Urban Achievement in Early Modern Europe. Golden Ages in
Antwerp, Amsterdam and London
P. O’Brien e.a.
Hoofdstuk 1: Reflections and meditations on Antwerp, Amsterdam and London
in their golden ages
Londen anders dan Amsterdam en Antwerpen omdat het veel dominanter en groter was, in
relatie tot het platteland en de steden in de omgeving
Mede doordat het de hoofdstad was
Europa met name zo sterk geworden door onderlinge concurrentie
Comperatieve methode wordt al sinds de Verlichting gebruikt, probeert orde aan te
brengen, probeert te ontsnappen aan complexiteit en diversiteit
Kan handig zijn, maar kan nooit de doorslag geven(daarvoor zijn empirische
methodes geschikter)
Achievements: discutabel begrip
Stad: lastig af te bakenen begrip
Gouden eeuw: lastig begrip
Voor Londen lastiger dan voor Amsterdam en Antwerpen
Vlak voor hun gouden eeuwen hadden alle drie de steden een toename van fysiek
kapitaal, menselijke vaardigheden en organisatorische capaciteiten
o Liggen allemaal aan waterwegen
o De burgerlijke elites hadden ervaring met het managen van de politieke en
administratieve instituties die stedelijke problemen moesten oplossen
o Tijdens hun gouden eeuwen waren er momenten van ‘culturele herordening’,
collectieve actie uit noodzaak
o Grote toestroom van mensen
Zorgde soms ook voor problemen
Sommigen namen veel kapitaal mee
o Kansen voor producenten
o Gouden eeuw te zien aan de architectuur en ruimtelijke ordening
o Maakten gebruik van lokale en regionale ambachtslieden
o Groeiende vraag naar luxe-producten
‘Massaproductie’ in Amsterdamse kunstsector
In Republiek sprake van hoog alfabetisme en hoge
urbanisatiegraad
o Er werden veel boeken gedrukt
Lage Landen hadden een betere uitgangspositie
Grotere afzetmarkt
Betere infrastructuur/handelsnetwerken
Tolerantie, geen censuur
o Alle drie geen universiteit
, Hoofdstuk 2: No town in the World Offers more Advantages: Economies of
Agglomeration in the Golden Age of Antwerp
Antwerpen was in een groot deel van de 16e eeuw een groot commercieel en financieel
centrum
Overeenkomsten tussen Antwerpen, Amsterdam en Londen
Allemaal havenstad
Handels- en financiële centra
Leidende culturele rol
Expansie van de langeafstandshandel rond 1500 was zeer belangrijk
Ontstaan ‘Europese wereldeconomie’
In Middeleeuwen bestond bipolaire Europese economie
o Noorden, met Brugge als belangrijkste centrum
o Zuiden, met Venetië als belangrijkste centrum
Antwerpen nam de rol van Brugge, en in sommige opzichten ook van Venetië, over
Antwerpen
Vanaf 1498 plots zichtbaar toen een Portugese vertegenwoordiging zich er vestigde
Economische lange-termijnfactoren
o Productie van hoogwaardige kleding
Politieke korte-termijnfactoren
o Antwerpen koos in de conflicten tussen Vlaamse en Brabantse steden de kant
van Maximiliaan van Habsburg
Beloonde ze met economische voordelen
Brugge ging ten onder aan de economische maatregelen van
Maximiliaan
Vervulde de functie van stapelmarkt vooral in eerste periode(tot ongeveer1530)
o Ging gepaard met economische en demografische boom
Ietwat getemperd door Europese militaire conflicten
In tweede periode(tussen 1530-1560) werd vooral im- en export met de Lage Landen
belangrijk
o Spaans zilver erg belangrijk
o Zuidelijke Lage Landen zetten industrie van hoogwaardige en luxe producten
op
Zeer goed exportproduct
Nederlandse Opstand betekende einde van de economische en demografische boom
o Schelde afgesloten
o Bleef wel een belangrijke rol spelen, ook op het gebied van kunst
Belangrijkste sector was de handel
o Transitie
Financiële technieken verbeterden
o Inbouwen van meer financiële en juridische zekerheden
o Ontwikkelingen in de industriële sector
Met name luxeproducten
Antwerp, Amsterdam and London
P. O’Brien e.a.
Hoofdstuk 1: Reflections and meditations on Antwerp, Amsterdam and London
in their golden ages
Londen anders dan Amsterdam en Antwerpen omdat het veel dominanter en groter was, in
relatie tot het platteland en de steden in de omgeving
Mede doordat het de hoofdstad was
Europa met name zo sterk geworden door onderlinge concurrentie
Comperatieve methode wordt al sinds de Verlichting gebruikt, probeert orde aan te
brengen, probeert te ontsnappen aan complexiteit en diversiteit
Kan handig zijn, maar kan nooit de doorslag geven(daarvoor zijn empirische
methodes geschikter)
Achievements: discutabel begrip
Stad: lastig af te bakenen begrip
Gouden eeuw: lastig begrip
Voor Londen lastiger dan voor Amsterdam en Antwerpen
Vlak voor hun gouden eeuwen hadden alle drie de steden een toename van fysiek
kapitaal, menselijke vaardigheden en organisatorische capaciteiten
o Liggen allemaal aan waterwegen
o De burgerlijke elites hadden ervaring met het managen van de politieke en
administratieve instituties die stedelijke problemen moesten oplossen
o Tijdens hun gouden eeuwen waren er momenten van ‘culturele herordening’,
collectieve actie uit noodzaak
o Grote toestroom van mensen
Zorgde soms ook voor problemen
Sommigen namen veel kapitaal mee
o Kansen voor producenten
o Gouden eeuw te zien aan de architectuur en ruimtelijke ordening
o Maakten gebruik van lokale en regionale ambachtslieden
o Groeiende vraag naar luxe-producten
‘Massaproductie’ in Amsterdamse kunstsector
In Republiek sprake van hoog alfabetisme en hoge
urbanisatiegraad
o Er werden veel boeken gedrukt
Lage Landen hadden een betere uitgangspositie
Grotere afzetmarkt
Betere infrastructuur/handelsnetwerken
Tolerantie, geen censuur
o Alle drie geen universiteit
, Hoofdstuk 2: No town in the World Offers more Advantages: Economies of
Agglomeration in the Golden Age of Antwerp
Antwerpen was in een groot deel van de 16e eeuw een groot commercieel en financieel
centrum
Overeenkomsten tussen Antwerpen, Amsterdam en Londen
Allemaal havenstad
Handels- en financiële centra
Leidende culturele rol
Expansie van de langeafstandshandel rond 1500 was zeer belangrijk
Ontstaan ‘Europese wereldeconomie’
In Middeleeuwen bestond bipolaire Europese economie
o Noorden, met Brugge als belangrijkste centrum
o Zuiden, met Venetië als belangrijkste centrum
Antwerpen nam de rol van Brugge, en in sommige opzichten ook van Venetië, over
Antwerpen
Vanaf 1498 plots zichtbaar toen een Portugese vertegenwoordiging zich er vestigde
Economische lange-termijnfactoren
o Productie van hoogwaardige kleding
Politieke korte-termijnfactoren
o Antwerpen koos in de conflicten tussen Vlaamse en Brabantse steden de kant
van Maximiliaan van Habsburg
Beloonde ze met economische voordelen
Brugge ging ten onder aan de economische maatregelen van
Maximiliaan
Vervulde de functie van stapelmarkt vooral in eerste periode(tot ongeveer1530)
o Ging gepaard met economische en demografische boom
Ietwat getemperd door Europese militaire conflicten
In tweede periode(tussen 1530-1560) werd vooral im- en export met de Lage Landen
belangrijk
o Spaans zilver erg belangrijk
o Zuidelijke Lage Landen zetten industrie van hoogwaardige en luxe producten
op
Zeer goed exportproduct
Nederlandse Opstand betekende einde van de economische en demografische boom
o Schelde afgesloten
o Bleef wel een belangrijke rol spelen, ook op het gebied van kunst
Belangrijkste sector was de handel
o Transitie
Financiële technieken verbeterden
o Inbouwen van meer financiële en juridische zekerheden
o Ontwikkelingen in de industriële sector
Met name luxeproducten
