H13: PSYCHOPATHOLOGIE
1. WAT ZIJN MENTALE STOORNISSEN?
Mentale stoornis = patroon van gedachten, gevoelens en gedrag dat leidt tot
persoonlijk lijden en een significante daling in het sociale en arbeidsgerelateerde functioneren
Psychopathologie = wetenschap van aard, totstandkoming, behandeling, bestuderen en
preventie van mentale stoornissen
interdisciplinair: farmacologie, psychiatrie, neurowetenschappen, psychologie, etc
§ Er bestaan nog veel misverstanden over mentale stoornissen
§ Mensen maken fouten en weten niet goed hoe mentale stoornissen in elkaar zitten
=>> het is zeer slecht gesteld met de kennis over psychologie en pathologie
Wooclap:
§ Mannen plegen vaker zelfmoord dan vrouwen
§ Elektroconvulsieve therapie (stroom door hersenen plant) wordt nog steeds gebruikt
om depressies te behandelen
3 CRITERIA OM MENTALE STOORNISSEN TE DEFINIEREN
Wat is normaal of abnormaal gedrag?
Weken in bed <-> stemmingswisselingen, energieloos,…
Exclusieve criteria quasi onmogelijk
niet omdat je aan 1 criteria voldoet dat je psychische stoornis hebt
1. Statisch criterium:
§ Meeste menselijke eigenschappen volgen normaalverdeling
§ Grote afwijking van de norm: hoeveel standaardafwijkingen zit je van het gemiddelde >
2, te kort of teveel is een grote afwijking
Bv tevredenheid -> extreem: overgelukkig of helemaal niet tevreden
2. Sociale criterium:
§ Overtreden sociale norm verwachtingen van mensen hoe ze zich gedragen
§ Hinderlijk, onbegrijpelijk,schadelijk gedrag niet aan voldoen, afwijken van de norm
§ Culturele verschillen en veranderlijk
Bv lesgeven in blootje -> oertijd wel aanvaard / homoseksualiteot
3. Persoonlijke criterium:
§ Gevolgen van gedrag, gedachten en gevoelens voor de persoon zelf: persoonlijk lijden
§ Belemmering voor functioneren (bv depressien sociale angst)
§ Niet sluitend bv mensen met antisociale persoonlijkheid (bv psychopaten) > zien het
niet als persoonlijk lijden
=>> werken samen, elks opzich is niet voldoende om te kunnen spreken van een mentale
stoornis
1
,FACTOREN /DETERMINANTEN DIE EEN ROL SPELEN BIJ MENTALE STOORNISSEN
Triade, factoren die gedrag bepalen en beïnvloeden: biopsychosociaalmodel
§ Aparte disciplines: teveel nadruk op deelaspect bv psychiaters nadruk op biologisch
aspect, etc)
§ Belang van bepaald aspect ~specifieke mentale stoornissen
1. biologische factoren
= Mentale stoornissen zijn gevolg van lichamelijke dysfuncties
Oud perspectief vb hysterie: vrouwen vertonen vreemd gedrag > oorzaak was op hol
geslagen baarmoeder
§ Afname in de middeleeuwen: toename in de 20 ste eeuw
Ontdekking van geneesmiddelen + de werking van de hersenen
§ Ontdekken biologische oorzaak grote impact op behandeling
Epilepsie: vroeger – kwade geest nu – neuronen die ongecontroleerd vuren
Maagzweren: vroeger – stress nu – bacteriele infectie
§ Erfelijkheid (depressie, aanleg verslaving, schizofrenie)
2. psychische factoren
= Mentale stoornissen zijn gevolg van abnormaal gedrag
§ Vanaf eind 19de eeuw, Charcot:
‘zwak neurologisch systeem’: hysterie > lichamelijke symptomen
bv verlamming die niet biologisch verklaart konden worden en te wijten waren
aan mentale toestand
Demonstraties in colleges: hypnose -> op commando verlammen
§ Freud:
Veralgemening: alle stoornissen hebben een psychische oorsprong
psychoseksuele conflicten in de kindertijd
Psychoanalyse lang dominant
§ Humanistische benadering: stoornis door belemmerde ontplooiing
2
, oplossing: praten binnen aanvaardende en ondersteunende omgeving => spontaal
herstel
3
1. WAT ZIJN MENTALE STOORNISSEN?
Mentale stoornis = patroon van gedachten, gevoelens en gedrag dat leidt tot
persoonlijk lijden en een significante daling in het sociale en arbeidsgerelateerde functioneren
Psychopathologie = wetenschap van aard, totstandkoming, behandeling, bestuderen en
preventie van mentale stoornissen
interdisciplinair: farmacologie, psychiatrie, neurowetenschappen, psychologie, etc
§ Er bestaan nog veel misverstanden over mentale stoornissen
§ Mensen maken fouten en weten niet goed hoe mentale stoornissen in elkaar zitten
=>> het is zeer slecht gesteld met de kennis over psychologie en pathologie
Wooclap:
§ Mannen plegen vaker zelfmoord dan vrouwen
§ Elektroconvulsieve therapie (stroom door hersenen plant) wordt nog steeds gebruikt
om depressies te behandelen
3 CRITERIA OM MENTALE STOORNISSEN TE DEFINIEREN
Wat is normaal of abnormaal gedrag?
Weken in bed <-> stemmingswisselingen, energieloos,…
Exclusieve criteria quasi onmogelijk
niet omdat je aan 1 criteria voldoet dat je psychische stoornis hebt
1. Statisch criterium:
§ Meeste menselijke eigenschappen volgen normaalverdeling
§ Grote afwijking van de norm: hoeveel standaardafwijkingen zit je van het gemiddelde >
2, te kort of teveel is een grote afwijking
Bv tevredenheid -> extreem: overgelukkig of helemaal niet tevreden
2. Sociale criterium:
§ Overtreden sociale norm verwachtingen van mensen hoe ze zich gedragen
§ Hinderlijk, onbegrijpelijk,schadelijk gedrag niet aan voldoen, afwijken van de norm
§ Culturele verschillen en veranderlijk
Bv lesgeven in blootje -> oertijd wel aanvaard / homoseksualiteot
3. Persoonlijke criterium:
§ Gevolgen van gedrag, gedachten en gevoelens voor de persoon zelf: persoonlijk lijden
§ Belemmering voor functioneren (bv depressien sociale angst)
§ Niet sluitend bv mensen met antisociale persoonlijkheid (bv psychopaten) > zien het
niet als persoonlijk lijden
=>> werken samen, elks opzich is niet voldoende om te kunnen spreken van een mentale
stoornis
1
,FACTOREN /DETERMINANTEN DIE EEN ROL SPELEN BIJ MENTALE STOORNISSEN
Triade, factoren die gedrag bepalen en beïnvloeden: biopsychosociaalmodel
§ Aparte disciplines: teveel nadruk op deelaspect bv psychiaters nadruk op biologisch
aspect, etc)
§ Belang van bepaald aspect ~specifieke mentale stoornissen
1. biologische factoren
= Mentale stoornissen zijn gevolg van lichamelijke dysfuncties
Oud perspectief vb hysterie: vrouwen vertonen vreemd gedrag > oorzaak was op hol
geslagen baarmoeder
§ Afname in de middeleeuwen: toename in de 20 ste eeuw
Ontdekking van geneesmiddelen + de werking van de hersenen
§ Ontdekken biologische oorzaak grote impact op behandeling
Epilepsie: vroeger – kwade geest nu – neuronen die ongecontroleerd vuren
Maagzweren: vroeger – stress nu – bacteriele infectie
§ Erfelijkheid (depressie, aanleg verslaving, schizofrenie)
2. psychische factoren
= Mentale stoornissen zijn gevolg van abnormaal gedrag
§ Vanaf eind 19de eeuw, Charcot:
‘zwak neurologisch systeem’: hysterie > lichamelijke symptomen
bv verlamming die niet biologisch verklaart konden worden en te wijten waren
aan mentale toestand
Demonstraties in colleges: hypnose -> op commando verlammen
§ Freud:
Veralgemening: alle stoornissen hebben een psychische oorsprong
psychoseksuele conflicten in de kindertijd
Psychoanalyse lang dominant
§ Humanistische benadering: stoornis door belemmerde ontplooiing
2
, oplossing: praten binnen aanvaardende en ondersteunende omgeving => spontaal
herstel
3
