0
, Inhoudsopgawe
Hoofstuk 1 : Invloede op die besigheidsomgewing .................................................................... 2
Hoofstuk 2 : Aanpasisng by uitdagings van die besigheidsomgewing .................................... 9
Hoofstuk 3 : Hedendaagse sosio-ekonomiese kwessies ......................................................... 13
Hoofstuk 4 : Sakesektore ............................................................................................................ 17
Hoofstuk 5 : Voordele van maatskappye bo ander vorme van eienaarskap ........................... 19
Hoofstuk 6 : Maniere om ‘n besigheid te verkry ........................................................................ 26
Hoofstuk 7 : Kreatiewe denke en probleemoplossing .............................................................. 31
Hoofstuk 8 : Stres- en krisisbestuur .......................................................................................... 35
Hoofstuk 9 : Omskepping van ‘n besigheidsplan in ‘n aksieplan ............................................ 40
Hoofstuk 10 : Die stigting van ‘n sakeonderneming ................................................................. 43
Hoofstuk 11 : Professionalisme en etiek ................................................................................... 47
Hoofstuk 12 : Aanbieding van besigheidsinligting ................................................................... 49
Hoofstuk 13 : Entrepreneurskenmerke en suksesfaktore ........................................................ 54
Hoofstuk 14 : Burgerkapsrolle en verantwoordelikhede .......................................................... 57
Hoofstuk 15 : Die bemarkingsfunksie ........................................................................................ 60
Hoofstuk 16 : Die produksiefunksie ........................................................................................... 76
Hoofstuk 17 : Spandinamika en konflikbestuur ........................................................................ 80
Hoofstuk 18 : Bekendstelling aan menslike hulpbronne .......................................................... 88
1
, Hoofstuk 1 : Invloede op die besigheidsomgewing
Kenmerke van die besigheidsomgewing
• Die besigheidsomgewing is wisselvallig en onduidelik, en dit kan te eniger tyd verander.
• Die korporatiewe wêreld is beide dinamies en onvoorspelbaar chaoties.
• Besighede moet proaktief sowel as reaktief wees, en hulle moet aanpas by verandering.
• Veranderinge in die besigheidsomgewing kan lang- en korttermynimplikasies vir ‘n
onderneming hê.
• Die eksterne sakeomgewing, soos die huidige wêreldwye resessie, kan so ‘n groot impak op ‘n
onderneming hê dat dit moet aanpas om te kan oorleef.
Die beheer van die besigheid oor die besigheidsomgewing
Die mikro-omgewing
• Interne beheerstelsels word gebruik om beheer oor die mikro-omgewing te handhaaf.
• Laat die bestuur toe om te verifieer dat die onderneming se doelwitte bereik word.
• Maak seker van die akkuraatheid van die finansiële state.
• Kyk of die maatskappy alle toepaslike reëls en regulasies nakom.
Beheerbare veranderlikes
• Die visie, missie en doelwitte van die maatskappy.
• Die maatskappy se besigheidstruktuur.
• Die organisering en gebruik van produksiefaktore.
• Die organisering van die ag besigheidsfunksies.
• Die bestuurstyl.
• Die bestuur van werknemers.
• Keuse van besigheidsetiek.
• Tipe eienaarskap.
• Implementering van besigheidsbeleide.
Aspekte van interne beheer
• Beheer die onderneming se filosofie en waardes.
• Skep effektiewe inligting- en kommunikasiestelsels.
• Hou jou resultate dop.
• Evalueer die gevare.
• Beheer die onderneming se optrede.
Die markomgewing
• Die maatskappy moet bewus wees van die moontlikhede en risiko's van die mark, aangesien
dit die sukses of mislukking van die onderneming sal beïnvloed.
Geleenthede
• Verstaan die klante en hulle behoeftes.
• Baat by handelsafslag.
• Soek dienste of aanbieders wat goedkoper is.
• Verhoog die inkomste deur marknavorsing te doen.
• Maak ‘n goeie indruk op die publiek.
2
, Bedreigings
• Klantlojaliteit ontbreek.
• Die koste van grondstowwe het gestyg.
• Onrus onder werknemers.
• Pryskompetisie.
• Onvermoë om druk op die regering uit te oefen.
Die markomgewing kan in vier hoofareas ingedeel word
• Klante.
• Verskaffers en tussengangers.
• Mededingers.
• Burgerlike samelewing.
Die makro-omgewing
• Die firma het geen invloed op die makro-omgewing nie, maar wel oor hoe dit op sulke
probleme reageer.
Voorbeelde van areas van die makro-omgewing
• Fisiese omgewing.
• Ekonomiese omgewing.
• Sosio-ekonomiese omgewing.
• Wetlike omgewing.
• Tegnologiese omgewing.
• Politiese omgewing.
• Institusionele (regerings-) omgewing.
• Internasionale omgewing.
Maniere waarop die besigheid by die makro-omgewing betrokke kan wees
• Om werksomstandighede te verbeter of regeringswetgewing te wysig, kan werknemers
kollektiewe bedingings doen.
• Vennootskappe tussen die private en openbare sektor, soos misdaadvoorkoming of sosiale
opheffing.
• Gemeenskaplike of nasionale dienste in private besit, soos skole of watervoorsiening.
• Werkskepping is nodig.
• Inisiatiewe om sosiale verantwoordelikheid te bevorder.
• Tenders vir groot regeringskontrakte word deur die regering uitgereik.
• Uitbreiding na ander Afrika-lande om uitvoermarkte en werksgeleenthede te verhoog.
• Stroomlyn ekonomiese groei deur verbeterde tegnologie.
Uitdagings van die besigheidsomgewing
Uitdagings van die mikro-omgewing
• ‘n Mikro-omgewingsprobleem verwys na die veranderlikes in ‘n onderneming wat bestuurders
en eienaars behoorlik moet bestuur, soos arbeid en rou hulpbronne, geld en bates.
3
, Inhoudsopgawe
Hoofstuk 1 : Invloede op die besigheidsomgewing .................................................................... 2
Hoofstuk 2 : Aanpasisng by uitdagings van die besigheidsomgewing .................................... 9
Hoofstuk 3 : Hedendaagse sosio-ekonomiese kwessies ......................................................... 13
Hoofstuk 4 : Sakesektore ............................................................................................................ 17
Hoofstuk 5 : Voordele van maatskappye bo ander vorme van eienaarskap ........................... 19
Hoofstuk 6 : Maniere om ‘n besigheid te verkry ........................................................................ 26
Hoofstuk 7 : Kreatiewe denke en probleemoplossing .............................................................. 31
Hoofstuk 8 : Stres- en krisisbestuur .......................................................................................... 35
Hoofstuk 9 : Omskepping van ‘n besigheidsplan in ‘n aksieplan ............................................ 40
Hoofstuk 10 : Die stigting van ‘n sakeonderneming ................................................................. 43
Hoofstuk 11 : Professionalisme en etiek ................................................................................... 47
Hoofstuk 12 : Aanbieding van besigheidsinligting ................................................................... 49
Hoofstuk 13 : Entrepreneurskenmerke en suksesfaktore ........................................................ 54
Hoofstuk 14 : Burgerkapsrolle en verantwoordelikhede .......................................................... 57
Hoofstuk 15 : Die bemarkingsfunksie ........................................................................................ 60
Hoofstuk 16 : Die produksiefunksie ........................................................................................... 76
Hoofstuk 17 : Spandinamika en konflikbestuur ........................................................................ 80
Hoofstuk 18 : Bekendstelling aan menslike hulpbronne .......................................................... 88
1
, Hoofstuk 1 : Invloede op die besigheidsomgewing
Kenmerke van die besigheidsomgewing
• Die besigheidsomgewing is wisselvallig en onduidelik, en dit kan te eniger tyd verander.
• Die korporatiewe wêreld is beide dinamies en onvoorspelbaar chaoties.
• Besighede moet proaktief sowel as reaktief wees, en hulle moet aanpas by verandering.
• Veranderinge in die besigheidsomgewing kan lang- en korttermynimplikasies vir ‘n
onderneming hê.
• Die eksterne sakeomgewing, soos die huidige wêreldwye resessie, kan so ‘n groot impak op ‘n
onderneming hê dat dit moet aanpas om te kan oorleef.
Die beheer van die besigheid oor die besigheidsomgewing
Die mikro-omgewing
• Interne beheerstelsels word gebruik om beheer oor die mikro-omgewing te handhaaf.
• Laat die bestuur toe om te verifieer dat die onderneming se doelwitte bereik word.
• Maak seker van die akkuraatheid van die finansiële state.
• Kyk of die maatskappy alle toepaslike reëls en regulasies nakom.
Beheerbare veranderlikes
• Die visie, missie en doelwitte van die maatskappy.
• Die maatskappy se besigheidstruktuur.
• Die organisering en gebruik van produksiefaktore.
• Die organisering van die ag besigheidsfunksies.
• Die bestuurstyl.
• Die bestuur van werknemers.
• Keuse van besigheidsetiek.
• Tipe eienaarskap.
• Implementering van besigheidsbeleide.
Aspekte van interne beheer
• Beheer die onderneming se filosofie en waardes.
• Skep effektiewe inligting- en kommunikasiestelsels.
• Hou jou resultate dop.
• Evalueer die gevare.
• Beheer die onderneming se optrede.
Die markomgewing
• Die maatskappy moet bewus wees van die moontlikhede en risiko's van die mark, aangesien
dit die sukses of mislukking van die onderneming sal beïnvloed.
Geleenthede
• Verstaan die klante en hulle behoeftes.
• Baat by handelsafslag.
• Soek dienste of aanbieders wat goedkoper is.
• Verhoog die inkomste deur marknavorsing te doen.
• Maak ‘n goeie indruk op die publiek.
2
, Bedreigings
• Klantlojaliteit ontbreek.
• Die koste van grondstowwe het gestyg.
• Onrus onder werknemers.
• Pryskompetisie.
• Onvermoë om druk op die regering uit te oefen.
Die markomgewing kan in vier hoofareas ingedeel word
• Klante.
• Verskaffers en tussengangers.
• Mededingers.
• Burgerlike samelewing.
Die makro-omgewing
• Die firma het geen invloed op die makro-omgewing nie, maar wel oor hoe dit op sulke
probleme reageer.
Voorbeelde van areas van die makro-omgewing
• Fisiese omgewing.
• Ekonomiese omgewing.
• Sosio-ekonomiese omgewing.
• Wetlike omgewing.
• Tegnologiese omgewing.
• Politiese omgewing.
• Institusionele (regerings-) omgewing.
• Internasionale omgewing.
Maniere waarop die besigheid by die makro-omgewing betrokke kan wees
• Om werksomstandighede te verbeter of regeringswetgewing te wysig, kan werknemers
kollektiewe bedingings doen.
• Vennootskappe tussen die private en openbare sektor, soos misdaadvoorkoming of sosiale
opheffing.
• Gemeenskaplike of nasionale dienste in private besit, soos skole of watervoorsiening.
• Werkskepping is nodig.
• Inisiatiewe om sosiale verantwoordelikheid te bevorder.
• Tenders vir groot regeringskontrakte word deur die regering uitgereik.
• Uitbreiding na ander Afrika-lande om uitvoermarkte en werksgeleenthede te verhoog.
• Stroomlyn ekonomiese groei deur verbeterde tegnologie.
Uitdagings van die besigheidsomgewing
Uitdagings van die mikro-omgewing
• ‘n Mikro-omgewingsprobleem verwys na die veranderlikes in ‘n onderneming wat bestuurders
en eienaars behoorlik moet bestuur, soos arbeid en rou hulpbronne, geld en bates.
3
