
oorzaak hebben.
− Seksueel functioneren - Een fysieke betekenis, nl. dat wat een persoon fysiek of lichamelijk kan
− Goed functionerende bloedbanen
− Goed functionerende zenuwbanen
− Goed functionerende hormoonhuishouding (balans)
− Seksualiteitsbeleving en Seksueel functioneren kunnen los van elkaar staan,
maar hebben invloed op elkaar
− vb. Los van elkaar: Je kan lichamelijk alles, maar je voelt je er niet goed bij
− vb. Invloed op elkaar: Emoties hebben invloed op seksueel functioneren en dus ook op beleving
vb. Invloed op elkaar: los van het feit of lichamelijk alles in orde is of niet.
− Het is niet per se zo dat als er sprake is van een slecht Seksueel functioneren,
er ook sprake is van een negatieve Seksualiteitsbeleving (of omgekeerd)
1.2. Geschiedenis
1.2.1. Een overzicht
− Europese artsen en psychiaters (1906, voor de oorlog)
− Bestuderen seksualiteit vanuit biologisch en psychologisch perspectief
− Reden: ze waren medisch en psychologisch geschoold
− Kort overzicht van mijlpalen (niet te kennen):
− 1906: Seksuologie als wetenschappelijke onderneming
− 1908: Zeitschrift fur sexualwissenschaft (tijdschrift)
− 1913: Seksuologische vereniging voor medici
− 1919: Eerste instituut, nl. het institut für sexualwissenschaft
− 1926: International congress for sex research
− Amerikaanse onderzoekers (na de oorlog)
− Bestuderen seksualiteit vanuit biologisch perspectief, later ook psychologisch en sociaal
− Reden: klemtoon verschoof naar enkel de artsen
− Korte geschiedenis (Wel te kennen):
− 1947: Alfred Kinsey Bestudeerde seksueel gedrag vanuit biologisch perspectief
− 1948: Frank Beach Bestudeerde de hormonen, cultuur … en hun invloed op seksueel gedrag
− 1955: John Money Bestudeerde de genderidentiteit vanuit psychologisch perspectief
− 1966: Masters +Johnson Bestudeerden de seksuele responscyclus
− 1970: Kaplan Bestudeerde seksueel verlangen vanuit psychologisch perspectief
− 1974: APA Homoseksualiteit uit DSM gehaald als psychische stoornis
− Opmerking: In het verleden veel gekeken vanuit biologisch perspectief,
− maar tegenwoordig wordt er bij seksualiteit steeds meer aandacht besteed aan het psychologische perspectief.
Gedownload van Knoowy - Upload jouw eigen documenten en verdien geld
, Relaties, intimiteit en seksualiteit 2e Ba Toegepaste Psychologie Jade De Ridder
1.2.2. Kinsey Reports (focus op gedrag)
1.2.2.1. Bevindingen uit het onderzoek
− Alfred Kinsey, zoöloog – werkte aan Institute for seks research in VS
− Uit onderzoek van Kinsey rond seksualiteit, bij blanke mensen zonder strafblad,
bleek dat het feitelijke gedrag van deelnemers niet overeenstemde met de heersende normen uit die tijd.
(Resultaten waren een schok voor de VS)
− Heersende normen: Loyaliteit, geen seks voor het huwelijk, heteroseksualiteit …
− Feitelijke gedrag: Er was namelijk wel sprake van
− Seks met iemand van hetzelfde geslacht
− Buitenechtelijke seks met een ander of seks voor het huwelijk
− Non-monogamie (al dan niet consensueel)
− Opmerking: Steekproef niet representatief
− maar gaf aanleiding tot verder onderzoek rond realistische benadering van seksueel gedrag
(+ resultaten later bevestigd)
1.2.2.2. Theoretisch model: Kinsey-schaal
− Kinsey kwam er in onderzoek achter dat mensen niet passen in exclusieve heteroseksuele of homoseksuele
categorieën en ontwierp daarom de Kinsey-schaal
− Kinsey-schaal bepaald a.d.h.v. de verhouding tussen de proporties feitelijk
heteroseksueel en homoseksueel gedrag en de beleving daarvan.
− Kinsey-schaal wordt onderscheid gemaakt in 7 soorten seksuele oriëntatie:
− 1. Exclusief Heteroseksueel
− 2. Incidenteel Homoseksueel
− 3. – 5. Biseksueel (3 types)
− 6. Incidenteel Heteroseksueel
− 7. Exclusief Homoseksueel
− Conclusies uit het onderzoek:
− Seksuele oriëntatie is dynamisch (gedrag, gedachten en gevoelens)
− Seksuele oriëntatie is steeds in ontwikkeling, m.a.w. afhankelijk van tijd en context
− Het concept ‘Homo vs. Hetero’ is hiermee omvergeworpen
− Doorheen de tijd kan men verschuiven op de schaal
1.2.3. William Masters en Virginia Johnson (focus op seksuele beleving- en functioneren)
1.2.3.1. Bevindingen uit het onderzoek
− Master en Johnson onderzochten de lichamelijke reacties van mensen (vb. bloeddruk, ademhaling)
tijdens het hebben van seksueel contact.
− Wat: Het meten van de respons op seksualiteit en opwinding
− Hoe: Met elektroden op het lichaam koppels penetratie seks laten hebben
− Wie: Koppels, ook met surrogaat partner (prostituee)
− Waar: In sekslabo’s
− Resultaat: De ontwikkeling van de seksuele responscyclus ontwikkeld.
1.2.3.2. Theoretisch model: Seksuele Responscyclus
− Drie verschillen tussen mannen en vrouwen
1) De fasen van seksuele responscyclus
− Mannen: Doorlopen (chronologisch) geleidelijk aan de 4 Fasen
− Vrouwen: Doorlopen niet altijd (chronologisch) de 4 Fasen
− vb. sommige fasen meerdere keren doorlopen
− vb. geen orgasme bereiken (fase 3)
2) Fase 3, het bereiken van een orgasme
− Mannen: Beleven een orgasme steeds op dezelfde manier (ejaculatie)
− Vrouwen: Beleven een orgasme niet steeds op dezelfde manier
− Er is veel variatie in fysieke gewaarwording
3) Fase 4, de Resolutie of Refractaire Periode
− Mannen: Hebben nood aan de herstelfase
− Vanaf het orgasme valt de opwinding weg → resolutiefase
− Vrouwen: Hebben geen nood aan de herstelfase
− Kan verschillende orgasmes na elkaar beleven
− Opmerking: Deze verschillen kunnen zorgen voor problemen binnen partnerrelaties door gebrek aan kennis.
Gedownload van Knoowy - Upload jouw eigen documenten en verdien geld
