Pathologie zenuwstelsel
13.1 anatomie en fysiologie in het kort
Neuronen en neuroglia
- Functionele eenheid zenuwstelsel neuron:
• Sensorische neuronen: worden geprikkeld door veranderingen in de
omgeving, buiten en binnen in het lichaam. (Aanraking, pijn en geuren) ->
valt dus prikkeling van zintuigen ook onder.
Elektrische prikkel van perifeer zenuwstelsel -> centraal zenuwstelsel.
• Motorische neuronen: geleiden elektrische prikkels van centraal
zenuwstelsel naar perifeer zenuwstelsel.
Spieren of klieren worden geprikkeld. Spieren trekken samen: de klieren
scheiden hun product af.
- Neuron bestaat uit cellichaam met daaraan draadachtige uitlopers -> dendrieten,
zij voeren elektrische prikkels naar het cellichaam toe.
- Axon is 1 lange zenuwvezels, voert de elektrische prikkel van het cellichaam af
naar het volgende neuron of spier of kliercel.
- Om meeste axonen omhulsel van myeline, beschermde en isolerende vetlaag. ->
beschadiging vertraagt de prikkelgeleiding en verstoort de functie van het neuron.
- Bundel axonen noemen we een zenuw.
- Naast neuronen ook andere cellen van zenuwstelsel -> neuroglia, vervoeren geen
elektrische prikkels, maar hebben ieder een andere functie:
• Astrocyten: bloed-hersenbarrière, waardoor schadelijke stoffen in het
bloed de hersenen minder goed bereiken.
• Andere vormen bijvoorbeeld myeline:
• Oligodendrocyten: voor centraal zenuwstelsel
• Schwanncellen: voor perifeer zenuwstelsel
Prikkeloverdracht
- Prikkeloverdracht van neuronen vindt plaats via de synaps.
- Elektrische signaal tijdelijk omgezet in chemische stoffen.
- Wanneer elektrische prikkel de eindknop aan einde van axon bereikt, worden
neurotransmitters afgegeven. -> komen vrij in synapsspleet en binden aan de
receptoren van de post synaptische membraan, vaak op een dendriet van het
aangrenzende neuron.
- Hierdoor wordt een prikkeling voortgezet of juist geremd.
- Neurotransmitters worden afgebroken door enzymen.
- Behalve op een aangrenzend neuron kunnen zenuwvezels ook prikkels
overdragen op klieren of spieren.
- Vindt plaats in de neuromusculaire overgang -> het postsynaptische deel van
deze synaps is dan de motorische eindplaat van de spier
, - Neurotransmitter acetylcholine wordt afgegeven, waardoor spiersamentrekking
plaats vindt.
Hersenvliezen en liquor cerebrospinalis
- 3 hersenvliezen, die rondom hersenen en ruggenmerg liggen, voor bescherming.
• Dura mater
• Subdurale ruimte
• Arachnoïdea
• Subarachnoïdale ruimte: gevuld met liquor cerebrospinalis, beweegt
rondom hersenen en het ruggenmerg. Zit in de 4 hersenkamers.
• Pia mater
- Liquor stroomt via zijventrikels via de twee lagergelegen ventrikels naar de ruimte
rondom de hersenen en ruggenmerg.
- Uiteindelijk weer opgenomen in bloedbaan.
- Hoofdfunctie is schokdemping en bescherming.
Centraal zenuwstelsel
- Bestaat uit hersenen en het ruggenmerg
- Vindt verwerking en interpretatie plaats van elektrische prikkels die door de
sensorische neuronen worden aangevoerd.
- Centraal zenuwstelsel stuurt via de motorische neuronen alle processen in het
lichaam aan.
De hersenen
- In hersenen vindt bewustwording en interpretatie van informatie plaats.
- Onderdelen: cerebrum, basale kernen, thalamus, cerebellum en hersenstam.
Cerebrum
- Grote hersenen. Verwerkt binnengekomen sensorische informatie en
verstuurt motorische informatie richting het perifeer zenuwstelsel.
- Bestaat uit 2 hemisferen, die met corpus callosum met elkaar verbonden zijn.
Hierdoor staan de twee hemisferen met elkaar in contact en kunnen ze
informatie uitwisselen.
- Buitenste laag -> cortex cerebri, hierin liggen cellichamen van neuronen. De
witte stof bestaat uit axonen van neuronen, omgeven door de witte myeline.
- Cerebrum verdeeld in 4 kwabben:
• Frontaalkwab: plannen, impulscontrole, concentratie. Start van
motorische neuronen richting het perifeer zenuwstelsel
Centrum van Broca in deze kwab -> belangrijk bij spontane spraak en
nazeggen van woorden/ zinnen
• Temporaalkwab: verantwoordelijk voor verwerking van sensorische
prikkels vanuit zintuigen.
13.1 anatomie en fysiologie in het kort
Neuronen en neuroglia
- Functionele eenheid zenuwstelsel neuron:
• Sensorische neuronen: worden geprikkeld door veranderingen in de
omgeving, buiten en binnen in het lichaam. (Aanraking, pijn en geuren) ->
valt dus prikkeling van zintuigen ook onder.
Elektrische prikkel van perifeer zenuwstelsel -> centraal zenuwstelsel.
• Motorische neuronen: geleiden elektrische prikkels van centraal
zenuwstelsel naar perifeer zenuwstelsel.
Spieren of klieren worden geprikkeld. Spieren trekken samen: de klieren
scheiden hun product af.
- Neuron bestaat uit cellichaam met daaraan draadachtige uitlopers -> dendrieten,
zij voeren elektrische prikkels naar het cellichaam toe.
- Axon is 1 lange zenuwvezels, voert de elektrische prikkel van het cellichaam af
naar het volgende neuron of spier of kliercel.
- Om meeste axonen omhulsel van myeline, beschermde en isolerende vetlaag. ->
beschadiging vertraagt de prikkelgeleiding en verstoort de functie van het neuron.
- Bundel axonen noemen we een zenuw.
- Naast neuronen ook andere cellen van zenuwstelsel -> neuroglia, vervoeren geen
elektrische prikkels, maar hebben ieder een andere functie:
• Astrocyten: bloed-hersenbarrière, waardoor schadelijke stoffen in het
bloed de hersenen minder goed bereiken.
• Andere vormen bijvoorbeeld myeline:
• Oligodendrocyten: voor centraal zenuwstelsel
• Schwanncellen: voor perifeer zenuwstelsel
Prikkeloverdracht
- Prikkeloverdracht van neuronen vindt plaats via de synaps.
- Elektrische signaal tijdelijk omgezet in chemische stoffen.
- Wanneer elektrische prikkel de eindknop aan einde van axon bereikt, worden
neurotransmitters afgegeven. -> komen vrij in synapsspleet en binden aan de
receptoren van de post synaptische membraan, vaak op een dendriet van het
aangrenzende neuron.
- Hierdoor wordt een prikkeling voortgezet of juist geremd.
- Neurotransmitters worden afgebroken door enzymen.
- Behalve op een aangrenzend neuron kunnen zenuwvezels ook prikkels
overdragen op klieren of spieren.
- Vindt plaats in de neuromusculaire overgang -> het postsynaptische deel van
deze synaps is dan de motorische eindplaat van de spier
, - Neurotransmitter acetylcholine wordt afgegeven, waardoor spiersamentrekking
plaats vindt.
Hersenvliezen en liquor cerebrospinalis
- 3 hersenvliezen, die rondom hersenen en ruggenmerg liggen, voor bescherming.
• Dura mater
• Subdurale ruimte
• Arachnoïdea
• Subarachnoïdale ruimte: gevuld met liquor cerebrospinalis, beweegt
rondom hersenen en het ruggenmerg. Zit in de 4 hersenkamers.
• Pia mater
- Liquor stroomt via zijventrikels via de twee lagergelegen ventrikels naar de ruimte
rondom de hersenen en ruggenmerg.
- Uiteindelijk weer opgenomen in bloedbaan.
- Hoofdfunctie is schokdemping en bescherming.
Centraal zenuwstelsel
- Bestaat uit hersenen en het ruggenmerg
- Vindt verwerking en interpretatie plaats van elektrische prikkels die door de
sensorische neuronen worden aangevoerd.
- Centraal zenuwstelsel stuurt via de motorische neuronen alle processen in het
lichaam aan.
De hersenen
- In hersenen vindt bewustwording en interpretatie van informatie plaats.
- Onderdelen: cerebrum, basale kernen, thalamus, cerebellum en hersenstam.
Cerebrum
- Grote hersenen. Verwerkt binnengekomen sensorische informatie en
verstuurt motorische informatie richting het perifeer zenuwstelsel.
- Bestaat uit 2 hemisferen, die met corpus callosum met elkaar verbonden zijn.
Hierdoor staan de twee hemisferen met elkaar in contact en kunnen ze
informatie uitwisselen.
- Buitenste laag -> cortex cerebri, hierin liggen cellichamen van neuronen. De
witte stof bestaat uit axonen van neuronen, omgeven door de witte myeline.
- Cerebrum verdeeld in 4 kwabben:
• Frontaalkwab: plannen, impulscontrole, concentratie. Start van
motorische neuronen richting het perifeer zenuwstelsel
Centrum van Broca in deze kwab -> belangrijk bij spontane spraak en
nazeggen van woorden/ zinnen
• Temporaalkwab: verantwoordelijk voor verwerking van sensorische
prikkels vanuit zintuigen.
