Girouard - deze tekst gaat over de indeling van franse en engelse huizen en paleizen, en hoe die zich
ontwikkelen. Er wordt m.n. gekeken naar de verschillen en overeenkomsten in de ontwikkelingen
tussen beide landen en hoe die ontwikkeling te linken is aan de sociale ontwikkelingen in die tijd.
In frankrijk is de volgorde van kamers: grand salon - anti chambre - chambre - cabinet (het totaal heet
een appartement). In engeland is de volgorde: great hall - withdrawing chambre - bedchamber -
closet.
De sociale anncieniteit die hoort bij de verschillende standen in de samenleving worden
weergegevenn in de architectuur, zowel interieur als exterieur. Exterieur: het midden van het
gebouw krijgt de meeste nadruk, de zijarmen minder en vervolgens het einde van die armen weer
meer nadruk (want daar bevinden zich de prive kamers). Interieur: de bezoekers mogen
opeenvolgende kamers betreden aan de hand van de rang die ze hebben. Hoe verder je mocht
komen, hoe meer je bij de innercircle hoorde van de vorst. Alleen de échte hoge rangen mochten
bijvoorbeeld in de prive vertrekken komen. Hier hoorde een volledig etiquette pakket bij.
Palladio is een belangrijke inspiratiebron voor architecten, en dit zie je steeds meer terug komen in
de architectuur. Een grote centrale trap werd omwille van de symmetrie in de grote hal geplaatst (dit
was een breek met de traditie en hierdoor werd de hal een ruimte voor grootse entrees).
'the formal plan', zoals dit soort indelingen van plattegronden van paleizen en huizen werd genoemd,
paste binnen de wetenschappelijke manier van denken in die tijd: het was rationeel ingedeeld en
geheel symmetrisch zoals men dacht dat antieke gebouwen eruit gezien hadden.
Vanaf de 16e eeuw in frankrijk en de 17e eeuw in engeland kwamen er geheime/verstopte trappen
voor het personeel van de huizen. Het personeel was van lagere stand, en dus minder welkom in
beeld. Er was ook minder personeel en dus ook minder ceremoniële gebruiken. Lagere rangen en
minder persoonlijke dienaren, die voortaan uit de middenklasse kwamen.
Er was meer privacy, en dat laat een verandering in de maatschappij zien: er was geen bescherming
meer nodig bij een vorst, er was betere educatie, mensen gingen andere banen in dan de household
service en er was meer drang naar onafhankelijkheid na de Civil War. Hierdoor ontstond er een
dilemma: moeten de lagere klassen vechten voor onafhankelijkheid en meer politieke rechten, of eer
houden aan de koning? moet de aristocratie hun status proberen te houden door actief te worden in
de politiek, of moeten ze juist de lagere klassen bijstaan in hun strijd om politieke onafhankelijkheid?
Uiteindelijk zullen de lagere klassen winnen.
Deze indeling van huizen en paleizen werd toegepast in nieuwe ontwerpen, maar ook oude
gebouwen werden aangepast, niet altijd helemaal kloppend.
ontwikkelen. Er wordt m.n. gekeken naar de verschillen en overeenkomsten in de ontwikkelingen
tussen beide landen en hoe die ontwikkeling te linken is aan de sociale ontwikkelingen in die tijd.
In frankrijk is de volgorde van kamers: grand salon - anti chambre - chambre - cabinet (het totaal heet
een appartement). In engeland is de volgorde: great hall - withdrawing chambre - bedchamber -
closet.
De sociale anncieniteit die hoort bij de verschillende standen in de samenleving worden
weergegevenn in de architectuur, zowel interieur als exterieur. Exterieur: het midden van het
gebouw krijgt de meeste nadruk, de zijarmen minder en vervolgens het einde van die armen weer
meer nadruk (want daar bevinden zich de prive kamers). Interieur: de bezoekers mogen
opeenvolgende kamers betreden aan de hand van de rang die ze hebben. Hoe verder je mocht
komen, hoe meer je bij de innercircle hoorde van de vorst. Alleen de échte hoge rangen mochten
bijvoorbeeld in de prive vertrekken komen. Hier hoorde een volledig etiquette pakket bij.
Palladio is een belangrijke inspiratiebron voor architecten, en dit zie je steeds meer terug komen in
de architectuur. Een grote centrale trap werd omwille van de symmetrie in de grote hal geplaatst (dit
was een breek met de traditie en hierdoor werd de hal een ruimte voor grootse entrees).
'the formal plan', zoals dit soort indelingen van plattegronden van paleizen en huizen werd genoemd,
paste binnen de wetenschappelijke manier van denken in die tijd: het was rationeel ingedeeld en
geheel symmetrisch zoals men dacht dat antieke gebouwen eruit gezien hadden.
Vanaf de 16e eeuw in frankrijk en de 17e eeuw in engeland kwamen er geheime/verstopte trappen
voor het personeel van de huizen. Het personeel was van lagere stand, en dus minder welkom in
beeld. Er was ook minder personeel en dus ook minder ceremoniële gebruiken. Lagere rangen en
minder persoonlijke dienaren, die voortaan uit de middenklasse kwamen.
Er was meer privacy, en dat laat een verandering in de maatschappij zien: er was geen bescherming
meer nodig bij een vorst, er was betere educatie, mensen gingen andere banen in dan de household
service en er was meer drang naar onafhankelijkheid na de Civil War. Hierdoor ontstond er een
dilemma: moeten de lagere klassen vechten voor onafhankelijkheid en meer politieke rechten, of eer
houden aan de koning? moet de aristocratie hun status proberen te houden door actief te worden in
de politiek, of moeten ze juist de lagere klassen bijstaan in hun strijd om politieke onafhankelijkheid?
Uiteindelijk zullen de lagere klassen winnen.
Deze indeling van huizen en paleizen werd toegepast in nieuwe ontwerpen, maar ook oude
gebouwen werden aangepast, niet altijd helemaal kloppend.
