Hoofdstuk 2
Paragraaf 1
Uitleggen wie er volwaardige burgers waren in de Atheense democratie
Je was een burger als je burgerrechten had: dat recht was voorbehouden aan de volwassen,
vrije mannen. Zij waren uit Athene zelf afkomstig en bezaten het Atheense burgerrecht.
Binnen deze groep maakte het niet uit of je arm of rijk was: iedereen had gelijke rechten.
Vrouwen, kinderen, slaven en vreemdelingen waren geen volwaardige burgers en hadden
geen Atheens burgerrecht.
Met voorbeelden beschrijven dat het Atheense bestuurssystemen een tirannie
moest voorkomen
Een tirannie was een bestuursvorm waar één man tijdelijk de macht greep. Maar door
veranderingen in de oorlogvoering waren gewone burgers steeds belangrijker geworden.
Om ervoor te zorgen dat iedereen gelijk bleef, was de Atheense democratie zo ingericht dat
niemand te veel macht kon veroveren volksvergadering die ieder jaar een stadsbestuur,
de Raad van 500, kozen.
-Het dagelijkse bestuur van deze raad bestond uit 50 raadsleden niet langer dan 1 maand
aanblijven en elke dag een andere bestuurder, zodat niet een persoon aan de macht kwam.
-De Atheense rechtspraak was niet in handen van een benoemde rechter, maar uit een
volksjury waarvan de leden door het lot werden aangewezen.
-Het leger werd geleid door 10 generaals (strategen), die elk jaar opnieuw werden gekozen
door de volksbestuur.
-Had een persoon te veel macht voor een tijd verbannen door het volksbestuur
ostracisme.
Voorbeelden geven van wetenschappelijk denken van de Griekse filosofen
1. Denken over de natuur: hoe zitten de natuur en het heelal in elkaar, natuurfilosofie.
Onderzoekers; een algemene ‘theorie’ ontwikkelen om natuurverschijnselen te verklaren
voortdurend in beweging (alles stroomt), alles bestaat uit kleine deeltjes (atomen).
Vooral in de wiskunde boekte de Grieken grote vooruitgang.
2. Denken over het goede en het ware: wat was ‘kwaad’ en wat was ‘goed’? Socrates: in
399 v.C. gedwongen om uit de gifbeker te drinken.
3. Denken over politiek: hoe bestuur je een polis? Plato en Aristoteles
Uitleggen dat Griekse denkers verschillend oordelen over de Atheense
democratie en andere staatsvormen
Filosoof Plato was overtuigd dat je voor een bestuur wijze, onpartijdige mensen moesten
aanstellen die alle belangen goed afwegen. Hij kon zich moeilijk voorstellen dat bij de
meerderheid ban stemmen wat goed of slecht was.
Filosoof Aristoteles vond dat monarchieën, aristocratieën en democratieën allemaal goed
konden werken, maar ook op hun eigen manier gevaarlijk konden worden. Hij wilde het liefst
een mengvorm van alle drie goed en stabiel. Verder vond hij kennis van groot belang om
tot juiste beslissingen te komen. Hij richtte zich meer op het verzamelen en systematisch
opschrijven van kennis, op bijna elk gebied.
, Paragraaf 2
Verklaring geven voor de succesvolle veroveringen van Alexander de Grote
De veroveringsdrift had hij geërfd van zijn vader, koning Philipus van Macedonië. Na de
dood van zijn vader besloot Alexander het werk van zijn vader over te nemen en het hele
Perzische Rijk te veroveren. Met een leger van 100.000 soldaten maakte hij deze
onvoorstelbare ambitie waar. In de pas veroverde gebieden wist Alexander erin te slagen om
zijn macht daar te handhaven. Maar hoe kon dit?
1. Combinatie van Alexanders persoonlijke eigenschappen en militaire inzicht enorm
doorzettingsvermogen, grenzeloos geloof in eigen kunnen, strategisch hij zette/stelde
zijn legeronderdelen op verrassende manieren in/op.
2. Alexander was wispelturig afwisselend van wreed en vrijgevig. Die onvoorspelbaarheid
was ook een politiek middel: zijn ondergeschikten waren constant bang uit de gunst te
raken en pasten dus extra goed op hun tellen loyaliteit.
Aangeven naar welke verschijnsel in de geschiedenis het begrip hellenisme
verwijst
De Griekse beschaving uit de periode waar Griekse cultuur werd verspreid over het gehele
veroverde gebied van de Grieken duiden we aan met de term hellenisme (vernoemd naar
Hellas, de Griekse benaming voor Griekenland).
Het hellenisme is het verspreiden van de Griekse cultuur.
Beargumenteren in hoeverre de gebieden die Alexander had onderworpen, op
politiek en cultureel gebied vergrieksen
Het voormalige bestuur in het Perzische Rijk werd veranderd:
1. Grieks werd geïntroduceerd als bestuurstaal met name in de stede werden Griekse
bestuursorganen in het leven geroepen
2. Geen democratie, maar een oligarchie pas na de dood van Alexander
3. Georganiseerd als Griekse poleis: raden, magistraten en volksvergadering
De steden in het oosten kregen een Grieks uiterlijk vooral nieuw gestichte steden in
Egypte en Azië: waren uit het niets ontstaan en hadden daardoor een rechthoekig
stratenplan. Ook oudere steden kregen een steeds Grieksere uitstraling, door de aanleg van
typisch Griekse centra van ontmoetingen en vermaak (theater en gymnasia). In theaters
speelden Griekse tragedies en komedies en gaven redenaars en dichters voordrachten
verspreiding van Griekse mythen en literatuur. In de steden werden Grieks vormgegeven
tempels gebouwd voor de Griekse goden. Deze drie gebouwen waren versierd met
beeldhouwwerk en schilderingen.
Paragraaf 1
Uitleggen wie er volwaardige burgers waren in de Atheense democratie
Je was een burger als je burgerrechten had: dat recht was voorbehouden aan de volwassen,
vrije mannen. Zij waren uit Athene zelf afkomstig en bezaten het Atheense burgerrecht.
Binnen deze groep maakte het niet uit of je arm of rijk was: iedereen had gelijke rechten.
Vrouwen, kinderen, slaven en vreemdelingen waren geen volwaardige burgers en hadden
geen Atheens burgerrecht.
Met voorbeelden beschrijven dat het Atheense bestuurssystemen een tirannie
moest voorkomen
Een tirannie was een bestuursvorm waar één man tijdelijk de macht greep. Maar door
veranderingen in de oorlogvoering waren gewone burgers steeds belangrijker geworden.
Om ervoor te zorgen dat iedereen gelijk bleef, was de Atheense democratie zo ingericht dat
niemand te veel macht kon veroveren volksvergadering die ieder jaar een stadsbestuur,
de Raad van 500, kozen.
-Het dagelijkse bestuur van deze raad bestond uit 50 raadsleden niet langer dan 1 maand
aanblijven en elke dag een andere bestuurder, zodat niet een persoon aan de macht kwam.
-De Atheense rechtspraak was niet in handen van een benoemde rechter, maar uit een
volksjury waarvan de leden door het lot werden aangewezen.
-Het leger werd geleid door 10 generaals (strategen), die elk jaar opnieuw werden gekozen
door de volksbestuur.
-Had een persoon te veel macht voor een tijd verbannen door het volksbestuur
ostracisme.
Voorbeelden geven van wetenschappelijk denken van de Griekse filosofen
1. Denken over de natuur: hoe zitten de natuur en het heelal in elkaar, natuurfilosofie.
Onderzoekers; een algemene ‘theorie’ ontwikkelen om natuurverschijnselen te verklaren
voortdurend in beweging (alles stroomt), alles bestaat uit kleine deeltjes (atomen).
Vooral in de wiskunde boekte de Grieken grote vooruitgang.
2. Denken over het goede en het ware: wat was ‘kwaad’ en wat was ‘goed’? Socrates: in
399 v.C. gedwongen om uit de gifbeker te drinken.
3. Denken over politiek: hoe bestuur je een polis? Plato en Aristoteles
Uitleggen dat Griekse denkers verschillend oordelen over de Atheense
democratie en andere staatsvormen
Filosoof Plato was overtuigd dat je voor een bestuur wijze, onpartijdige mensen moesten
aanstellen die alle belangen goed afwegen. Hij kon zich moeilijk voorstellen dat bij de
meerderheid ban stemmen wat goed of slecht was.
Filosoof Aristoteles vond dat monarchieën, aristocratieën en democratieën allemaal goed
konden werken, maar ook op hun eigen manier gevaarlijk konden worden. Hij wilde het liefst
een mengvorm van alle drie goed en stabiel. Verder vond hij kennis van groot belang om
tot juiste beslissingen te komen. Hij richtte zich meer op het verzamelen en systematisch
opschrijven van kennis, op bijna elk gebied.
, Paragraaf 2
Verklaring geven voor de succesvolle veroveringen van Alexander de Grote
De veroveringsdrift had hij geërfd van zijn vader, koning Philipus van Macedonië. Na de
dood van zijn vader besloot Alexander het werk van zijn vader over te nemen en het hele
Perzische Rijk te veroveren. Met een leger van 100.000 soldaten maakte hij deze
onvoorstelbare ambitie waar. In de pas veroverde gebieden wist Alexander erin te slagen om
zijn macht daar te handhaven. Maar hoe kon dit?
1. Combinatie van Alexanders persoonlijke eigenschappen en militaire inzicht enorm
doorzettingsvermogen, grenzeloos geloof in eigen kunnen, strategisch hij zette/stelde
zijn legeronderdelen op verrassende manieren in/op.
2. Alexander was wispelturig afwisselend van wreed en vrijgevig. Die onvoorspelbaarheid
was ook een politiek middel: zijn ondergeschikten waren constant bang uit de gunst te
raken en pasten dus extra goed op hun tellen loyaliteit.
Aangeven naar welke verschijnsel in de geschiedenis het begrip hellenisme
verwijst
De Griekse beschaving uit de periode waar Griekse cultuur werd verspreid over het gehele
veroverde gebied van de Grieken duiden we aan met de term hellenisme (vernoemd naar
Hellas, de Griekse benaming voor Griekenland).
Het hellenisme is het verspreiden van de Griekse cultuur.
Beargumenteren in hoeverre de gebieden die Alexander had onderworpen, op
politiek en cultureel gebied vergrieksen
Het voormalige bestuur in het Perzische Rijk werd veranderd:
1. Grieks werd geïntroduceerd als bestuurstaal met name in de stede werden Griekse
bestuursorganen in het leven geroepen
2. Geen democratie, maar een oligarchie pas na de dood van Alexander
3. Georganiseerd als Griekse poleis: raden, magistraten en volksvergadering
De steden in het oosten kregen een Grieks uiterlijk vooral nieuw gestichte steden in
Egypte en Azië: waren uit het niets ontstaan en hadden daardoor een rechthoekig
stratenplan. Ook oudere steden kregen een steeds Grieksere uitstraling, door de aanleg van
typisch Griekse centra van ontmoetingen en vermaak (theater en gymnasia). In theaters
speelden Griekse tragedies en komedies en gaven redenaars en dichters voordrachten
verspreiding van Griekse mythen en literatuur. In de steden werden Grieks vormgegeven
tempels gebouwd voor de Griekse goden. Deze drie gebouwen waren versierd met
beeldhouwwerk en schilderingen.
