Samenvatting Overdracht en
tegenoverdracht
wq"If the therapist is not taken in as a new, good love object,
the treatment never really takes off, but if the therapist
is not also experienced as the old bad one,
the treatment may never end." - Jay Greenberg (1986) - ...ANSWER..1) Geen
effectieve therapie, als T geen persoon is
aan wie je gehecht geraakt,
die iets positiefs betekent in je leven
2) Ook moeilijke dingen doorworstelen, ontgoocheling,
boosheid, meningsverschillen
Belang van therapeutisch relatie
& Verkennen van impliciete processen en patronen - ...ANSWER..Veel van wat ons
drijft (motieven, verlangens, angsten) is impliciet/onbewust. In contact komen met
wat zich onder oppervlakte bevindt is zowel boeiend als beangstigend
Inzicht verwerven in deze impliciete processen, patronen en dynamieken is
belangrijke motor voor verandering en vergt therapeutische houding
(nieuwsgierigheid, actieve receptiviteit) en relatie (veiligheid) die openheid bevordert
Hierbij moet T zelf ook eigen persoon, geschiedenis, perspectief op wereld, en eigen
psychische realiteit
proberen te begrijpen
Therapeutische relatie gebaseerd op 2 ingrediënten - ...ANSWER..a) Vrije
associatie/spel zonder te censureren
cfr. nieuwsgierigheid & actieve receptiviteit
b) Abstinentie: welwillende neutraliteit (niet beoordelen)
≠ koude afstandelijkheid, zwijgend aanwezig zijn
= houding expliciteren
bv. aanvang van therapie en op momenten dat patiënt vragen heeft over, of hinder
ondervindt dat je iets niet invult (ruimte voor eigen kleur en invulling van C)
Therapeutische nieuwsgierigheid & Actieve receptiviteit - ...ANSWER..= basis van
vrije associatie/spel
= cliënt uitnodigen om zich authentiek te uiten,
vrijuit te spreken, al dan niet omtrent bepaalde focus of thema, zonder angst voor
oordeel of afwijzing
= nieuwsgierig en geïnteresseerd bevragen,
en interesse ook tonen en uitspreken
, bv. Hoe zie je dat precies? Je zei daarnet iets dat me opviel, mag ik daar even naar
terug? Kan je dat gevoel even beschrijven? Je zegt 'daar ging ik weer', wat bedoel je
daar precies mee, heb je dat nog al eens meegemaakt? Waarover hadden ze ruzie?
Hoe gaat dat precies tussen jullie?
Creëren van veilige sfeer - ...ANSWER..cfr. Kader: ontstaan van alsof-sfeer ,
'speelruimte', 'scène'
= doel:
- ontstaan van minder georganiseerde, minder logische manier van denken (zodat
'Onbewuste kan spreken'), zodat associatief denken, beleven en herinneren ruimte
krijgen ('onlogische elementen' worden belangrijker)
- therapeutische relatie moet zo veilig zijn dat uiteindelijk C zijn gevoelens,
gedachten en fantasieën
t.a.v. T kan uitdrukken
Wat is een 'Veilige therapeutische sfeer' wel en niet? - ...ANSWER..Betekent NIET:
- vrij van spanning
- als je als T 'te comfortabel' in je stoel zit,
is er niets aan het gebeuren!
- optimaal niveau van discomfort, als mens echt aanwezig, risico's/interventies,
beleving van T als tool: tegenoverdracht
Betekent WEL:
+ veilig genoeg om spannende dingen te durven brengen
+ samen doorheen moeilijke thema's durven gaan
+ op puntje van je stoel zitten als T
"Safe but not too safe."
-> dunne lijn tussen 'afstemmen' en 'vermijden'
Op welke manieren is 'Therapeutische relatie een werkalliantie'? - ...ANSWER..=
samenwerkingsverbond tss C & T in dienst van aanpak van problematieken van C
via ontwarren van knopen
in gevoelens, verwachtingen, aspecten van zelfbeeld,...
= omvat praktische en contractuele elementen tijd/uur/
betaling/werkwijze/behandelingsdoelen/ev. afspraken
met contextfiguren/soms specifieke afspraken
m.b.t. automutilatie/zelfmoordneigingen
Terminologie: Object & Objectkeuze - ...ANSWER..OBJECT
= verwijst naar 'persoon', 'ander' (itt het subject)
Wat verteld wordt over persoon of (partieel) object,
is deels reëel en deels beleefd/gefantaseerd
tegenoverdracht
wq"If the therapist is not taken in as a new, good love object,
the treatment never really takes off, but if the therapist
is not also experienced as the old bad one,
the treatment may never end." - Jay Greenberg (1986) - ...ANSWER..1) Geen
effectieve therapie, als T geen persoon is
aan wie je gehecht geraakt,
die iets positiefs betekent in je leven
2) Ook moeilijke dingen doorworstelen, ontgoocheling,
boosheid, meningsverschillen
Belang van therapeutisch relatie
& Verkennen van impliciete processen en patronen - ...ANSWER..Veel van wat ons
drijft (motieven, verlangens, angsten) is impliciet/onbewust. In contact komen met
wat zich onder oppervlakte bevindt is zowel boeiend als beangstigend
Inzicht verwerven in deze impliciete processen, patronen en dynamieken is
belangrijke motor voor verandering en vergt therapeutische houding
(nieuwsgierigheid, actieve receptiviteit) en relatie (veiligheid) die openheid bevordert
Hierbij moet T zelf ook eigen persoon, geschiedenis, perspectief op wereld, en eigen
psychische realiteit
proberen te begrijpen
Therapeutische relatie gebaseerd op 2 ingrediënten - ...ANSWER..a) Vrije
associatie/spel zonder te censureren
cfr. nieuwsgierigheid & actieve receptiviteit
b) Abstinentie: welwillende neutraliteit (niet beoordelen)
≠ koude afstandelijkheid, zwijgend aanwezig zijn
= houding expliciteren
bv. aanvang van therapie en op momenten dat patiënt vragen heeft over, of hinder
ondervindt dat je iets niet invult (ruimte voor eigen kleur en invulling van C)
Therapeutische nieuwsgierigheid & Actieve receptiviteit - ...ANSWER..= basis van
vrije associatie/spel
= cliënt uitnodigen om zich authentiek te uiten,
vrijuit te spreken, al dan niet omtrent bepaalde focus of thema, zonder angst voor
oordeel of afwijzing
= nieuwsgierig en geïnteresseerd bevragen,
en interesse ook tonen en uitspreken
, bv. Hoe zie je dat precies? Je zei daarnet iets dat me opviel, mag ik daar even naar
terug? Kan je dat gevoel even beschrijven? Je zegt 'daar ging ik weer', wat bedoel je
daar precies mee, heb je dat nog al eens meegemaakt? Waarover hadden ze ruzie?
Hoe gaat dat precies tussen jullie?
Creëren van veilige sfeer - ...ANSWER..cfr. Kader: ontstaan van alsof-sfeer ,
'speelruimte', 'scène'
= doel:
- ontstaan van minder georganiseerde, minder logische manier van denken (zodat
'Onbewuste kan spreken'), zodat associatief denken, beleven en herinneren ruimte
krijgen ('onlogische elementen' worden belangrijker)
- therapeutische relatie moet zo veilig zijn dat uiteindelijk C zijn gevoelens,
gedachten en fantasieën
t.a.v. T kan uitdrukken
Wat is een 'Veilige therapeutische sfeer' wel en niet? - ...ANSWER..Betekent NIET:
- vrij van spanning
- als je als T 'te comfortabel' in je stoel zit,
is er niets aan het gebeuren!
- optimaal niveau van discomfort, als mens echt aanwezig, risico's/interventies,
beleving van T als tool: tegenoverdracht
Betekent WEL:
+ veilig genoeg om spannende dingen te durven brengen
+ samen doorheen moeilijke thema's durven gaan
+ op puntje van je stoel zitten als T
"Safe but not too safe."
-> dunne lijn tussen 'afstemmen' en 'vermijden'
Op welke manieren is 'Therapeutische relatie een werkalliantie'? - ...ANSWER..=
samenwerkingsverbond tss C & T in dienst van aanpak van problematieken van C
via ontwarren van knopen
in gevoelens, verwachtingen, aspecten van zelfbeeld,...
= omvat praktische en contractuele elementen tijd/uur/
betaling/werkwijze/behandelingsdoelen/ev. afspraken
met contextfiguren/soms specifieke afspraken
m.b.t. automutilatie/zelfmoordneigingen
Terminologie: Object & Objectkeuze - ...ANSWER..OBJECT
= verwijst naar 'persoon', 'ander' (itt het subject)
Wat verteld wordt over persoon of (partieel) object,
is deels reëel en deels beleefd/gefantaseerd
