Assignment 02 AFL2601 Semester 2
SETSWANA [100]
Communication Dynamics in African Languages
AFL2601 Semester 2
Department of African Languages
, SETSWANA
POTSO 1: Ditiragalo / historišo mo dipuong tsa BaAforika
Guthrie o ne a bolela gore dipuo tsa Bantu di ka se ke tsa lelapeng la dipuo ka
botsene, mme di na le matshwao a motheo a le mararo ao puo e tshwanetseng go
di latela.
Expanding Explanation:
Guthrie o supile gore dipuo tsa Bantu di na le matshwao a motheo a le mararo ao dipuo
tsa tsona di tshwanetse go di latela go netefatsa gore di le mo molokong wa lelapeng la
dipuo tsa Bantu. Matshwao ana ke:
1. Tšhupo ya Maina a a Tlhagisang: Maina ao a a tshwanetseng go tswelela le go
tlhagisiwa ka tsela e e rategang. Mo Setswaneng, maina a a tlhagisang ke a a nang le
bokgoni jwa go oketsa le go fetola, jaaka “motshwareledi” (motshwareledi), “mophakela”
(mophakela).
2. Tšhupo ya Maina a a sa Tlhagisang: Maina ao ga a tlhagisiwe ka tsela e e
tlwaelegileng, a a se a na le bokgoni jwa go oketsa, jaaka “ntlo”, “ngwana”. Maina a a
jaaka a a tla go se a oketsege.
3. Tšhupo ya Maina a a Tlhagisang go Feta: Maina a a oketsega ka tsela e e
tlwaelegileng, jaaka go oketsa dikarolo kgotsa go oketsa dikarolo tsa leina ka go oketsa
ditiro, jaaka “motshwareledi” → “batshwareledi”, “mophakela” → “baphakela”.
4. Tšhupo ya Maina a a sa Tlhagisang go Feta: Maina a a sa oketsega, a a se a na le
bokgoni jwa go oketsa, jaaka “ntlo” le “ngwana” tse di sa fetogang.
Mehlala:
Leleme le le tlhagisang: “motshwareledi” (motshwareledi → batho ba ba direla
sengwe ka maikarabelo).
Leleme le le sa tlhagisang: “ntlo” (ntlo e ka se ya oketsega go tswa mo lemeneng le le
tlhagisang).
Leleme le le tlhagisang go feta: “batho” (batho → batho ba ba na le boikarabelo).
Leleme le le sa tlhagisang go feta: “ngwana” (ngwana e sa oketsege go tswa mo
lemeneng la “ngwana”).
SETSWANA [100]
Communication Dynamics in African Languages
AFL2601 Semester 2
Department of African Languages
, SETSWANA
POTSO 1: Ditiragalo / historišo mo dipuong tsa BaAforika
Guthrie o ne a bolela gore dipuo tsa Bantu di ka se ke tsa lelapeng la dipuo ka
botsene, mme di na le matshwao a motheo a le mararo ao puo e tshwanetseng go
di latela.
Expanding Explanation:
Guthrie o supile gore dipuo tsa Bantu di na le matshwao a motheo a le mararo ao dipuo
tsa tsona di tshwanetse go di latela go netefatsa gore di le mo molokong wa lelapeng la
dipuo tsa Bantu. Matshwao ana ke:
1. Tšhupo ya Maina a a Tlhagisang: Maina ao a a tshwanetseng go tswelela le go
tlhagisiwa ka tsela e e rategang. Mo Setswaneng, maina a a tlhagisang ke a a nang le
bokgoni jwa go oketsa le go fetola, jaaka “motshwareledi” (motshwareledi), “mophakela”
(mophakela).
2. Tšhupo ya Maina a a sa Tlhagisang: Maina ao ga a tlhagisiwe ka tsela e e
tlwaelegileng, a a se a na le bokgoni jwa go oketsa, jaaka “ntlo”, “ngwana”. Maina a a
jaaka a a tla go se a oketsege.
3. Tšhupo ya Maina a a Tlhagisang go Feta: Maina a a oketsega ka tsela e e
tlwaelegileng, jaaka go oketsa dikarolo kgotsa go oketsa dikarolo tsa leina ka go oketsa
ditiro, jaaka “motshwareledi” → “batshwareledi”, “mophakela” → “baphakela”.
4. Tšhupo ya Maina a a sa Tlhagisang go Feta: Maina a a sa oketsega, a a se a na le
bokgoni jwa go oketsa, jaaka “ntlo” le “ngwana” tse di sa fetogang.
Mehlala:
Leleme le le tlhagisang: “motshwareledi” (motshwareledi → batho ba ba direla
sengwe ka maikarabelo).
Leleme le le sa tlhagisang: “ntlo” (ntlo e ka se ya oketsega go tswa mo lemeneng le le
tlhagisang).
Leleme le le tlhagisang go feta: “batho” (batho → batho ba ba na le boikarabelo).
Leleme le le sa tlhagisang go feta: “ngwana” (ngwana e sa oketsege go tswa mo
lemeneng la “ngwana”).
