Hoofdstuk 1: statistiek in het onderzoek
1. wat is (beschrijvende) statistiek
Statistiek = wetenschap van verzamelen van gegevens, het classificeren, samenvatten,
organiseren, analyseren en interpreten van informatie
1. Verzamelen
2. Classificeren
3. Samenvatten
4. Organiseren
5. Analyseren (samenhang = correlatie)
6. Interpreteren
Representatief = in verhouding met de populatie van het onderzoek
VRAAG: wat is het verschil tussen inductieve en beschrijvende statistiek:
• Inductieve statistiek = betekenis van deze resultaten in relatie tot de populatie
o Gebaseerd op de hele populatie d.m.v. steekproefgegevens
• Beschrijvende statistiek = gegevens voor stellen d.m.v. kengetallen
o Gegevens verzamelen
o Overzichtelijk weergeven
o Vertrekken vanuit een steekproef
LINK: ze kunnen verder bouwen op elkaar
Een uitspraak = een bewering waarin een of meerdere objecten een eigenschap wordt
toegeschreven
2. dit is onderzoek
Doel van het onderzoek
= Algemene uitspraken over de werkelijkheid op basis van waarnemingen
Wetenschappelijk wanneer:
• Objectiviteit: openstellen voor de werkelijkheid zoals ze is
• Controleerbaarheid: moeten kunnen worden gecontroleerd door andere
• Herhaalbaarheid: andere moeten het kunnen herhalen/ repliceren
• Systematiek: de verschillende onderzoeken sluiten bij elkaar aan
Determinisme / probabilisme
Determinisme = universele wetmatigheid
→ wet van de zwaartekracht
Probabilisme = in het gemiddelde geval
→ gedragswetenschappen
1
, Variabele = eigenschap/ kenmerk van onderzoekseenheid die diverse waarden kan
aannemen
Onafhankelijke Afhankelijke = hoofdobject
Oorzaak Gevolg
Licht Tomatengroei
Onethische statistiek EXAMEN
1. Doen alsof er significante resultaten gevonden zijn in het onderzoek
2. Hoofdvraagstelling afstemmen (vooraf) op de resultaten
3. Onderzoekers gebruiken die de hypothese van de opdrachtgever onderbouwen
4. Proefpersonen niet voorlichten
5. Causale relaties benoemen zonder dat deze aanwezig zijn
Twee types van onderzoek
Experimenteel opzet Survey-onderzoek
Manipulatie van variabelen + impact op Geen manipulatie van variabelen
afhankelijke variabele
Groepsvergelijkende experimenten – between Steekproeftrekking --> reeks vragen/tests
subjects
Experimenten met herhaalde metingen
– within subjects
Mogelijkheid tot besluiten causale relaties Geen mogelijkheid tot besluiten causale
relaties
VRAAG: Waarom geen causale relaties ontdekken?
Moet in zelfde tijdruimtelijke structuur worden onderzocht
→ gelijktijdig gemeten
→ oorzaak komt niet voor verband
VRAAG: vier condities voor een causale relatie: EXAMEN
• Oorzaak en gevolg moeten in zelfde tijdruimtelijke structuur voorkomen
• Oorzaak dient vooraf gevolg te gaan
• Gevolg kan nooit optreden zonder oorzaak
• Indien de oorzaak aanwezig is, moet het gevolg ook aanwezig zijn
2
,3. Welke zijn de fasen in het onderzoeksproces EXAMEN
• De vraagstelling
• Het literatuuronderzoek
• De operationalisering
• De steekproefopzet
• Het verzamelen van de gegevens
• De analyse van de resultaten
• De rapportage
Fase 1: de vraagstelling
Vraag waarop onderzoek antwoord moet geven
1: ontstaat uit fundamenteel onderzoek
• Je stelt jezelf een vraag → vormt een onderzoek
• Uit resultaten van eerdere onderzoeken → nieuwe vragen
2: ontstaat uit spontane observatie
• Je merkt iets op
3: ontstaat uit toegepast onderzoek
• Je wilt als bedrijf iets over je klanten onderzoeken
Manier:
• Gebruik vraagvorm
• Specifieer begrippen
• Geen oordelende vragen
• Hoofd- en deelvragen
3 type vragen
• Voorkomen/hoeveelheid van iets
• Verschillen tussen groepen
• Samenhang
Fase 2: het literatuuronderzoek
Nagaan wat er reeds is gepubliceerd van het onderzoeksonderwerp
Fase 3: de operationalisering
Meetbaar maken van een begrip
Maken van nieuwe vragenlijst
• Gesloten vragen → uitsluiten van teveel informatie
• LIKERTSCHAAL
→ stellen formuleren
→ in welke mate bent u het hiermee akkoord
→ 0-5 antwoorden
3
, PROBLEEM:
• Vermijden sociaal wenselijke antwoorden → hoe ze denken dat juist is
→ OPLOSSING: zelfde vraag op verschillende manieren stelen
PROBLEEM:
• Vermijden tendensen → hetzelfde antwoord aanduiden (makkelijk / snel)
OPLOSSING:
→ Vragen op negatieve toon stellen
→ Gecontrabalanceerd: volgorde van conditie wordt afgewisseld = ervaringseffecten
worden gelijkmatig verdeeld
Between design (= groepsvergelijkende) Within subject
At random diverse condities aanwijzen Deelnemers zelfde test afleggen (herhaling)
→ gedrag in verschillende situaties bekijken → ervaringseffecten treden op
(vermoeidheid)
Fase 4: de steekproefopzet
Bij survey-onderzoek
Steekproef n Populatie N
Selectie van individuen uit de populatie Geheel van individuen waar onderzoeker iets
= paar mensen uit een groep over wil vaststellen = iedereen
Op grond hiervan willen we iets kunnen Iedereen komt in aanmerking voor
zeggen over de populatie onderzoek
Goedkoper en sneller Census = deelname alle individuen uit
populatie
Representatieve steekproef = We spreken over een representatieve steekproef Indien de
samenstelling van de steekproef overeenkomt met de samenstelling van de populatie.
Aselecte steekproef
= elk individu van de populatie heeft evenveel kans om in de proef terecht te komen
→ steekproefkader: lijst van al de individuen van de populatie
4
1. wat is (beschrijvende) statistiek
Statistiek = wetenschap van verzamelen van gegevens, het classificeren, samenvatten,
organiseren, analyseren en interpreten van informatie
1. Verzamelen
2. Classificeren
3. Samenvatten
4. Organiseren
5. Analyseren (samenhang = correlatie)
6. Interpreteren
Representatief = in verhouding met de populatie van het onderzoek
VRAAG: wat is het verschil tussen inductieve en beschrijvende statistiek:
• Inductieve statistiek = betekenis van deze resultaten in relatie tot de populatie
o Gebaseerd op de hele populatie d.m.v. steekproefgegevens
• Beschrijvende statistiek = gegevens voor stellen d.m.v. kengetallen
o Gegevens verzamelen
o Overzichtelijk weergeven
o Vertrekken vanuit een steekproef
LINK: ze kunnen verder bouwen op elkaar
Een uitspraak = een bewering waarin een of meerdere objecten een eigenschap wordt
toegeschreven
2. dit is onderzoek
Doel van het onderzoek
= Algemene uitspraken over de werkelijkheid op basis van waarnemingen
Wetenschappelijk wanneer:
• Objectiviteit: openstellen voor de werkelijkheid zoals ze is
• Controleerbaarheid: moeten kunnen worden gecontroleerd door andere
• Herhaalbaarheid: andere moeten het kunnen herhalen/ repliceren
• Systematiek: de verschillende onderzoeken sluiten bij elkaar aan
Determinisme / probabilisme
Determinisme = universele wetmatigheid
→ wet van de zwaartekracht
Probabilisme = in het gemiddelde geval
→ gedragswetenschappen
1
, Variabele = eigenschap/ kenmerk van onderzoekseenheid die diverse waarden kan
aannemen
Onafhankelijke Afhankelijke = hoofdobject
Oorzaak Gevolg
Licht Tomatengroei
Onethische statistiek EXAMEN
1. Doen alsof er significante resultaten gevonden zijn in het onderzoek
2. Hoofdvraagstelling afstemmen (vooraf) op de resultaten
3. Onderzoekers gebruiken die de hypothese van de opdrachtgever onderbouwen
4. Proefpersonen niet voorlichten
5. Causale relaties benoemen zonder dat deze aanwezig zijn
Twee types van onderzoek
Experimenteel opzet Survey-onderzoek
Manipulatie van variabelen + impact op Geen manipulatie van variabelen
afhankelijke variabele
Groepsvergelijkende experimenten – between Steekproeftrekking --> reeks vragen/tests
subjects
Experimenten met herhaalde metingen
– within subjects
Mogelijkheid tot besluiten causale relaties Geen mogelijkheid tot besluiten causale
relaties
VRAAG: Waarom geen causale relaties ontdekken?
Moet in zelfde tijdruimtelijke structuur worden onderzocht
→ gelijktijdig gemeten
→ oorzaak komt niet voor verband
VRAAG: vier condities voor een causale relatie: EXAMEN
• Oorzaak en gevolg moeten in zelfde tijdruimtelijke structuur voorkomen
• Oorzaak dient vooraf gevolg te gaan
• Gevolg kan nooit optreden zonder oorzaak
• Indien de oorzaak aanwezig is, moet het gevolg ook aanwezig zijn
2
,3. Welke zijn de fasen in het onderzoeksproces EXAMEN
• De vraagstelling
• Het literatuuronderzoek
• De operationalisering
• De steekproefopzet
• Het verzamelen van de gegevens
• De analyse van de resultaten
• De rapportage
Fase 1: de vraagstelling
Vraag waarop onderzoek antwoord moet geven
1: ontstaat uit fundamenteel onderzoek
• Je stelt jezelf een vraag → vormt een onderzoek
• Uit resultaten van eerdere onderzoeken → nieuwe vragen
2: ontstaat uit spontane observatie
• Je merkt iets op
3: ontstaat uit toegepast onderzoek
• Je wilt als bedrijf iets over je klanten onderzoeken
Manier:
• Gebruik vraagvorm
• Specifieer begrippen
• Geen oordelende vragen
• Hoofd- en deelvragen
3 type vragen
• Voorkomen/hoeveelheid van iets
• Verschillen tussen groepen
• Samenhang
Fase 2: het literatuuronderzoek
Nagaan wat er reeds is gepubliceerd van het onderzoeksonderwerp
Fase 3: de operationalisering
Meetbaar maken van een begrip
Maken van nieuwe vragenlijst
• Gesloten vragen → uitsluiten van teveel informatie
• LIKERTSCHAAL
→ stellen formuleren
→ in welke mate bent u het hiermee akkoord
→ 0-5 antwoorden
3
, PROBLEEM:
• Vermijden sociaal wenselijke antwoorden → hoe ze denken dat juist is
→ OPLOSSING: zelfde vraag op verschillende manieren stelen
PROBLEEM:
• Vermijden tendensen → hetzelfde antwoord aanduiden (makkelijk / snel)
OPLOSSING:
→ Vragen op negatieve toon stellen
→ Gecontrabalanceerd: volgorde van conditie wordt afgewisseld = ervaringseffecten
worden gelijkmatig verdeeld
Between design (= groepsvergelijkende) Within subject
At random diverse condities aanwijzen Deelnemers zelfde test afleggen (herhaling)
→ gedrag in verschillende situaties bekijken → ervaringseffecten treden op
(vermoeidheid)
Fase 4: de steekproefopzet
Bij survey-onderzoek
Steekproef n Populatie N
Selectie van individuen uit de populatie Geheel van individuen waar onderzoeker iets
= paar mensen uit een groep over wil vaststellen = iedereen
Op grond hiervan willen we iets kunnen Iedereen komt in aanmerking voor
zeggen over de populatie onderzoek
Goedkoper en sneller Census = deelname alle individuen uit
populatie
Representatieve steekproef = We spreken over een representatieve steekproef Indien de
samenstelling van de steekproef overeenkomt met de samenstelling van de populatie.
Aselecte steekproef
= elk individu van de populatie heeft evenveel kans om in de proef terecht te komen
→ steekproefkader: lijst van al de individuen van de populatie
4
