Van Leeuwen (1994) – Logic of Charity: Poor Relief in
Preindustrial Europe
In je lectures
• Alleen zijdelings: historische oorsprong van welvaartsstaat, “pre-modern” armenzorg
als voorloper van hedendaagse targeting/deservingness.
• Concept deservingness wordt in colleges vooral modern besproken (CARIN-model),
niet in historische context.
Artikel voegt toe (tentamenwaardig)
• Institutional mix in pre-industrieel Europa: parochiaal (kerk), stedelijk (burgerlijke
armenzorg), gilden, particuliere filantropie.
• Settlement laws en poor law-tradities → recht op hulp gekoppeld aan
herkomst/woonplaats.
• Deserving vs undeserving armen in vroegmoderne praktijk: criteria als gedrag,
werkbereidheid, familiebanden.
• Armenzorg als instrument voor social control en arbeidsdiscipline.
• Grote regionale verschillen (protestants/katholiek, stad/platteland, noord/zuid).
Extra begrippen
• Civic vs ecclesiastical charity
• Workhouse / almoezeniers / armenkassen
• Guild welfare
• Moral economy vs Malthusiaans armenzorg-argument
Dewilde (2020) – Poverty and Access to Welfare Benefits
Staat al in lectures: rol van deservingness/means-testing; non-take-up; universeel vs
selectief; paradox van herverdeling.
Artikel voegt toe (handig):
• Mechanismen non-take-up (niet alleen stigma, ook complexiteit, transactiekosten,
informatie) en waarom selectieve stelsels kwetsbaar zijn.
• Hoe institutioneel design doorwerkt in effectieve armoedebescherming (niet enkel
wettelijk recht, maar ook feitelijke toegang).
Begrippen om te kennen: non-take-up, transactiekosten, administratieve burden,
selective vs. universal benefits.
Examenvraag-haakje: “Leg uit waarom een selectieve regeling met hoge nominale
generositeit toch weinig armoede reduceert.” → verwijs naar non-take-up
mechanismen.
1
, Hudson et al. (2008) – Social Security
Staat al in lectures: drie basismodellen (social assistance, social insurance,
universal/citizenship); “balancing rights & responsibilities” als leveringslogica.
Artikel voegt toe (handig):
• Fijnmazige bespreking van delivery mechanisms (selectie, contributie-equivalentie,
residentschap) en implicaties voor work incentives. (Tekst is slecht gescand, maar dit
profiel sluit aan op de manier waarop het in je slides wordt gebruikt.)
Begrippen: less eligibility, earnings-relatedness, residency-based rights.
Examenvraag: “Koppel type regeling aan politieke steunbasis en stigma.” Gebruik
Hudson-logica + ‘programs for the poor become poor programs’.
De Swaan (1988) – Social Security as the Accumulation of
Transfer Capital
In je lectures
• Sommige basiselementen komen terug in “Why a Welfare State?”: interdependentie,
externaliteiten, collectieve actie, politieke coalities.
• Ook de combinatie care & control wordt in colleges benoemd, maar zonder het
begrip transfer capital.
Artikel voegt toe (tentamenwaardig)
• Transfer capital = geaccumuleerde rechten en instituties van sociale zekerheid als
maatschappelijk kapitaal (collectief opgebouwde claims).
• Historische mechanismen: urbanisatie → publieke gezondheidszorg, onderwijs,
sociale zekerheid.
• Encompassing coalitions: brede sociale coalities van werkgevers, werknemers en
middenklasse die profiteren van universele stelsels.
• Institutionalisering: van liefdadigheid → verplichte verzekering → wettelijke
aanspraken.
• Path dependency vóór de 20e eeuw (proto-welvaartsstaat).
Extra begrippen
• Externaliteiten van verwaarlozing (armoede, ziekte, criminaliteit)
• Compulsion to care én to discipline
• Fiscalisering van zorg
• Interdependentie-theorie
2
Preindustrial Europe
In je lectures
• Alleen zijdelings: historische oorsprong van welvaartsstaat, “pre-modern” armenzorg
als voorloper van hedendaagse targeting/deservingness.
• Concept deservingness wordt in colleges vooral modern besproken (CARIN-model),
niet in historische context.
Artikel voegt toe (tentamenwaardig)
• Institutional mix in pre-industrieel Europa: parochiaal (kerk), stedelijk (burgerlijke
armenzorg), gilden, particuliere filantropie.
• Settlement laws en poor law-tradities → recht op hulp gekoppeld aan
herkomst/woonplaats.
• Deserving vs undeserving armen in vroegmoderne praktijk: criteria als gedrag,
werkbereidheid, familiebanden.
• Armenzorg als instrument voor social control en arbeidsdiscipline.
• Grote regionale verschillen (protestants/katholiek, stad/platteland, noord/zuid).
Extra begrippen
• Civic vs ecclesiastical charity
• Workhouse / almoezeniers / armenkassen
• Guild welfare
• Moral economy vs Malthusiaans armenzorg-argument
Dewilde (2020) – Poverty and Access to Welfare Benefits
Staat al in lectures: rol van deservingness/means-testing; non-take-up; universeel vs
selectief; paradox van herverdeling.
Artikel voegt toe (handig):
• Mechanismen non-take-up (niet alleen stigma, ook complexiteit, transactiekosten,
informatie) en waarom selectieve stelsels kwetsbaar zijn.
• Hoe institutioneel design doorwerkt in effectieve armoedebescherming (niet enkel
wettelijk recht, maar ook feitelijke toegang).
Begrippen om te kennen: non-take-up, transactiekosten, administratieve burden,
selective vs. universal benefits.
Examenvraag-haakje: “Leg uit waarom een selectieve regeling met hoge nominale
generositeit toch weinig armoede reduceert.” → verwijs naar non-take-up
mechanismen.
1
, Hudson et al. (2008) – Social Security
Staat al in lectures: drie basismodellen (social assistance, social insurance,
universal/citizenship); “balancing rights & responsibilities” als leveringslogica.
Artikel voegt toe (handig):
• Fijnmazige bespreking van delivery mechanisms (selectie, contributie-equivalentie,
residentschap) en implicaties voor work incentives. (Tekst is slecht gescand, maar dit
profiel sluit aan op de manier waarop het in je slides wordt gebruikt.)
Begrippen: less eligibility, earnings-relatedness, residency-based rights.
Examenvraag: “Koppel type regeling aan politieke steunbasis en stigma.” Gebruik
Hudson-logica + ‘programs for the poor become poor programs’.
De Swaan (1988) – Social Security as the Accumulation of
Transfer Capital
In je lectures
• Sommige basiselementen komen terug in “Why a Welfare State?”: interdependentie,
externaliteiten, collectieve actie, politieke coalities.
• Ook de combinatie care & control wordt in colleges benoemd, maar zonder het
begrip transfer capital.
Artikel voegt toe (tentamenwaardig)
• Transfer capital = geaccumuleerde rechten en instituties van sociale zekerheid als
maatschappelijk kapitaal (collectief opgebouwde claims).
• Historische mechanismen: urbanisatie → publieke gezondheidszorg, onderwijs,
sociale zekerheid.
• Encompassing coalitions: brede sociale coalities van werkgevers, werknemers en
middenklasse die profiteren van universele stelsels.
• Institutionalisering: van liefdadigheid → verplichte verzekering → wettelijke
aanspraken.
• Path dependency vóór de 20e eeuw (proto-welvaartsstaat).
Extra begrippen
• Externaliteiten van verwaarlozing (armoede, ziekte, criminaliteit)
• Compulsion to care én to discipline
• Fiscalisering van zorg
• Interdependentie-theorie
2
