Leerdoelen
- De student beschrijft welke onderwerpen door de sociologie en criminologie worden
behandeld, zodanig dat hij het belang van deze wetenschappelijke disciplines voor integrale
veiligheidskunde kan beargumenteren.
- De student past sociologische en criminologische theorieën toe op sociale of
veiligheidskundige vraagstukken, zodanig zodat hij het menselijk gedrag in die situaties kan
verklaren.
- De student beschrijft waardenvrij veiligheidsvraagstukken in een wijk, zodanig dat hij
aandachtspunten in een wijk kan prioriteren.
Samenvattingen lessen en PowerPoints
Les 1
Criminologie = een multidisciplinaire (psychologie, sociologie, rechten, filosofie,
geneeskunde) wetenschap die betrouwbare en precieze kennis wil opleveren over
criminaliteit, over daders en slachtoffers en over hoe het beste gereageerd kan worden
op criminaliteit (beleidsadvisering)
- Waarom zijn mensen crimineel en andere niet? (verklarende criminologie)
- Wat kunnen we doen om criminaliteit te voorkomen?
- Hoe kunnen we er het beste op reageren? (de repressieve kant)
Een criminoloog doet:
- Crimineel (of deviant) gedrag definiëren en beschrijven
- Crimineel (deviant) gedrag verklaren
- Oorzaken onderzoeken
- Reacties onderzoeken
- Meten van crimineel gedrag
- Evalueren en aanbevelen
Criminaliteit = in een formele wet strafbaar gesteld gedrag (strafbare feiten, misdrijven
en overtredingen, de wetgever bepaald wat strafbaar is, veranderingen in de wetgeving
zijn een weerspiegeling van maatschappelijke ontwikkelingen)
Deviantie = afwijkend gedrag van het normale rolgedrag, dat vaak als crimineel wordt
bestempeld. Het gedrag wijkt af van wat wij gewend zijn, het is (nog) niet strafbaar. Is
subjectief, voor de ene is het deviant gedrag en voor de andere niet.
Criminaliteit = wel strafbaar
Deviant = niet strafbaar
Criminalisering : met een nieuwe strafbepaling gedrag strafbaar maken (bijvoorbeeld
rookverbod, verkrachting binnen het huwelijk, cybercrime) er komen nieuwe
strafbepalingen bij door veranderingen.
Decriminalisering : schrappen van een strafbepaling of bepaald gedrag niet meer
vervolgen (softdrugs, euthanasie, abortus)
Criminalisering en decriminalisering is afhankelijk van tijd, context, gevolgen en
maatschappelijke en politieke opinie (meningen).
Sociaal constructivisme: criminaliteit is een sociaal construct. Wat men criminaliteit
noemt is afhankelijk van menselijke uitspraken en conventies (afspraken tussen leden
van een gemeenschap).
Willem Bonger = eerste Nederlandse criminoloog
Sociologie is de wetenschap waarin sociale relaties tussen mensen bestudeerd worden.
hierbij worden politieke, culturele, economische en religieuze aspecten van de menselijke
samenleving onderzocht.
1
, Sociologie bestudeert hoe mensen samenleven, welke keuzes zij maken en hoe de
samenleving wordt ingericht, wat de maatschappelijke veranderingen zijn en hoe mensen
zich tot elkaar verhouden.
Coronavirus vs sociologie: Wat voor invloed heeft iets, zoals het coronavirus op onze
samenleving? Wat voor effecten hebben deze gebeurtenissen? De kijk op de wereld kan
veranderen door een gebeurtenis zoals het coronavirus.
Bij sociologie zit een splitsing:
- Sociale problemen = praktisch en normatief. (wat)
- Sociologische problemen = beschrijvend, beschouwend en verklarend. (waarom)
Sociologische problemen en vraagstukken: corona, leefstijl, criminaliteit, discriminatie,
modernisering, vergrijzing, media, integratie, werkloosheid, ongelijkheid.
Drie hoofdvragen van sociologie:
1. Ongelijkheid: wie krijgt wat en waarom? (waarom zijn sommige mensen arm en
anderen rijk, wat zijn de verschillen tussen mannen en vrouwen, leeftijd, afkomst,
hoogopgeleiden)
Karl Marx = de verschillen in macht, de verdeling van macht.
2. Cohesie: wat houdt de samenleving bij elkaar? (wie trouwt met wie, wie zorgt voor
ouderen, waarom plegen mensen delicten, hoe komt het dat sommige groepen
niet goed integreren)
Durkheim = Wanneer zijn mensen geneigd om elkaar te helpen? Mensen worden emotioneel overvallen bij
veranderingen. In welke groepen leven mensen? INTEGRATIETHEORIE. De samenleving is altijd verbonden met
elkaar maar een verandering leidt tot een stabiliteit.
3. Rationalisering: de processen van modernisering, maatschappelijke verandering
als gevolg van modernisering. (hoe verandert de samenleving, hoe veranderen
productieprocessen en wat voor invloed heeft dat op de samenleving, mensen zijn
ander gaan denken)
Les 2
Bijna 1 op de 7 Nederlanders van 15 jaar of ouder zijn slachtoffer geworden van
criminaliteit. Dit is 14% in 2019. Dit is afgenomen in het algemeen.
1 op de 3 Nederlanders van 15 jaar of ouder voelt zich wel eens onveilig.
34% meldt ongevallen bij de politie. 25% doet aangifte bij de politie.
Het aantal geregistreerde misdrijven is 20% afgenomen de laatste 8 jaar.
800 duizend misdrijven in 2018 geregistreerd.
9500 gedetineerden in 2018. 5% vrouwen.
Volgens de veiligheidsmonitor vinden bewoners verkeersoverlast het meest storend.
Beschrijvende criminologie = hoe zit het nu werkelijk met de omvang, aard en
ontwikkeling van criminaliteit?
Dit wordt bekeken met de registratie van allerlei vormen van criminaliteit, de
criminaliteitsbeleving en criminaliteit in vergelijkging met andere landen. Je komt zo dicht
mogelijk bij de waarheid.
Doel beschrijvende criminologie = criminaliteit in al haar facetten in beeld brengen
Statische verdeling van criminaliteit in tijd en ruimte
Cijfers zijn op basis van de registratie bij de politie en de afhandeling daarvan door
het strafgerechtelijk systeem.
CBS, Ministerie van Veiligheid en Justitie, Politie, Openbaar Ministerie, Raad van
Rechtspraak
Belang beschrijvende criminologie = kennis over de huidige stand van zaken wordt
gebruikt voor beleidsontwikkelingen op het gebied van politie, justitie en
criminaliteitspreventie.
2
- De student beschrijft welke onderwerpen door de sociologie en criminologie worden
behandeld, zodanig dat hij het belang van deze wetenschappelijke disciplines voor integrale
veiligheidskunde kan beargumenteren.
- De student past sociologische en criminologische theorieën toe op sociale of
veiligheidskundige vraagstukken, zodanig zodat hij het menselijk gedrag in die situaties kan
verklaren.
- De student beschrijft waardenvrij veiligheidsvraagstukken in een wijk, zodanig dat hij
aandachtspunten in een wijk kan prioriteren.
Samenvattingen lessen en PowerPoints
Les 1
Criminologie = een multidisciplinaire (psychologie, sociologie, rechten, filosofie,
geneeskunde) wetenschap die betrouwbare en precieze kennis wil opleveren over
criminaliteit, over daders en slachtoffers en over hoe het beste gereageerd kan worden
op criminaliteit (beleidsadvisering)
- Waarom zijn mensen crimineel en andere niet? (verklarende criminologie)
- Wat kunnen we doen om criminaliteit te voorkomen?
- Hoe kunnen we er het beste op reageren? (de repressieve kant)
Een criminoloog doet:
- Crimineel (of deviant) gedrag definiëren en beschrijven
- Crimineel (deviant) gedrag verklaren
- Oorzaken onderzoeken
- Reacties onderzoeken
- Meten van crimineel gedrag
- Evalueren en aanbevelen
Criminaliteit = in een formele wet strafbaar gesteld gedrag (strafbare feiten, misdrijven
en overtredingen, de wetgever bepaald wat strafbaar is, veranderingen in de wetgeving
zijn een weerspiegeling van maatschappelijke ontwikkelingen)
Deviantie = afwijkend gedrag van het normale rolgedrag, dat vaak als crimineel wordt
bestempeld. Het gedrag wijkt af van wat wij gewend zijn, het is (nog) niet strafbaar. Is
subjectief, voor de ene is het deviant gedrag en voor de andere niet.
Criminaliteit = wel strafbaar
Deviant = niet strafbaar
Criminalisering : met een nieuwe strafbepaling gedrag strafbaar maken (bijvoorbeeld
rookverbod, verkrachting binnen het huwelijk, cybercrime) er komen nieuwe
strafbepalingen bij door veranderingen.
Decriminalisering : schrappen van een strafbepaling of bepaald gedrag niet meer
vervolgen (softdrugs, euthanasie, abortus)
Criminalisering en decriminalisering is afhankelijk van tijd, context, gevolgen en
maatschappelijke en politieke opinie (meningen).
Sociaal constructivisme: criminaliteit is een sociaal construct. Wat men criminaliteit
noemt is afhankelijk van menselijke uitspraken en conventies (afspraken tussen leden
van een gemeenschap).
Willem Bonger = eerste Nederlandse criminoloog
Sociologie is de wetenschap waarin sociale relaties tussen mensen bestudeerd worden.
hierbij worden politieke, culturele, economische en religieuze aspecten van de menselijke
samenleving onderzocht.
1
, Sociologie bestudeert hoe mensen samenleven, welke keuzes zij maken en hoe de
samenleving wordt ingericht, wat de maatschappelijke veranderingen zijn en hoe mensen
zich tot elkaar verhouden.
Coronavirus vs sociologie: Wat voor invloed heeft iets, zoals het coronavirus op onze
samenleving? Wat voor effecten hebben deze gebeurtenissen? De kijk op de wereld kan
veranderen door een gebeurtenis zoals het coronavirus.
Bij sociologie zit een splitsing:
- Sociale problemen = praktisch en normatief. (wat)
- Sociologische problemen = beschrijvend, beschouwend en verklarend. (waarom)
Sociologische problemen en vraagstukken: corona, leefstijl, criminaliteit, discriminatie,
modernisering, vergrijzing, media, integratie, werkloosheid, ongelijkheid.
Drie hoofdvragen van sociologie:
1. Ongelijkheid: wie krijgt wat en waarom? (waarom zijn sommige mensen arm en
anderen rijk, wat zijn de verschillen tussen mannen en vrouwen, leeftijd, afkomst,
hoogopgeleiden)
Karl Marx = de verschillen in macht, de verdeling van macht.
2. Cohesie: wat houdt de samenleving bij elkaar? (wie trouwt met wie, wie zorgt voor
ouderen, waarom plegen mensen delicten, hoe komt het dat sommige groepen
niet goed integreren)
Durkheim = Wanneer zijn mensen geneigd om elkaar te helpen? Mensen worden emotioneel overvallen bij
veranderingen. In welke groepen leven mensen? INTEGRATIETHEORIE. De samenleving is altijd verbonden met
elkaar maar een verandering leidt tot een stabiliteit.
3. Rationalisering: de processen van modernisering, maatschappelijke verandering
als gevolg van modernisering. (hoe verandert de samenleving, hoe veranderen
productieprocessen en wat voor invloed heeft dat op de samenleving, mensen zijn
ander gaan denken)
Les 2
Bijna 1 op de 7 Nederlanders van 15 jaar of ouder zijn slachtoffer geworden van
criminaliteit. Dit is 14% in 2019. Dit is afgenomen in het algemeen.
1 op de 3 Nederlanders van 15 jaar of ouder voelt zich wel eens onveilig.
34% meldt ongevallen bij de politie. 25% doet aangifte bij de politie.
Het aantal geregistreerde misdrijven is 20% afgenomen de laatste 8 jaar.
800 duizend misdrijven in 2018 geregistreerd.
9500 gedetineerden in 2018. 5% vrouwen.
Volgens de veiligheidsmonitor vinden bewoners verkeersoverlast het meest storend.
Beschrijvende criminologie = hoe zit het nu werkelijk met de omvang, aard en
ontwikkeling van criminaliteit?
Dit wordt bekeken met de registratie van allerlei vormen van criminaliteit, de
criminaliteitsbeleving en criminaliteit in vergelijkging met andere landen. Je komt zo dicht
mogelijk bij de waarheid.
Doel beschrijvende criminologie = criminaliteit in al haar facetten in beeld brengen
Statische verdeling van criminaliteit in tijd en ruimte
Cijfers zijn op basis van de registratie bij de politie en de afhandeling daarvan door
het strafgerechtelijk systeem.
CBS, Ministerie van Veiligheid en Justitie, Politie, Openbaar Ministerie, Raad van
Rechtspraak
Belang beschrijvende criminologie = kennis over de huidige stand van zaken wordt
gebruikt voor beleidsontwikkelingen op het gebied van politie, justitie en
criminaliteitspreventie.
2
