HVO – deeltoets 2
De patiënt (H11 en H12)
De student kan:
5. de verschillende stappen beschrijven die betrokken zijn bij het
plaatsen van de volledige gebitsprothese.
H11:
Nadat tandtechnicus prothese in kunststof heeft overgezet, ingeslepen,
afgewerkt, gepolijst en gedesinfecteerd prothese in water bewaren,
anders door uitdroging vervormingen.
- Tandtechnicus mag randen en mucosale zijde niet bewerken (zijn
zorgvuldig gevormd bij individuele afdruk).
Inspectie prothese:
- Binnenzijde onderzoeken op:
Scherpe kammen:
o Meestal bij papilla incisiva en rugae palatinae.
o Kunnen irritatie van mucosa veroorzaken.
Persparels:
o Ontstaan door porositeit in gips waarop prothese is geperst.
o Meestal moeilijk te zien maar wel te voelen met frees
verwijderen.
- Gingiva en papillen goed gemodelleerd en afgewerkt.
- Aanwezigheid gipssleutels.
- Aanwezige ondersnijdingen pas aan de stoel verwijderen.
Bij plaatsen prothese nogmaals voorlichting geven over de te
verwachten problemen en inspelen op stemming van patiënt
plaatsing voor patiënt vaak belangrijkste moment!
Plaatsen van prothese:
Inbrengen bovenprothese:
1. Lokaliseren van ondersnijdingen:
o Bevinden zich vaak lateraal van tubera maxillae en labiaal van
proc. alveolaris t.p.v. cuspidaten aan binnenzijde prothese
kunststof t.p.v. ondersnijdingen wegnemen zonder rand in te
korten.
o Ondersnijdingen goed lokaliseren en daarmee verwijderen van te
veel kunststof vermijden door binnenzijde van prothese t.p.v.
ondersnijding in te smeren met ‘pressure indicator paste’
(PIP) net zo lang herhalen tot prothese comfortabel zit.
2. Beoordelen randen op lengte en dikte:
o Bij A-zone: bovenprothese moet glad en dun uitlopen geen
irritatie tongrug.
1
, HVO – deeltoets 2
o Bij lipbandje en buccale spieraanhechtingen uitsparingen in
protheserand aanwezig.
Niet aanwezig? voorzichtig aanbrengen: contour van
spieraanhechting volgen (anders te veel kunststof verwijderd
en slechtere retentie).
3. Controle prothesebasis:
o Uitvoeren voor controle occlusie en articulatie (zie verderop).
o Prothese met Fit Checker in mond geplaatst en goed
doordrukken patiënt maakt spierbewegingen waar Fit
checker wordt weggedrukt, zijn overbelaste gebieden of nog
ondersnijdingen gebieden corrigeren door ter plaatse
voorzichtig kunststof af te nemen (preventieve bescherming
mucosa!).
4. Controle retentie (= weerstand tegen krachten tegengesteld
aan inzetrichting):
o Trekretentie bepalen door prothese aan elementen recht naar
beneden trekken.
o Kipretentie bepalen door met vinger achter bovenfront prothese
naar voren te duwen bij correcte randaansluiting bij A-zone en
tubera maxillae zal weerstand worden overwonnen.
o Retentie na 1 dag dragen meestal beter: mucosa gelegenheid
gehad zich aan nieuwe vorm aan te passen (mits juiste randen,
pasvorm en occlusie).
5. Controle stabiliteit (= weerstand tegen horizontale
krachten):
o Met vingers druk uit oefenen op elementen in (pre)molaargebied
prothese mag niet kantelen (zo wel? mogelijk slechte
pasvorm, te klein dragen oppervlak, grote resiliëntie van mucosa,
‘flabby ridge’, vlakke tuber maxillare, torus palatinus).
Inbrengen onderprothese (zelfde procedure als bovenprothese):
1. Lokaliseren ondersnijdingen:
o Bevinden zich vaak labiaal en linguaal van onderfront en linguaal
van laterale deel van proc. alveolaris.
o Patiënt met tong, lippen en wangen bewegingen laten maken
(hierbij vinger op prothese houden en loskomen voelen) regio’s
opsporen waar randen prothese dislokeren.
o Hierbij moeten dezelfde functionele bewegingen worden
uitgevoerd als bij het afvormen van de randen van de
individuele lepel
2. Beoordelen randen op lengte en dikte:
o Dorsale rand:
2
De patiënt (H11 en H12)
De student kan:
5. de verschillende stappen beschrijven die betrokken zijn bij het
plaatsen van de volledige gebitsprothese.
H11:
Nadat tandtechnicus prothese in kunststof heeft overgezet, ingeslepen,
afgewerkt, gepolijst en gedesinfecteerd prothese in water bewaren,
anders door uitdroging vervormingen.
- Tandtechnicus mag randen en mucosale zijde niet bewerken (zijn
zorgvuldig gevormd bij individuele afdruk).
Inspectie prothese:
- Binnenzijde onderzoeken op:
Scherpe kammen:
o Meestal bij papilla incisiva en rugae palatinae.
o Kunnen irritatie van mucosa veroorzaken.
Persparels:
o Ontstaan door porositeit in gips waarop prothese is geperst.
o Meestal moeilijk te zien maar wel te voelen met frees
verwijderen.
- Gingiva en papillen goed gemodelleerd en afgewerkt.
- Aanwezigheid gipssleutels.
- Aanwezige ondersnijdingen pas aan de stoel verwijderen.
Bij plaatsen prothese nogmaals voorlichting geven over de te
verwachten problemen en inspelen op stemming van patiënt
plaatsing voor patiënt vaak belangrijkste moment!
Plaatsen van prothese:
Inbrengen bovenprothese:
1. Lokaliseren van ondersnijdingen:
o Bevinden zich vaak lateraal van tubera maxillae en labiaal van
proc. alveolaris t.p.v. cuspidaten aan binnenzijde prothese
kunststof t.p.v. ondersnijdingen wegnemen zonder rand in te
korten.
o Ondersnijdingen goed lokaliseren en daarmee verwijderen van te
veel kunststof vermijden door binnenzijde van prothese t.p.v.
ondersnijding in te smeren met ‘pressure indicator paste’
(PIP) net zo lang herhalen tot prothese comfortabel zit.
2. Beoordelen randen op lengte en dikte:
o Bij A-zone: bovenprothese moet glad en dun uitlopen geen
irritatie tongrug.
1
, HVO – deeltoets 2
o Bij lipbandje en buccale spieraanhechtingen uitsparingen in
protheserand aanwezig.
Niet aanwezig? voorzichtig aanbrengen: contour van
spieraanhechting volgen (anders te veel kunststof verwijderd
en slechtere retentie).
3. Controle prothesebasis:
o Uitvoeren voor controle occlusie en articulatie (zie verderop).
o Prothese met Fit Checker in mond geplaatst en goed
doordrukken patiënt maakt spierbewegingen waar Fit
checker wordt weggedrukt, zijn overbelaste gebieden of nog
ondersnijdingen gebieden corrigeren door ter plaatse
voorzichtig kunststof af te nemen (preventieve bescherming
mucosa!).
4. Controle retentie (= weerstand tegen krachten tegengesteld
aan inzetrichting):
o Trekretentie bepalen door prothese aan elementen recht naar
beneden trekken.
o Kipretentie bepalen door met vinger achter bovenfront prothese
naar voren te duwen bij correcte randaansluiting bij A-zone en
tubera maxillae zal weerstand worden overwonnen.
o Retentie na 1 dag dragen meestal beter: mucosa gelegenheid
gehad zich aan nieuwe vorm aan te passen (mits juiste randen,
pasvorm en occlusie).
5. Controle stabiliteit (= weerstand tegen horizontale
krachten):
o Met vingers druk uit oefenen op elementen in (pre)molaargebied
prothese mag niet kantelen (zo wel? mogelijk slechte
pasvorm, te klein dragen oppervlak, grote resiliëntie van mucosa,
‘flabby ridge’, vlakke tuber maxillare, torus palatinus).
Inbrengen onderprothese (zelfde procedure als bovenprothese):
1. Lokaliseren ondersnijdingen:
o Bevinden zich vaak labiaal en linguaal van onderfront en linguaal
van laterale deel van proc. alveolaris.
o Patiënt met tong, lippen en wangen bewegingen laten maken
(hierbij vinger op prothese houden en loskomen voelen) regio’s
opsporen waar randen prothese dislokeren.
o Hierbij moeten dezelfde functionele bewegingen worden
uitgevoerd als bij het afvormen van de randen van de
individuele lepel
2. Beoordelen randen op lengte en dikte:
o Dorsale rand:
2
