TENTAMEN
BLOK 1
ONDERZOEKSDESIGNS
Observationeel onderzoek
- Cohortonderzoek
o vergelijkt groepen met blootstelling en zonder; maakt blootstelling
de kans op ziekte groter? (roken-longkanker)
o selectie op de determinant
o kan prospectief (volgt over tijd) en retrospectief (terugkijkend in de
tijd)
o berekend de RR (A/A+B)/(C/C+D) (hoeveel verhoogt blootstelling de
kans op ziekte)
o kan pas opgezet worden als hypothese is geformuleerd
- Transversaal/ corss-sectioneel onderzoek
o patiënten gebaseerd op behoren bij een groep
o frequenties van ziekte en risico’s identificeren
o determinant en uitkomst op hetzelfde moment gemeten
geeft antwoord op Prevalentie(=hoe vaak komt ziekte voor in
populatie)
- case-controle onderzoek
o vergelijkt mensen met en zonder ziekte (er wordt gevraagd aan
mensen met en zonder longkanker of ze in het verleden hebben
gerookt)
o selectie op de uitkomst
o kijkt naar blootstelling op risico factoren
o retrospectief onderzoek
o uitkomstmaat is OR (A/B)/(C/D)
o gevoelig voor vertekening (er wordt naar iets in het verleden
gevraagd
Experimenteel onderzoek
- Onderzoeken wat er gebeurt na manipulatie
o Voor- en nameting
o Parallel-arm onderzoek
o Parallel-arm onderzoek (uitgebreid)
o Cross-over design
o Randomized controlled trial (RCT)
Ecologisch onderzoek (correlatie onderzoek)
, - Niet personen, maar groepen worden met elkaar vergeleken
- Ziekte en determinanten worden gezien als groepskenmerken
ONDERZOEKSOPZET
- Etiologisch onderzoek = de invloed van factoren op het ontstaan van een
bepaalde aandoening
- Prognostisch onderzoek = de invloed van factoren op het ziekteverloop
- Diagnostisch onderzoek= de mate van correct voorspellen van medische
testen
- Interventie onderzoek= effectiviteit van preventieve of therapeutische
interventies
ONDERZOEKSMETHODEN
Risico’s VS Odds
- Bij risico hoort een statusverandering; kansen, vergelijking zieke met
totale populatie
- Bij odds kan een statusverandering aan de orde zijn maar dit heeft niet
(transversaal of patient-controle onderzoek); relatieve kansen, vergelijking
zieke met niet-zieke
Incidentie= aantal NIEUWE gevallen bij mensen die at risk zijn
- Bij prospectief cohort onderzoek
- Cumulatieve incidentie= proportie van het aantal personen dat binnen een
bepaalde tijd een ziekte ontwikkelt
- Incidentiedichtheid: aantal nieuwe ziektegevallen tijdens follow-up
vergeleken het totaal geobserveerde personen tijdens folluw-up (totale
persoonstijd at risk)
Prevalentie= aantal BESTAANDE gevallen in een populatie
- Bij transversaal onderzoek (1meet moment)
- Puntprevalentie= het deel van de populatie waarbij een bepaalde
gezondheidstoestand op een bepaald tijdstip aanwezig is
- Periodeprevalentie: het aantal zieken over een bepaalde periode
OR
BLOK 1
ONDERZOEKSDESIGNS
Observationeel onderzoek
- Cohortonderzoek
o vergelijkt groepen met blootstelling en zonder; maakt blootstelling
de kans op ziekte groter? (roken-longkanker)
o selectie op de determinant
o kan prospectief (volgt over tijd) en retrospectief (terugkijkend in de
tijd)
o berekend de RR (A/A+B)/(C/C+D) (hoeveel verhoogt blootstelling de
kans op ziekte)
o kan pas opgezet worden als hypothese is geformuleerd
- Transversaal/ corss-sectioneel onderzoek
o patiënten gebaseerd op behoren bij een groep
o frequenties van ziekte en risico’s identificeren
o determinant en uitkomst op hetzelfde moment gemeten
geeft antwoord op Prevalentie(=hoe vaak komt ziekte voor in
populatie)
- case-controle onderzoek
o vergelijkt mensen met en zonder ziekte (er wordt gevraagd aan
mensen met en zonder longkanker of ze in het verleden hebben
gerookt)
o selectie op de uitkomst
o kijkt naar blootstelling op risico factoren
o retrospectief onderzoek
o uitkomstmaat is OR (A/B)/(C/D)
o gevoelig voor vertekening (er wordt naar iets in het verleden
gevraagd
Experimenteel onderzoek
- Onderzoeken wat er gebeurt na manipulatie
o Voor- en nameting
o Parallel-arm onderzoek
o Parallel-arm onderzoek (uitgebreid)
o Cross-over design
o Randomized controlled trial (RCT)
Ecologisch onderzoek (correlatie onderzoek)
, - Niet personen, maar groepen worden met elkaar vergeleken
- Ziekte en determinanten worden gezien als groepskenmerken
ONDERZOEKSOPZET
- Etiologisch onderzoek = de invloed van factoren op het ontstaan van een
bepaalde aandoening
- Prognostisch onderzoek = de invloed van factoren op het ziekteverloop
- Diagnostisch onderzoek= de mate van correct voorspellen van medische
testen
- Interventie onderzoek= effectiviteit van preventieve of therapeutische
interventies
ONDERZOEKSMETHODEN
Risico’s VS Odds
- Bij risico hoort een statusverandering; kansen, vergelijking zieke met
totale populatie
- Bij odds kan een statusverandering aan de orde zijn maar dit heeft niet
(transversaal of patient-controle onderzoek); relatieve kansen, vergelijking
zieke met niet-zieke
Incidentie= aantal NIEUWE gevallen bij mensen die at risk zijn
- Bij prospectief cohort onderzoek
- Cumulatieve incidentie= proportie van het aantal personen dat binnen een
bepaalde tijd een ziekte ontwikkelt
- Incidentiedichtheid: aantal nieuwe ziektegevallen tijdens follow-up
vergeleken het totaal geobserveerde personen tijdens folluw-up (totale
persoonstijd at risk)
Prevalentie= aantal BESTAANDE gevallen in een populatie
- Bij transversaal onderzoek (1meet moment)
- Puntprevalentie= het deel van de populatie waarbij een bepaalde
gezondheidstoestand op een bepaald tijdstip aanwezig is
- Periodeprevalentie: het aantal zieken over een bepaalde periode
OR
