Ontwikkelingsbiologie – deel Krysko – 25mcq
H1: Gametogenese = rijping geslachts/germ cells
• Oogenese
o Oergonocyten – oogonium – rijpe eicel
• Spermatogenese
o Primordiale germ cel (tijdelijk in wand dooierzak) – spermatogonie – spermatozoïde
• Wet van Baer: alg kenmerken die een soort deelt met andere vertebraten verschijnen vroeger in
het embryo dan specifieke
• Gem patroon betekend gem afkomst
• Totipotent: ontw tot alle celtypes van organisme
• 22 autosomen en 1 geslachtschromosoom (heterosomen) per gameet = haploïd
o Cel ondergaat dus meiose
o 1e rijpingsdeling: 2n, 4 chromosomen => n, 2 chromosomen (2 cellen)
o 2e rijpingsdeling: n, 2 chromosomen => n, 1 chromosoom (4 cellen)
o # chromosomen blijft constant
Crossing over in profase
Metafase: paarvorming tssn homologe
chromosomen
Disjunctie in anafase I
Meiose II: verdelen zusterchromatiden – tvgl
met mitose haploide cel
Eerste meiotische deling vanaf maand
7 id buik
,• Tetraploïd enzo ook mogelijk, niet bij mens
• Non disjunctie
o Tijdens meiose I of II
o Chromosomenpaar gaat niet uiteen => rijpe gameet heeft n+1 of n-1
o Monosomie van autosoom is meestal niet levensvatbaar
o Down: trisomie 21
o Klinefelter: 47, XXY (man)
- Gynecomastie: ontwikkeling van borstweefsel bij mannen
- Onderontwikkelde gonaden
o Turner: 45, X (vrouw)
o Vaker bij hogere leeftijd
Oögenese
• Def voorraad oocyten = centraal dogma van reproductiebiologie
• Vanuit primordiale kiemcellen
• In fasen, met rust perioden
• Primaire oocyt in rust tot aan ovulatie= gestopt in metafase I => meiose I wordt afgewerkt tot
metafase meiose II => afwerken meiose II bij bevruchting
• Per ovulatiecyclus: 10-15 follikels geactiveerd, slechts 1 wordt 100% rijp (follikelatresie)
• Primaire oocyt omgeven door laag follikelcellen met
theca cellen = primordiale follikel
• Dag 1 ovulatie: FSH stijgt => rijping follikels met
oocyten
• 1 follikel wordt onafh en gaat inhibine uitscheiden
=> FSH geremd => regressie van andere follikels
• Rijpe follikel = Graafse follikel (500x groter dan
voorloper)
,• Na ovulatie: luteale fase
o Corpus luteum oiv LH => progestron => endometrium voorbereiden op innesteling
=> remt FSH
o Geen bevruchting => regressie corpus luteum => corpus albicans => daling
progestron => optreden menstruatie
• Oogonium (2n) => primaire oocyt (2n) => secundaire
oocyt (n) => ootide (n)
o Poollichaampjes
o Vaak sterft eerste snel af zodat er nooit een 3e
en 4e dochtercel ontstaat
• Primordiale follikel
o Van puberteit tot menopauze rijpen deze
o Oiv FSH en LH
o Follikelcellen = granulosa
• Primaire follikel
o Kubusvormige granulosacellen: 1 cellaag
• Secundaire follikel
o Zona pellucida tss oocyt en granulosacellen
o Vorming 2e cellaag
• Antrale follikel = tertiair
o Tussen granulosacellen ruimte met folliculair
vocht
o In de holte ligt oocyt omgeven door granulosacellen
= corona radiata
- A + b = cumulus oophorus
o = rijpe follikel
o Glycoprot laag rond oocyt = zona pellucida
• Ootide = rijpe eicel
o 1-2cm diameter = grootste cel van menselijk lichaam
o Rond meiose I af en is klaar om te ovuleren
, • Thecacellen aan periferie granulosacellen
o Interna: secretorisch: steroidhormonen => oestrogenen dmv granulosa
o Externa: bindweefsel
• Follikel gaat openbarsten en eicel komt vrij => geeft stoffen af zodat trechter dichter bij eileider
komt => opgevangen in infundibulum (distale deel trechter)
• Follikelcellen (granulosa en theca) gaan corpus luteum vormen (progestron en oestrogeen)
• Moet binnen 12u bevrucht worden
• In de periode voor rijping => genomische wijzigingen => kritische leeftijd is 35j
Spermatogenese
• Geen tussenperioden
• Spermatogonia blijven delen door mitose, niet als groep in hun geheel in meiose
Van Leeuwenhoek
9x2 perifere en 2 centrale microtubuli
Ejaculaat bevat vesicula seminalis, prostaatvocht en vocht van bulbo-urethale klier
Minstens 50 miljoen spermatozoiden nodig voor mog bevruchting
Spermatozoide met Y bevat SRY met TDF => aanleg gonaden naar testes
H1: Gametogenese = rijping geslachts/germ cells
• Oogenese
o Oergonocyten – oogonium – rijpe eicel
• Spermatogenese
o Primordiale germ cel (tijdelijk in wand dooierzak) – spermatogonie – spermatozoïde
• Wet van Baer: alg kenmerken die een soort deelt met andere vertebraten verschijnen vroeger in
het embryo dan specifieke
• Gem patroon betekend gem afkomst
• Totipotent: ontw tot alle celtypes van organisme
• 22 autosomen en 1 geslachtschromosoom (heterosomen) per gameet = haploïd
o Cel ondergaat dus meiose
o 1e rijpingsdeling: 2n, 4 chromosomen => n, 2 chromosomen (2 cellen)
o 2e rijpingsdeling: n, 2 chromosomen => n, 1 chromosoom (4 cellen)
o # chromosomen blijft constant
Crossing over in profase
Metafase: paarvorming tssn homologe
chromosomen
Disjunctie in anafase I
Meiose II: verdelen zusterchromatiden – tvgl
met mitose haploide cel
Eerste meiotische deling vanaf maand
7 id buik
,• Tetraploïd enzo ook mogelijk, niet bij mens
• Non disjunctie
o Tijdens meiose I of II
o Chromosomenpaar gaat niet uiteen => rijpe gameet heeft n+1 of n-1
o Monosomie van autosoom is meestal niet levensvatbaar
o Down: trisomie 21
o Klinefelter: 47, XXY (man)
- Gynecomastie: ontwikkeling van borstweefsel bij mannen
- Onderontwikkelde gonaden
o Turner: 45, X (vrouw)
o Vaker bij hogere leeftijd
Oögenese
• Def voorraad oocyten = centraal dogma van reproductiebiologie
• Vanuit primordiale kiemcellen
• In fasen, met rust perioden
• Primaire oocyt in rust tot aan ovulatie= gestopt in metafase I => meiose I wordt afgewerkt tot
metafase meiose II => afwerken meiose II bij bevruchting
• Per ovulatiecyclus: 10-15 follikels geactiveerd, slechts 1 wordt 100% rijp (follikelatresie)
• Primaire oocyt omgeven door laag follikelcellen met
theca cellen = primordiale follikel
• Dag 1 ovulatie: FSH stijgt => rijping follikels met
oocyten
• 1 follikel wordt onafh en gaat inhibine uitscheiden
=> FSH geremd => regressie van andere follikels
• Rijpe follikel = Graafse follikel (500x groter dan
voorloper)
,• Na ovulatie: luteale fase
o Corpus luteum oiv LH => progestron => endometrium voorbereiden op innesteling
=> remt FSH
o Geen bevruchting => regressie corpus luteum => corpus albicans => daling
progestron => optreden menstruatie
• Oogonium (2n) => primaire oocyt (2n) => secundaire
oocyt (n) => ootide (n)
o Poollichaampjes
o Vaak sterft eerste snel af zodat er nooit een 3e
en 4e dochtercel ontstaat
• Primordiale follikel
o Van puberteit tot menopauze rijpen deze
o Oiv FSH en LH
o Follikelcellen = granulosa
• Primaire follikel
o Kubusvormige granulosacellen: 1 cellaag
• Secundaire follikel
o Zona pellucida tss oocyt en granulosacellen
o Vorming 2e cellaag
• Antrale follikel = tertiair
o Tussen granulosacellen ruimte met folliculair
vocht
o In de holte ligt oocyt omgeven door granulosacellen
= corona radiata
- A + b = cumulus oophorus
o = rijpe follikel
o Glycoprot laag rond oocyt = zona pellucida
• Ootide = rijpe eicel
o 1-2cm diameter = grootste cel van menselijk lichaam
o Rond meiose I af en is klaar om te ovuleren
, • Thecacellen aan periferie granulosacellen
o Interna: secretorisch: steroidhormonen => oestrogenen dmv granulosa
o Externa: bindweefsel
• Follikel gaat openbarsten en eicel komt vrij => geeft stoffen af zodat trechter dichter bij eileider
komt => opgevangen in infundibulum (distale deel trechter)
• Follikelcellen (granulosa en theca) gaan corpus luteum vormen (progestron en oestrogeen)
• Moet binnen 12u bevrucht worden
• In de periode voor rijping => genomische wijzigingen => kritische leeftijd is 35j
Spermatogenese
• Geen tussenperioden
• Spermatogonia blijven delen door mitose, niet als groep in hun geheel in meiose
Van Leeuwenhoek
9x2 perifere en 2 centrale microtubuli
Ejaculaat bevat vesicula seminalis, prostaatvocht en vocht van bulbo-urethale klier
Minstens 50 miljoen spermatozoiden nodig voor mog bevruchting
Spermatozoide met Y bevat SRY met TDF => aanleg gonaden naar testes
