STUVIA - Bestuursrecht
(RGBUSBR0004)
Week 1 - Bevoegdheid........................................................................................................... 2
Verkrijging van bevoegdheid (Attributie, Delegatie, mandaat)............................................2
Legaliteits- specialiteitsbeginsel....................................................................................3
Week 2 - Voorwaarden toegang bestuursrechter...................................................................4
Voorwaarde 1: Belanghebbende (art 1:2 Awb)..................................................................4
Bestuursorgaan (art 1:1 Awb)............................................................................................5
Voorwaarde 2: Besluit (art 1:3 Awb)...................................................................................5
STAP 1: voorwaarden voor een besluit art 1:3 lid 1 Awb...............................................5
STAP 2: wat voor besluit/bestuurshandeling + rechtsgevolg.........................................6
Bijzondere gevallen..................................................................................................6
Week 3 - Materiële normen beleidsruimte..............................................................................8
Bepalen beleidsruimte.......................................................................................................8
Materiële normen voor bestuursrechtelijk overheidshandelen...........................................8
Algemene materiële normen in de Awb.........................................................................8
Niet-gecodificeerde beginselen van behoorlijk bestuur..................................................9
Week 4 - Procedurele normen overheidshandelen...............................................................10
Stap 1: Kan de burger haar zegje doen?.........................................................................10
Stap 2: Kan de burger kennis nemen van besluitvorming?..............................................10
Stap 3: Komt besluitvorming op tijd?................................................................................11
Week 5 - Handhaving........................................................................................................... 12
Stap 1: handeling toezichthouder icm bevoegdheden......................................................12
Stap 2: sancties............................................................................................................... 12
wordt er een sanctie opgelegd?..................................................................................12
wat voor sanctie wordt opgelegd?...............................................................................13
Optie 1: herstelsanctie art. 5:2 lid 1 sub b Awb.......................................................13
Optie 2: strafsanctie Art. 5:2 lid 1 sub c Awb...........................................................13
Optie 3: combinatie van sancties............................................................................14
Week 6 - Overheid & privaatrecht.........................................................................................15
Normering en begrenzing gebruik privaatrecht................................................................15
Normering van gebruik van privaatrecht..........................................................................15
Niet-nakoming overeenkomst door overheid....................................................................15
Week 7 - Overheidsaansprakelijkheid & rechtsbescherming................................................17
Overheidsaansprakelijkheid.............................................................................................17
Optie 1: Onrechtmatig overheidshandelen..................................................................17
Stap 1: rechter kiezen.............................................................................................17
Stap 1: Objectum titis-leer:.................................................................................17
Stap 2: uitzonderingen op hoofdregel.................................................................17
Stap 2: Uitwerken criteria OD 8:88 Awb..................................................................17
Optie 2: Rechtmatig overheidshandelen (nadeelcompensatie)....................................18
Onderwerp 2: Introductie op rechtsbescherming..............................................................18
,Week 1 - Bevoegdheid
2 ontwikkelingen binnen het bestuursrecht:
1. Terugtred van de wetgever
- Primaat van de wetgever (wetgever kan bepalen wat overheid wel en niet mag doen)
- Maar, steeds vaker bestuursrecht
- Wetgever delegeert vaker aan bestuursorganen: amvb’s/minis. regelingen
- Handelen burger wordt vaker gereguleerd door bestuursbevoegdheden:
minder strafrechtelijke sancties, meer boetes en intrekken vergunningen
2. Geleden normstelling
- Bijz. normen ontstaan vaak op verschillende niveaus en staan daarom niet in 1 wet
- Gevolg: om bevoegdheid te inspecteren moet op alle niveaus worden gekeken:
formele wet evenals gedelegeerde wetgeving
Doelen Awb
1. Eenvormigheid
2. Systematisering (dat het eenvoudiger maakt om te begrijpen en doorlopen)
3. Codificeren van jurisprudentie
4. Algemene voorzieningen voor dingen die niet in bijz. wet geregeld kunnen worden
Soorten regels:
1. Dwingend recht: regels die altijd gelden in bestuursrecht (Bv. ABBB)
2. Regelend recht: regels bedoeld voor normale situaties, afwijking mogelijk voor
bijzondere gevallen ("tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald")
3. Aanvullend recht: fungeert als vangnet als bijz. regelgeving ontbreekt (Bv. redelijke
termijn van 8 weken, tenzij specifieke termijn vastgelegd in bijz. regelgeving)
4. Facultatief recht: geldt alleen wanneer expliciet besloten is om het toe te passen
(Bv. uniforme openbare voorbereidingsprocedure, die alleen wordt gebruikt als een
bestuursorgaan dat besluit)
Verkrijging van bevoegdheid (Attributie, Delegatie, mandaat)
3 vormen van verkrijging bestuursbevoegdheid
1. Attributie: Nieuwe bevoegdheid wordt gecreëerd die nog niet eerder bestond
a. Attributie aan ondergeschikten (10:22 Awb): geen doorbreking hiërarchische
verhouding, dus mag aanwijzingen (lid 1) en inlichtingen (lid 2)
2. Delegatie (10:13 awb): Bestaande bestuursbevoegdheid die wordt overgedragen
aan een ander ambt
a. Wettelijke grondslag nodig art. 10:15 Awb
i. Delegatiebesluit kan ook worden ingetrokken art. 10:18 Awb
b. Mag niet aan ondergeschikte art. 10:14 Awb
c. Orgaan mag niet zelf bevoegdheid uitoefenen art. 10:17 Awb
i. Orgaan mag alleen algemene aanwijzingen geven art. 10:16 Awb
3. Mandaat (10:1 Awb): bevoegdheid in naam van orgaan besluiten nemen (geen
overdracht)
a. Ondermandaat mogelijk art. 10:9 Awb
i. Orgaan mag zelf nog bevoegdheid uitoefenen art. 10:7 Awb
, ii.Orgaan mag zowel algemene als concrete aanwijzingen geven, art.
10:6 Awb
b. Geen wettelijke grondslag nodig (dus kan altijd)
i. tenzij aard van de bevoegdheid zich tegen mandaat verzet art. 10:3
lid 1 Awb
Legaliteits- specialiteitsbeginsel
1 Legaliteitsbeginsel
art. 5:4 Awb: al het overheidsoptreden moet berusten op een wettelijke grondslag
- Onbevoegd genomen besluit = vernietigbaar
- HR Kwaliteit leefomgeving: B-orgaan kan ook stilzwijgend, zonder uitdrukkelijke
grondslag, worden aangemerkt als zodanig
2 Specialiteitsbeginsel
Definitie: bevoegdheid gecreëerd voor bepaald doel, mag alleen daarvoor worden ingezet
(ABRvS Jetski’s)
- Art. 3:4 lid 1 Awb: bestuursorgaan weegt alleen rechtstreeks betrokken belangen af
(RGBUSBR0004)
Week 1 - Bevoegdheid........................................................................................................... 2
Verkrijging van bevoegdheid (Attributie, Delegatie, mandaat)............................................2
Legaliteits- specialiteitsbeginsel....................................................................................3
Week 2 - Voorwaarden toegang bestuursrechter...................................................................4
Voorwaarde 1: Belanghebbende (art 1:2 Awb)..................................................................4
Bestuursorgaan (art 1:1 Awb)............................................................................................5
Voorwaarde 2: Besluit (art 1:3 Awb)...................................................................................5
STAP 1: voorwaarden voor een besluit art 1:3 lid 1 Awb...............................................5
STAP 2: wat voor besluit/bestuurshandeling + rechtsgevolg.........................................6
Bijzondere gevallen..................................................................................................6
Week 3 - Materiële normen beleidsruimte..............................................................................8
Bepalen beleidsruimte.......................................................................................................8
Materiële normen voor bestuursrechtelijk overheidshandelen...........................................8
Algemene materiële normen in de Awb.........................................................................8
Niet-gecodificeerde beginselen van behoorlijk bestuur..................................................9
Week 4 - Procedurele normen overheidshandelen...............................................................10
Stap 1: Kan de burger haar zegje doen?.........................................................................10
Stap 2: Kan de burger kennis nemen van besluitvorming?..............................................10
Stap 3: Komt besluitvorming op tijd?................................................................................11
Week 5 - Handhaving........................................................................................................... 12
Stap 1: handeling toezichthouder icm bevoegdheden......................................................12
Stap 2: sancties............................................................................................................... 12
wordt er een sanctie opgelegd?..................................................................................12
wat voor sanctie wordt opgelegd?...............................................................................13
Optie 1: herstelsanctie art. 5:2 lid 1 sub b Awb.......................................................13
Optie 2: strafsanctie Art. 5:2 lid 1 sub c Awb...........................................................13
Optie 3: combinatie van sancties............................................................................14
Week 6 - Overheid & privaatrecht.........................................................................................15
Normering en begrenzing gebruik privaatrecht................................................................15
Normering van gebruik van privaatrecht..........................................................................15
Niet-nakoming overeenkomst door overheid....................................................................15
Week 7 - Overheidsaansprakelijkheid & rechtsbescherming................................................17
Overheidsaansprakelijkheid.............................................................................................17
Optie 1: Onrechtmatig overheidshandelen..................................................................17
Stap 1: rechter kiezen.............................................................................................17
Stap 1: Objectum titis-leer:.................................................................................17
Stap 2: uitzonderingen op hoofdregel.................................................................17
Stap 2: Uitwerken criteria OD 8:88 Awb..................................................................17
Optie 2: Rechtmatig overheidshandelen (nadeelcompensatie)....................................18
Onderwerp 2: Introductie op rechtsbescherming..............................................................18
,Week 1 - Bevoegdheid
2 ontwikkelingen binnen het bestuursrecht:
1. Terugtred van de wetgever
- Primaat van de wetgever (wetgever kan bepalen wat overheid wel en niet mag doen)
- Maar, steeds vaker bestuursrecht
- Wetgever delegeert vaker aan bestuursorganen: amvb’s/minis. regelingen
- Handelen burger wordt vaker gereguleerd door bestuursbevoegdheden:
minder strafrechtelijke sancties, meer boetes en intrekken vergunningen
2. Geleden normstelling
- Bijz. normen ontstaan vaak op verschillende niveaus en staan daarom niet in 1 wet
- Gevolg: om bevoegdheid te inspecteren moet op alle niveaus worden gekeken:
formele wet evenals gedelegeerde wetgeving
Doelen Awb
1. Eenvormigheid
2. Systematisering (dat het eenvoudiger maakt om te begrijpen en doorlopen)
3. Codificeren van jurisprudentie
4. Algemene voorzieningen voor dingen die niet in bijz. wet geregeld kunnen worden
Soorten regels:
1. Dwingend recht: regels die altijd gelden in bestuursrecht (Bv. ABBB)
2. Regelend recht: regels bedoeld voor normale situaties, afwijking mogelijk voor
bijzondere gevallen ("tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald")
3. Aanvullend recht: fungeert als vangnet als bijz. regelgeving ontbreekt (Bv. redelijke
termijn van 8 weken, tenzij specifieke termijn vastgelegd in bijz. regelgeving)
4. Facultatief recht: geldt alleen wanneer expliciet besloten is om het toe te passen
(Bv. uniforme openbare voorbereidingsprocedure, die alleen wordt gebruikt als een
bestuursorgaan dat besluit)
Verkrijging van bevoegdheid (Attributie, Delegatie, mandaat)
3 vormen van verkrijging bestuursbevoegdheid
1. Attributie: Nieuwe bevoegdheid wordt gecreëerd die nog niet eerder bestond
a. Attributie aan ondergeschikten (10:22 Awb): geen doorbreking hiërarchische
verhouding, dus mag aanwijzingen (lid 1) en inlichtingen (lid 2)
2. Delegatie (10:13 awb): Bestaande bestuursbevoegdheid die wordt overgedragen
aan een ander ambt
a. Wettelijke grondslag nodig art. 10:15 Awb
i. Delegatiebesluit kan ook worden ingetrokken art. 10:18 Awb
b. Mag niet aan ondergeschikte art. 10:14 Awb
c. Orgaan mag niet zelf bevoegdheid uitoefenen art. 10:17 Awb
i. Orgaan mag alleen algemene aanwijzingen geven art. 10:16 Awb
3. Mandaat (10:1 Awb): bevoegdheid in naam van orgaan besluiten nemen (geen
overdracht)
a. Ondermandaat mogelijk art. 10:9 Awb
i. Orgaan mag zelf nog bevoegdheid uitoefenen art. 10:7 Awb
, ii.Orgaan mag zowel algemene als concrete aanwijzingen geven, art.
10:6 Awb
b. Geen wettelijke grondslag nodig (dus kan altijd)
i. tenzij aard van de bevoegdheid zich tegen mandaat verzet art. 10:3
lid 1 Awb
Legaliteits- specialiteitsbeginsel
1 Legaliteitsbeginsel
art. 5:4 Awb: al het overheidsoptreden moet berusten op een wettelijke grondslag
- Onbevoegd genomen besluit = vernietigbaar
- HR Kwaliteit leefomgeving: B-orgaan kan ook stilzwijgend, zonder uitdrukkelijke
grondslag, worden aangemerkt als zodanig
2 Specialiteitsbeginsel
Definitie: bevoegdheid gecreëerd voor bepaald doel, mag alleen daarvoor worden ingezet
(ABRvS Jetski’s)
- Art. 3:4 lid 1 Awb: bestuursorgaan weegt alleen rechtstreeks betrokken belangen af
