Inhoudsopgave
1. Perinatale of neonatale zorg in België.........................................................3
1.1 Organisatie van de afdelingen neonatologie.............................................................3
1.2 Ontwikkelingsgerichte zorg.......................................................................................3
NIDCAP-principe........................................................................................................... 3
1.3 Neonatale periode voor ouders.................................................................................4
2. Transitie van foetus naar neonaat...............................................................4
2.1 Verandering in ademhaling.......................................................................................4
Intra-uteriene ruimte en vruchtwater...........................................................................4
Intra-thoracale ruimte................................................................................................... 4
Foetaal longvocht......................................................................................................... 4
3. Post-partum opvang van de neonaat...........................................................5
3.1 Voorbereiding op de geboorte...................................................................................5
3.2 Situaties met verhoogde kans op perinatale asfyxie (! reanimatie !)........................5
3.3 ABCD-principe bij opvang van pasgeborenen............................................................5
Temperatuur................................................................................................................. 6
Airway.......................................................................................................................... 6
Breathing...................................................................................................................... 6
Circulation.................................................................................................................... 6
Drugs............................................................................................................................ 8
ABCD-principe stap voor stap.......................................................................................8
3.4 Schade ten gevolge van asfyxie................................................................................8
Thompson score........................................................................................................... 9
Bodycooling.................................................................................................................. 9
4. De premature neonaat................................................................................9
4.1 Definities................................................................................................................... 9
4.2 Prevalentie................................................................................................................ 9
4.3 Geassocieerde factoren............................................................................................. 9
4.4 Preventie................................................................................................................. 10
Beleid preterme arbeid............................................................................................... 10
4.5 Prognose................................................................................................................. 10
5. Medische gevolgen van vroeggeboorte......................................................10
5.1 Onrijpheid van de longen........................................................................................10
Voorwaarden voor goed werkende longen.................................................................11
Respiratory distress syndrome (rds)...........................................................................11
5.2 onrijpheid van het zenuwstelsel..............................................................................13
Intraventriculaire bloeding (ivh).................................................................................13
Periventriculaire leukomalacie....................................................................................14
Apneu-aanvallen......................................................................................................... 14
1
, 5.3 Voedingsproblemen.................................................................................................15
Neonatale necrotiserende enterocolitis (nec).............................................................15
5.4 Verstoring van de lichaamstemperatuur.................................................................16
Hypothermie............................................................................................................... 16
5.5 metabole stoornissen..............................................................................................18
Hypoglycemie (≤ 45mg/dl)......................................................................................... 18
Fysiologische icterus.................................................................................................. 20
Pathologische icterus/ kernicterus..............................................................................20
5.6 Infecties................................................................................................................... 21
Alarmtekenen............................................................................................................. 21
6. Het dysmature kind..................................................................................21
6.1 Oorzaken................................................................................................................. 23
Soorten IUGR.............................................................................................................. 23
2
, NEONATOLOGIE
1. PERINATALE OF NEONATALE ZORG IN BELGIË
1.1 ORGANISATIE VAN DE AFDELINGEN NEONATOLOGIE
- Perinatale zorg in België = zorg voor (toekomstige) moeders en pasgeborenen.
Bestaat uit:
Afdelingen voor neonatale zorgen
Lokale neonatale zorgen (N*-functies) verbonden aan M-dienst (materniteit)
Neonatale intensieve zorgen (NIC(U)-afdeling)
Regionale perinatale zorg (P*-functie)
Afdeling hoogrisico zwangerschappen + afdeling neonatale intensieve zorgen
(MIC + NICU) = referentiecentrum
Elk ziekenhuis dat over een kraamafdeling met een MIC-afdeling beschikt moet ook NIC-
bedden hebben maar een ziekenhuis kan wel over een NIC-afdeling beschikken zonder
een MIC-afdeling te hebben
1.2 ONTWIKKELINGSGERICHTE ZORG
NIDCAP-PRINCIPE
- = Newborn Individualized Developmental Care and Assessment Program
- Internationaal erkend programma voor neonatale zorg
- Doel: alle zorgen die in de afdelingen NICU worden verstrekt afstemmen op het
gedrag van de pasgeborene om op die manier zijn ontwikkeling te ondersteunen en
de hechting te bevorderen
2 erkende NIDCAP-opleidingscentra: UMC Sint-Pieter en UZ Leuven
Enkel voor zorgpersoneel dat werkt op NICU
- Zorgverleners die werken op lokale afdelingen neonatologie kunnen 2 opleidingen
volgen die gebaseerd zijn op NIDCAP
FINE (Family and Infant Neurodevelopmental Education): overzicht van
theoretische, praktische en wetenschappelijke aspecetn van de
ontwikkelingsgerichte zorg die de zorgverlener doet nadenken over zijn manier
van handelen en de impact hiervan op de familie en het kind
CLE (Compréhension du langage de l’enfant): intermediar opleidingsprogramma
in de ontwikkelingsgerichte zorg
COMFORT EN WELZIJN STRESS EN DISCOMFORT
- Mooie roze kleur - Apneu’s
AUTONOOM - Rustige ademhaling - Schommelingen HF en SpO2
- Stabiele saturaties - Niezen, geeuwen, …
- Handjes naar de mond - Slappe tonus
MOTORISC - Grijpen - Grimas, fronsen
H - Zoeken om te zuigen - Spreiden vingers/ tenen
- Alertheid - Hyperalert
GEDRAG - Glimlachen, geluidjes maken - Blik afwenden
- Glimlachen - Rusteloos, boos, …
3
1. Perinatale of neonatale zorg in België.........................................................3
1.1 Organisatie van de afdelingen neonatologie.............................................................3
1.2 Ontwikkelingsgerichte zorg.......................................................................................3
NIDCAP-principe........................................................................................................... 3
1.3 Neonatale periode voor ouders.................................................................................4
2. Transitie van foetus naar neonaat...............................................................4
2.1 Verandering in ademhaling.......................................................................................4
Intra-uteriene ruimte en vruchtwater...........................................................................4
Intra-thoracale ruimte................................................................................................... 4
Foetaal longvocht......................................................................................................... 4
3. Post-partum opvang van de neonaat...........................................................5
3.1 Voorbereiding op de geboorte...................................................................................5
3.2 Situaties met verhoogde kans op perinatale asfyxie (! reanimatie !)........................5
3.3 ABCD-principe bij opvang van pasgeborenen............................................................5
Temperatuur................................................................................................................. 6
Airway.......................................................................................................................... 6
Breathing...................................................................................................................... 6
Circulation.................................................................................................................... 6
Drugs............................................................................................................................ 8
ABCD-principe stap voor stap.......................................................................................8
3.4 Schade ten gevolge van asfyxie................................................................................8
Thompson score........................................................................................................... 9
Bodycooling.................................................................................................................. 9
4. De premature neonaat................................................................................9
4.1 Definities................................................................................................................... 9
4.2 Prevalentie................................................................................................................ 9
4.3 Geassocieerde factoren............................................................................................. 9
4.4 Preventie................................................................................................................. 10
Beleid preterme arbeid............................................................................................... 10
4.5 Prognose................................................................................................................. 10
5. Medische gevolgen van vroeggeboorte......................................................10
5.1 Onrijpheid van de longen........................................................................................10
Voorwaarden voor goed werkende longen.................................................................11
Respiratory distress syndrome (rds)...........................................................................11
5.2 onrijpheid van het zenuwstelsel..............................................................................13
Intraventriculaire bloeding (ivh).................................................................................13
Periventriculaire leukomalacie....................................................................................14
Apneu-aanvallen......................................................................................................... 14
1
, 5.3 Voedingsproblemen.................................................................................................15
Neonatale necrotiserende enterocolitis (nec).............................................................15
5.4 Verstoring van de lichaamstemperatuur.................................................................16
Hypothermie............................................................................................................... 16
5.5 metabole stoornissen..............................................................................................18
Hypoglycemie (≤ 45mg/dl)......................................................................................... 18
Fysiologische icterus.................................................................................................. 20
Pathologische icterus/ kernicterus..............................................................................20
5.6 Infecties................................................................................................................... 21
Alarmtekenen............................................................................................................. 21
6. Het dysmature kind..................................................................................21
6.1 Oorzaken................................................................................................................. 23
Soorten IUGR.............................................................................................................. 23
2
, NEONATOLOGIE
1. PERINATALE OF NEONATALE ZORG IN BELGIË
1.1 ORGANISATIE VAN DE AFDELINGEN NEONATOLOGIE
- Perinatale zorg in België = zorg voor (toekomstige) moeders en pasgeborenen.
Bestaat uit:
Afdelingen voor neonatale zorgen
Lokale neonatale zorgen (N*-functies) verbonden aan M-dienst (materniteit)
Neonatale intensieve zorgen (NIC(U)-afdeling)
Regionale perinatale zorg (P*-functie)
Afdeling hoogrisico zwangerschappen + afdeling neonatale intensieve zorgen
(MIC + NICU) = referentiecentrum
Elk ziekenhuis dat over een kraamafdeling met een MIC-afdeling beschikt moet ook NIC-
bedden hebben maar een ziekenhuis kan wel over een NIC-afdeling beschikken zonder
een MIC-afdeling te hebben
1.2 ONTWIKKELINGSGERICHTE ZORG
NIDCAP-PRINCIPE
- = Newborn Individualized Developmental Care and Assessment Program
- Internationaal erkend programma voor neonatale zorg
- Doel: alle zorgen die in de afdelingen NICU worden verstrekt afstemmen op het
gedrag van de pasgeborene om op die manier zijn ontwikkeling te ondersteunen en
de hechting te bevorderen
2 erkende NIDCAP-opleidingscentra: UMC Sint-Pieter en UZ Leuven
Enkel voor zorgpersoneel dat werkt op NICU
- Zorgverleners die werken op lokale afdelingen neonatologie kunnen 2 opleidingen
volgen die gebaseerd zijn op NIDCAP
FINE (Family and Infant Neurodevelopmental Education): overzicht van
theoretische, praktische en wetenschappelijke aspecetn van de
ontwikkelingsgerichte zorg die de zorgverlener doet nadenken over zijn manier
van handelen en de impact hiervan op de familie en het kind
CLE (Compréhension du langage de l’enfant): intermediar opleidingsprogramma
in de ontwikkelingsgerichte zorg
COMFORT EN WELZIJN STRESS EN DISCOMFORT
- Mooie roze kleur - Apneu’s
AUTONOOM - Rustige ademhaling - Schommelingen HF en SpO2
- Stabiele saturaties - Niezen, geeuwen, …
- Handjes naar de mond - Slappe tonus
MOTORISC - Grijpen - Grimas, fronsen
H - Zoeken om te zuigen - Spreiden vingers/ tenen
- Alertheid - Hyperalert
GEDRAG - Glimlachen, geluidjes maken - Blik afwenden
- Glimlachen - Rusteloos, boos, …
3
