Samenvatting Goederenrecht 2020-2021
Business Law C – HAN – C-cluster
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Vermogensrecht...................................................................................................................... 2
1.1 Inleiding.......................................................................................................................................................... 2
1.2 Vermogen....................................................................................................................................................... 2
1.3 Zaken .............................................................................................................................................................. 2
1.4 Vermogensrechten ......................................................................................................................................... 2
1.5 Goederen ........................................................................................................................................................ 3
Hoofdstuk 2 Eigendomsrechten .................................................................................................................. 3
2.1 Inleiding.......................................................................................................................................................... 3
2.2 Eigendom, bezit en houderschap ................................................................................................................... 3
2.3 Eigendomsverkrijging..................................................................................................................................... 4
2.4 Eigendom ....................................................................................................................................................... 4
2.5 Overdracht ..................................................................................................................................................... 5
2.6 Geldige titel .................................................................................................................................................... 6
2.7 Beschikkingsbevoegdheid .............................................................................................................................. 6
Hoofdstuk 4 Pandrecht en hypotheekrecht.................................................................................................. 7
4.1 Inleiding.......................................................................................................................................................... 7
4.2 Terminologie pand- en hypotheekrecht......................................................................................................... 7
4.3 Gemeenschappelijke kenmerken ................................................................................................................... 8
4.4 Vestiging van pandrecht en hypotheekrecht ................................................................................................. 8
4.5 Pandrecht ....................................................................................................................................................... 8
4.6 Verhaal door de pandhouder ......................................................................................................................... 9
4.7 Einde pandrecht ............................................................................................................................................. 9
4.8 Hypotheekrecht............................................................................................................................................ 10
4.9 Vestiging van hypotheekrecht ..................................................................................................................... 10
4.10 Speciale bedingen ...................................................................................................................................... 10
4.11 Verhaal door de hypotheekhouder ............................................................................................................ 11
4.12 Zuivering..................................................................................................................................................... 11
4.13 Einde hypotheekrecht ................................................................................................................................ 11
Hoofdstuk 5 Verhaalsrecht en faillissement ............................................................................................... 11
5.1 Inleiding........................................................................................................................................................ 11
5.2 Schuldeisers zijn gelijk .................................................................................................................................. 11
5.3 Voorrang ...................................................................................................................................................... 12
5.4 Wettelijke voorrechten ................................................................................................................................ 12
5.5 Faillissement ................................................................................................................................................ 13
5.6 Faillissementvonnis ...................................................................................................................................... 13
5.7 Bestaande overeenkomsten......................................................................................................................... 15
5.8 Actio Pauliana .............................................................................................................................................. 15
5.9 Afkoelingsperiode en voortzetting failliet bedrijf ........................................................................................ 15
5.10 Positie schuldeisers .................................................................................................................................... 16
5.11 Faillissementprocedure .............................................................................................................................. 16
5.12 Einde faillissement ..................................................................................................................................... 17
5.13 Surseance van betaling .............................................................................................................................. 17
5.14 Nieuwe wetgeving ..................................................................................................................................... 17
1
,Samenvatting Goederenrecht 2020-2021
Business Law C – HAN – C-cluster
Hoofdstuk 1 Vermogensrecht
1.1 Inleiding
Burgerlijk Wetboek (BW) 3 t/m 8 vormen het vermogensrecht
• Opgebouwd uit:
o Goederenrecht: geeft regels over (statische) verhouding van persoon tot een goed
Persoon kan burger of organisatie zijn
o Verbintenissenrecht: geeft regels m.b.t. (actieve) prestatie die door de ene persoon/organisatie/burger
t.o.v. andere persoon/organisatie/burger uitgevoerd moet worden
1.2 Vermogen
Volgens de wet bestaat een vermogen uit goederen (activa) verminderd met schulden (passiva)
• Iemand die meer passiva dan activa heeft is financieel gezien iemand met negatief vermogen
o Juridisch gezien heeft hij wel vermogen
Volgens wettelijke definitie zijn goederen alle zaken en alle vermogensrechten art. 3:1 BW
Roerend
Zaken
Onroerend
Goederen
Vermogen Absoluut
Vermogensrechten
Schulden Relatief
1.3 Zaken
Zaken: tastbare concrete objecten art. 3:2 BW
• Met begrip ‘zaak’ wordt niet bedrijf/onderneming bedoeld
• Vb.: smartphone, gebouw, bankstel
• Onroerend of roerend art. 3:3 BW
Onroerende zaken:
• Grond
• Nog niet gewonnen delfstoffen
• Met grond verenigde beplantingen
• Gebouwen en werken die duurzaam met grond zijn verenigd
1.4 Vermogensrechten
Vermogensrechten: rechten die je kunt verkopen of die financieel voordeel kunnen opleveren art. 3:6 BW
• Hebben financiële waarde
• Niet tastbaar
• Soorten:
o Absolute vermogensrechten: kan je tegenover iedereen inroepen zowel burgers als organisaties
Rechtsverhouding tussen persoon en goed zaak + recht
Voordeel bij faillissement recht kan volledig worden toegepast
Ouder absoluut recht gaat voor op jonger absoluut recht
o Relatieve vermogensrechten: kan je alleen maar tegenover één bepaalde burger/organisatie
uitoefenen
Ander woord = persoonlijk recht, vorderingsrecht of verbintenis
Actieve prestatie die moet plaatsvinden tussen betrokken persoon staat centraal
Rechtsverhouding van persoon tot persoon
Nadeel bij faillissement recht kan slechts beperkt of helemaal niet worden toegepast
Iedereen met relatief vorderingsrecht is gelijk
• Tussenvormen:
o Kwalitatieve verplichting wanneer een plicht van ene persoon overgaat op andere persoon (zakelijk
of privé) zal absoluut vermogensrecht gebruikt moeten worden
Wettelijke eisen vestigen van kwalitatieve verbintenis:
2
, Samenvatting Goederenrecht 2020-2021
Business Law C – HAN – C-cluster
Daarover overeenkomst sluiten
Deze opnemen in notariële akte + inschrijven in openbare registers bij Kadaster
Afspreken dat verplichting inhoudt iets te dulden/niet te doen
Verplichting heeft betrekking op registergoed
Afspreken dat plicht overgaat op nieuwe eigenaar
o Kettingbeding doel is het binden van rechtsopvolgers d.m.v. overeenkomst
Sprake van bepaling in koopcontract die iedere keer opnieuw aan nieuwe koper moet worden
doorgegeven
Vb.: vastleggen dat de ene concurrent zich niet mag vestigen in bedrijfspand van andere
concurrent in geval dit bedrijfspand ooit wordt verkocht door koper van bedrijfspand
mogen geen concurrerende activiteiten in aangekochte bedrijfspand plaatsvinden
1.5 Goederen
Goederen onderverdelen:
• Registergoederen: goederen waarbij voor eigendomsoverdracht of voor vestiging van bepaalde rechten,
inschrijving in openbare registers noodzakelijk is art. 3:10 BW
o Alle onroerende zaken
o Geregistreerde schepen en luchtvaartuigen
o Beperkte rechten op onroerende zaken, schepen en vliegtuigen
• Niet-registergoederen: roerende zaken die van hun plaats verschoven kunnen worden eigendomsoverdracht
inschrijving in openbare register bij Kadaster is niet nodig
Uitleg hypotheekrecht:
• Om hypothecaire lening voor aankoop van bedrijfspand of woning te kunnen krijgen, moet geldlener met
hypotheekverstrekker zekerheid van terugbetaling en rente afspreken
o Er zijn dus twee afspraken:
1 over lening zelf
1 over zekerheid van terugbetaling
Deze kan geschonden worden de hypotheekverstrekker krijgt hypotheekrecht:
bepaald recht op het bedrijfspand/woning
Bij niet terugbetalen heeft hypotheekverstrekker op basis van hypotheekrecht, het
recht om bedrijfspand/woning te verkopen
• Hypothecaire lening is enkel mogelijk bij registergoederen
Hoofdstuk 2 Eigendomsrechten
2.1 Inleiding
3 begrippen om juridische relatie van persoon of organisatie in verhouding tot zaak omschrijven:
• Eigendom
• Bezit
• Houderschap
2.2 Eigendom, bezit en houderschap
Eigendom: meest omvattende recht dat persoon (privé of zakelijk) op (on)roerende zaak kan hebben volgens de wet art.
5:1 BW
• Eigenaar heeft (privé of zakelijk) exclusief recht m.b.t. de zaak
• Eigenaar staat in beginsel vrij om van de zaak gebruik te maken zoals hij dat wil
• Bij eigenaar van een zaak zijn, ben je bevoegd de zaak van iedereen die de zaak zonder recht behoudt, te
revindiceren art. 5:2 BW
o Revindiceren: de zaak als eigenaar opeisen
• Zakelijk recht + geeft formele juridische situatie aan
Bezit: het houden van een goed voor jezelf
• Bezitter oefent feitelijke macht over goed uit met bedoeling om goed voor zichzelf te houden
• Feitelijke toestand
Wet maakt klein, maar belangrijk verschil bij bezit:
• Bezitter te goeder trouw
• Bezitter niet te goeder trouw
• Te goeder trouw: bezitter mag op basis van feiten vanuit gaan dat hij eigenaar is
3
Business Law C – HAN – C-cluster
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Vermogensrecht...................................................................................................................... 2
1.1 Inleiding.......................................................................................................................................................... 2
1.2 Vermogen....................................................................................................................................................... 2
1.3 Zaken .............................................................................................................................................................. 2
1.4 Vermogensrechten ......................................................................................................................................... 2
1.5 Goederen ........................................................................................................................................................ 3
Hoofdstuk 2 Eigendomsrechten .................................................................................................................. 3
2.1 Inleiding.......................................................................................................................................................... 3
2.2 Eigendom, bezit en houderschap ................................................................................................................... 3
2.3 Eigendomsverkrijging..................................................................................................................................... 4
2.4 Eigendom ....................................................................................................................................................... 4
2.5 Overdracht ..................................................................................................................................................... 5
2.6 Geldige titel .................................................................................................................................................... 6
2.7 Beschikkingsbevoegdheid .............................................................................................................................. 6
Hoofdstuk 4 Pandrecht en hypotheekrecht.................................................................................................. 7
4.1 Inleiding.......................................................................................................................................................... 7
4.2 Terminologie pand- en hypotheekrecht......................................................................................................... 7
4.3 Gemeenschappelijke kenmerken ................................................................................................................... 8
4.4 Vestiging van pandrecht en hypotheekrecht ................................................................................................. 8
4.5 Pandrecht ....................................................................................................................................................... 8
4.6 Verhaal door de pandhouder ......................................................................................................................... 9
4.7 Einde pandrecht ............................................................................................................................................. 9
4.8 Hypotheekrecht............................................................................................................................................ 10
4.9 Vestiging van hypotheekrecht ..................................................................................................................... 10
4.10 Speciale bedingen ...................................................................................................................................... 10
4.11 Verhaal door de hypotheekhouder ............................................................................................................ 11
4.12 Zuivering..................................................................................................................................................... 11
4.13 Einde hypotheekrecht ................................................................................................................................ 11
Hoofdstuk 5 Verhaalsrecht en faillissement ............................................................................................... 11
5.1 Inleiding........................................................................................................................................................ 11
5.2 Schuldeisers zijn gelijk .................................................................................................................................. 11
5.3 Voorrang ...................................................................................................................................................... 12
5.4 Wettelijke voorrechten ................................................................................................................................ 12
5.5 Faillissement ................................................................................................................................................ 13
5.6 Faillissementvonnis ...................................................................................................................................... 13
5.7 Bestaande overeenkomsten......................................................................................................................... 15
5.8 Actio Pauliana .............................................................................................................................................. 15
5.9 Afkoelingsperiode en voortzetting failliet bedrijf ........................................................................................ 15
5.10 Positie schuldeisers .................................................................................................................................... 16
5.11 Faillissementprocedure .............................................................................................................................. 16
5.12 Einde faillissement ..................................................................................................................................... 17
5.13 Surseance van betaling .............................................................................................................................. 17
5.14 Nieuwe wetgeving ..................................................................................................................................... 17
1
,Samenvatting Goederenrecht 2020-2021
Business Law C – HAN – C-cluster
Hoofdstuk 1 Vermogensrecht
1.1 Inleiding
Burgerlijk Wetboek (BW) 3 t/m 8 vormen het vermogensrecht
• Opgebouwd uit:
o Goederenrecht: geeft regels over (statische) verhouding van persoon tot een goed
Persoon kan burger of organisatie zijn
o Verbintenissenrecht: geeft regels m.b.t. (actieve) prestatie die door de ene persoon/organisatie/burger
t.o.v. andere persoon/organisatie/burger uitgevoerd moet worden
1.2 Vermogen
Volgens de wet bestaat een vermogen uit goederen (activa) verminderd met schulden (passiva)
• Iemand die meer passiva dan activa heeft is financieel gezien iemand met negatief vermogen
o Juridisch gezien heeft hij wel vermogen
Volgens wettelijke definitie zijn goederen alle zaken en alle vermogensrechten art. 3:1 BW
Roerend
Zaken
Onroerend
Goederen
Vermogen Absoluut
Vermogensrechten
Schulden Relatief
1.3 Zaken
Zaken: tastbare concrete objecten art. 3:2 BW
• Met begrip ‘zaak’ wordt niet bedrijf/onderneming bedoeld
• Vb.: smartphone, gebouw, bankstel
• Onroerend of roerend art. 3:3 BW
Onroerende zaken:
• Grond
• Nog niet gewonnen delfstoffen
• Met grond verenigde beplantingen
• Gebouwen en werken die duurzaam met grond zijn verenigd
1.4 Vermogensrechten
Vermogensrechten: rechten die je kunt verkopen of die financieel voordeel kunnen opleveren art. 3:6 BW
• Hebben financiële waarde
• Niet tastbaar
• Soorten:
o Absolute vermogensrechten: kan je tegenover iedereen inroepen zowel burgers als organisaties
Rechtsverhouding tussen persoon en goed zaak + recht
Voordeel bij faillissement recht kan volledig worden toegepast
Ouder absoluut recht gaat voor op jonger absoluut recht
o Relatieve vermogensrechten: kan je alleen maar tegenover één bepaalde burger/organisatie
uitoefenen
Ander woord = persoonlijk recht, vorderingsrecht of verbintenis
Actieve prestatie die moet plaatsvinden tussen betrokken persoon staat centraal
Rechtsverhouding van persoon tot persoon
Nadeel bij faillissement recht kan slechts beperkt of helemaal niet worden toegepast
Iedereen met relatief vorderingsrecht is gelijk
• Tussenvormen:
o Kwalitatieve verplichting wanneer een plicht van ene persoon overgaat op andere persoon (zakelijk
of privé) zal absoluut vermogensrecht gebruikt moeten worden
Wettelijke eisen vestigen van kwalitatieve verbintenis:
2
, Samenvatting Goederenrecht 2020-2021
Business Law C – HAN – C-cluster
Daarover overeenkomst sluiten
Deze opnemen in notariële akte + inschrijven in openbare registers bij Kadaster
Afspreken dat verplichting inhoudt iets te dulden/niet te doen
Verplichting heeft betrekking op registergoed
Afspreken dat plicht overgaat op nieuwe eigenaar
o Kettingbeding doel is het binden van rechtsopvolgers d.m.v. overeenkomst
Sprake van bepaling in koopcontract die iedere keer opnieuw aan nieuwe koper moet worden
doorgegeven
Vb.: vastleggen dat de ene concurrent zich niet mag vestigen in bedrijfspand van andere
concurrent in geval dit bedrijfspand ooit wordt verkocht door koper van bedrijfspand
mogen geen concurrerende activiteiten in aangekochte bedrijfspand plaatsvinden
1.5 Goederen
Goederen onderverdelen:
• Registergoederen: goederen waarbij voor eigendomsoverdracht of voor vestiging van bepaalde rechten,
inschrijving in openbare registers noodzakelijk is art. 3:10 BW
o Alle onroerende zaken
o Geregistreerde schepen en luchtvaartuigen
o Beperkte rechten op onroerende zaken, schepen en vliegtuigen
• Niet-registergoederen: roerende zaken die van hun plaats verschoven kunnen worden eigendomsoverdracht
inschrijving in openbare register bij Kadaster is niet nodig
Uitleg hypotheekrecht:
• Om hypothecaire lening voor aankoop van bedrijfspand of woning te kunnen krijgen, moet geldlener met
hypotheekverstrekker zekerheid van terugbetaling en rente afspreken
o Er zijn dus twee afspraken:
1 over lening zelf
1 over zekerheid van terugbetaling
Deze kan geschonden worden de hypotheekverstrekker krijgt hypotheekrecht:
bepaald recht op het bedrijfspand/woning
Bij niet terugbetalen heeft hypotheekverstrekker op basis van hypotheekrecht, het
recht om bedrijfspand/woning te verkopen
• Hypothecaire lening is enkel mogelijk bij registergoederen
Hoofdstuk 2 Eigendomsrechten
2.1 Inleiding
3 begrippen om juridische relatie van persoon of organisatie in verhouding tot zaak omschrijven:
• Eigendom
• Bezit
• Houderschap
2.2 Eigendom, bezit en houderschap
Eigendom: meest omvattende recht dat persoon (privé of zakelijk) op (on)roerende zaak kan hebben volgens de wet art.
5:1 BW
• Eigenaar heeft (privé of zakelijk) exclusief recht m.b.t. de zaak
• Eigenaar staat in beginsel vrij om van de zaak gebruik te maken zoals hij dat wil
• Bij eigenaar van een zaak zijn, ben je bevoegd de zaak van iedereen die de zaak zonder recht behoudt, te
revindiceren art. 5:2 BW
o Revindiceren: de zaak als eigenaar opeisen
• Zakelijk recht + geeft formele juridische situatie aan
Bezit: het houden van een goed voor jezelf
• Bezitter oefent feitelijke macht over goed uit met bedoeling om goed voor zichzelf te houden
• Feitelijke toestand
Wet maakt klein, maar belangrijk verschil bij bezit:
• Bezitter te goeder trouw
• Bezitter niet te goeder trouw
• Te goeder trouw: bezitter mag op basis van feiten vanuit gaan dat hij eigenaar is
3
