Personen- en familierecht
WEEK 1: Personenrecht-persoonlijkheid
PERSONENRECHT:
❖ Onderdeel burgerlijk recht
❖ Bepaalt in het algemeen wie een persoon is, welke zijn rechten en plichten zijn als
enkeling
❖ Regelt de bescherming van personen
SAMENGEVAT: het regelt in welke mate personen mogen deelnemen aan het rechtsverkeer
FAMILIERECHT:
❖ Onderdeel burgerlijk recht
❖ Regelt het statuut van verhoudingen enerzijds gebaseerd op afstamming en anderzijds
op levensgemeenschap tussen volwassenen
Personen- en familierecht: vindplaats?
Burgerlijk Wetboek (personenrecht vind je vooraan)
“personen” (art. 3 tot art. 502 oud BW)
❖ afzonderlijke wetgeving vb. bescherming personen met een psychiatrische aandoening
(wet 26.06.1990), jeugdbescherming (wet 8.04.1965), rechten van de patiënt (wet
22.08.2002), …
❖ Relatievermogensrecht (vermogensrechtelijke gevolgen die ontstaan als 2 mensen een
duurzame relatie aangaan)
❖ Internationaal recht speelt ook belangrijke rol
Alle artikelen minstens 1x lezen!
+lijst extra wetgeving Digitap!
Internationaal recht:
EVRM (Rome, 4.11.1950) à artikel 8 (Recht op eerbiediging van het privé-,familie- en
gezinsleven)
→Opgesteld door de raad van Europa, is bindend
IVBPR (10.12.1968)
=Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten
IVRK (20.11.1989)
=rechten van het kind
Handvest van de Grondrechten van de EU
Belang van de rechtspraak:
Leemten in de wet opvullen
, ❖ EHRM : arrest Marckx/België d.d. 13.06.1979 (de Belgische wetgeving over de
natuurlijke kinderen maakt op 3 punten een schending uit van het EVRM)
❖ Wie is Paula Marckx? Zwanger en bevallen van een kind, zij kreeg alleen een kind en
moest bij de gemeente een hele procedure volgen om haar eigen kind te kunnen
erkennen.
❖ GwH: Hoven en Rechtbanken kunnen préjudiciële vragen stellen, wetten toetsen aan
sommige bepalingen van de Gw, o.a. art 10 (gelijkheidsbeginsel) en art. 11
(discriminatieverbod)
Uitspraak rechtbank: vonnis
Uitspraak hof: arrest
Raakvlakken met andere rechtsvakken:
❖ Huwelijksvermogensrecht: “familiaal vermogensrecht” (Boek II, Titel 3, BW
Relatievermogensrecht)
❖ Het erfrecht: “erfrechtelijke overgang van de goederen binnen de familie” (Boek IV:
nalatenschappen, schenkingen en testamenten, BW)
❖ Het gerechtelijk privaatrecht:
- Familierechtbank binnen de Rechtbank van Eerste Aanleg één dossier één
rechter (opgericht door wet 30.07.2013)
- bemiddelen via KMS: Kamer minnelijke schikking, onderdeel familierechtbank, als je
een verzoekschrift neerlegt dan wordt je opgeroepen met inleidende zitting, dan kan je kiezen
voor de KMS met de rechter en de partijen
- hoorrecht: vanaf 12 jaar, maar ouders kunnen vragen dat kinderen jonger dan 12jaar
gehoord worden
❖ Het strafrecht:
❖ “familieverlating”, art. 391bis Sw
→Kan je een procedure voor opstarten via dagvaarding voor de correctionele rechtbank.
❖ “kindermisbruik”
❖ Het fiscaal recht en het sociaalzekerheidsrecht: “ de familiale verhoudingen”
Samenhang tussen personen- en familierecht:
Naamrecht:
❖ personenrecht (staat van persoon)
❖ familierecht (afstamming, adoptie)
Jeugdbeschermingsrecht:
❖ personenbeschermingsrecht: belang van het kind
❖ familierecht: opvoeding
DEEL 1: Personenrecht
Titel 1: Persoonlijkheid
WEEK 1: Personenrecht-persoonlijkheid
PERSONENRECHT:
❖ Onderdeel burgerlijk recht
❖ Bepaalt in het algemeen wie een persoon is, welke zijn rechten en plichten zijn als
enkeling
❖ Regelt de bescherming van personen
SAMENGEVAT: het regelt in welke mate personen mogen deelnemen aan het rechtsverkeer
FAMILIERECHT:
❖ Onderdeel burgerlijk recht
❖ Regelt het statuut van verhoudingen enerzijds gebaseerd op afstamming en anderzijds
op levensgemeenschap tussen volwassenen
Personen- en familierecht: vindplaats?
Burgerlijk Wetboek (personenrecht vind je vooraan)
“personen” (art. 3 tot art. 502 oud BW)
❖ afzonderlijke wetgeving vb. bescherming personen met een psychiatrische aandoening
(wet 26.06.1990), jeugdbescherming (wet 8.04.1965), rechten van de patiënt (wet
22.08.2002), …
❖ Relatievermogensrecht (vermogensrechtelijke gevolgen die ontstaan als 2 mensen een
duurzame relatie aangaan)
❖ Internationaal recht speelt ook belangrijke rol
Alle artikelen minstens 1x lezen!
+lijst extra wetgeving Digitap!
Internationaal recht:
EVRM (Rome, 4.11.1950) à artikel 8 (Recht op eerbiediging van het privé-,familie- en
gezinsleven)
→Opgesteld door de raad van Europa, is bindend
IVBPR (10.12.1968)
=Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten
IVRK (20.11.1989)
=rechten van het kind
Handvest van de Grondrechten van de EU
Belang van de rechtspraak:
Leemten in de wet opvullen
, ❖ EHRM : arrest Marckx/België d.d. 13.06.1979 (de Belgische wetgeving over de
natuurlijke kinderen maakt op 3 punten een schending uit van het EVRM)
❖ Wie is Paula Marckx? Zwanger en bevallen van een kind, zij kreeg alleen een kind en
moest bij de gemeente een hele procedure volgen om haar eigen kind te kunnen
erkennen.
❖ GwH: Hoven en Rechtbanken kunnen préjudiciële vragen stellen, wetten toetsen aan
sommige bepalingen van de Gw, o.a. art 10 (gelijkheidsbeginsel) en art. 11
(discriminatieverbod)
Uitspraak rechtbank: vonnis
Uitspraak hof: arrest
Raakvlakken met andere rechtsvakken:
❖ Huwelijksvermogensrecht: “familiaal vermogensrecht” (Boek II, Titel 3, BW
Relatievermogensrecht)
❖ Het erfrecht: “erfrechtelijke overgang van de goederen binnen de familie” (Boek IV:
nalatenschappen, schenkingen en testamenten, BW)
❖ Het gerechtelijk privaatrecht:
- Familierechtbank binnen de Rechtbank van Eerste Aanleg één dossier één
rechter (opgericht door wet 30.07.2013)
- bemiddelen via KMS: Kamer minnelijke schikking, onderdeel familierechtbank, als je
een verzoekschrift neerlegt dan wordt je opgeroepen met inleidende zitting, dan kan je kiezen
voor de KMS met de rechter en de partijen
- hoorrecht: vanaf 12 jaar, maar ouders kunnen vragen dat kinderen jonger dan 12jaar
gehoord worden
❖ Het strafrecht:
❖ “familieverlating”, art. 391bis Sw
→Kan je een procedure voor opstarten via dagvaarding voor de correctionele rechtbank.
❖ “kindermisbruik”
❖ Het fiscaal recht en het sociaalzekerheidsrecht: “ de familiale verhoudingen”
Samenhang tussen personen- en familierecht:
Naamrecht:
❖ personenrecht (staat van persoon)
❖ familierecht (afstamming, adoptie)
Jeugdbeschermingsrecht:
❖ personenbeschermingsrecht: belang van het kind
❖ familierecht: opvoeding
DEEL 1: Personenrecht
Titel 1: Persoonlijkheid
