WCO-1a – diagnostiek endocrinologie
Testikels zijn als uitzondering als endocriene klier wel te palperen als die gezond is
Dia 2
Enzymdefect waardoor weinig neg terugkoppeling -> TSH hoog uit hypofysevoorkwab -> celgroei -> 2
enorme schildklieren = struma
Links: jodiumtekort waardoor veel TSH waardoor vergroting schildklier = struma
Dia 3
Sign, anamnese en lichamelijk onderzoek kunnen we goed gebruiken
Veel eetlust, PU/PD, kaal, dikke buik, huidplooien dun, spieratrofie -> Cushing
Dia 4
Heel vaak geeft de basale hormoonconc in het bloed niet goed weer wat er speelt
Op volgorde:
- Het zit niet in centrale circulatie
- De lipofiele hormonen vnl zitten gebonden aan plasma eiwitten
- Let op goede hormoon onderzoeken
- Autocriene en paracriene secretie
- Pulsatiel
Dia 5
Plaatje links is van de klassieke endocrinologie
Als klier hormoon afgeeft aan afgesloten circulatie, is het lastig te meten, zoals de hormonen van
hypothalamus die hij afgeeft aan portale systeem
GhRH is bij bloedonderzoek bijna 0 omdat het in portale systeem is dus daar zou je dan bloed van
moeten aftappen eigenlijk
Schildklierhormoon is voor 99,5% gebonden aan eiwitten!! Dus lage schildklierhormoon in circulatie kan
komen door hypothyroïdie of hormoon bindt minder goed aan eiwitten, op die laatste hebben allerlei
ziektes en medicijnen invloed (SES).
Rechts plaatje is ook kijken naar andere organen, moderne endocrinologie. Nieren zijn geen typisch
endocrien orgaan met proudceert ook EPO en renine, dus ook hormoonproducerend orgaan! En het
orgaan dat het meeste hormonen produceert is vetweefsel, zoals leptine enzo!!!
ATI is inactief hormoon, ATII is wel potent dus je moet ATII meten en niet ATI bv.
T4 is voorloperhormoon die omgezet wordt in T3, het actieve hormoon. Dus kijk naar biologische effect
van schildklierhormoon, dan kijken naar T3, maar als kijken naar functie schildklier, dan T4 conc meten.
Dia 6
, Plaatje links: testosteron is voorbeeld van omzetting in doelweefsel: het wordt in doelcellen omgezet in
Dihydrotestosteron en dat is pas echt de actieve vorm dus als je daarvan biol effect wil meten moet je
die stof meten
Autocrien is rechts die roze pijl die teruggaat, paracrien komt veel vaker voor bv in groeischijven met IGF
en zie je rechts met roze pijl naar rechts.
Je weet niet wat er afspeelt in doelweefsel als je alleen in bloed meet
Dia 7
GH wordt uitgescheiden met melk in bv honden (exocriene uitscheiding vb!!). In het colostrum zit 1000
keer zoveel GH dan in bloed bij teef net na partus
Feromoon = naar ander individu, die receptoren ervoor hebben. Bv synchronisatie van cyclus bij
vrouwen.
Dia 8
Vb pulsatiele secretie LH en FSH. In de piek zou je kunnen denken te veel hormoon en in dal te weinig
dus let op
Dia 10
Door al deze beperkingen wordt er vaak gebruik gemaakt dan functietesten
Dia 11-16
1. Als T4 laag is, kan het komen door hypothyroidie of SES.
2. TSH conc als onderdeel van feedbacksysteem. Bij hypothyroidie heb je te weinig schildkliercellen
dus te weinig T4 in bloed en heel weinig terugkoppeling dus je verwacht een hoog TSH
Bij hond met hypothyroidie kan er ook normaal TSH zijn dus stap 3:
3. TSH stimulatietest: bij ziek kan je T4 niet stimuleren dus het stijgt niet. Als het SES is, dan wordt
T4 wel hoger door TSH stimulatietest.
4. Scintigrafie
Dia 18
Geen Cushing: 8 uur na supressietest wordt de conc laag
Dia 19
Bij Cushing blijft plasma cortisol conc hoog.
Verder met HC diagnostische beeldvorming
Verschillende modaliteiten:
- Röntgen
- CT
- ND (= nucleaire diagnostiek = scintigrafie)
Testikels zijn als uitzondering als endocriene klier wel te palperen als die gezond is
Dia 2
Enzymdefect waardoor weinig neg terugkoppeling -> TSH hoog uit hypofysevoorkwab -> celgroei -> 2
enorme schildklieren = struma
Links: jodiumtekort waardoor veel TSH waardoor vergroting schildklier = struma
Dia 3
Sign, anamnese en lichamelijk onderzoek kunnen we goed gebruiken
Veel eetlust, PU/PD, kaal, dikke buik, huidplooien dun, spieratrofie -> Cushing
Dia 4
Heel vaak geeft de basale hormoonconc in het bloed niet goed weer wat er speelt
Op volgorde:
- Het zit niet in centrale circulatie
- De lipofiele hormonen vnl zitten gebonden aan plasma eiwitten
- Let op goede hormoon onderzoeken
- Autocriene en paracriene secretie
- Pulsatiel
Dia 5
Plaatje links is van de klassieke endocrinologie
Als klier hormoon afgeeft aan afgesloten circulatie, is het lastig te meten, zoals de hormonen van
hypothalamus die hij afgeeft aan portale systeem
GhRH is bij bloedonderzoek bijna 0 omdat het in portale systeem is dus daar zou je dan bloed van
moeten aftappen eigenlijk
Schildklierhormoon is voor 99,5% gebonden aan eiwitten!! Dus lage schildklierhormoon in circulatie kan
komen door hypothyroïdie of hormoon bindt minder goed aan eiwitten, op die laatste hebben allerlei
ziektes en medicijnen invloed (SES).
Rechts plaatje is ook kijken naar andere organen, moderne endocrinologie. Nieren zijn geen typisch
endocrien orgaan met proudceert ook EPO en renine, dus ook hormoonproducerend orgaan! En het
orgaan dat het meeste hormonen produceert is vetweefsel, zoals leptine enzo!!!
ATI is inactief hormoon, ATII is wel potent dus je moet ATII meten en niet ATI bv.
T4 is voorloperhormoon die omgezet wordt in T3, het actieve hormoon. Dus kijk naar biologische effect
van schildklierhormoon, dan kijken naar T3, maar als kijken naar functie schildklier, dan T4 conc meten.
Dia 6
, Plaatje links: testosteron is voorbeeld van omzetting in doelweefsel: het wordt in doelcellen omgezet in
Dihydrotestosteron en dat is pas echt de actieve vorm dus als je daarvan biol effect wil meten moet je
die stof meten
Autocrien is rechts die roze pijl die teruggaat, paracrien komt veel vaker voor bv in groeischijven met IGF
en zie je rechts met roze pijl naar rechts.
Je weet niet wat er afspeelt in doelweefsel als je alleen in bloed meet
Dia 7
GH wordt uitgescheiden met melk in bv honden (exocriene uitscheiding vb!!). In het colostrum zit 1000
keer zoveel GH dan in bloed bij teef net na partus
Feromoon = naar ander individu, die receptoren ervoor hebben. Bv synchronisatie van cyclus bij
vrouwen.
Dia 8
Vb pulsatiele secretie LH en FSH. In de piek zou je kunnen denken te veel hormoon en in dal te weinig
dus let op
Dia 10
Door al deze beperkingen wordt er vaak gebruik gemaakt dan functietesten
Dia 11-16
1. Als T4 laag is, kan het komen door hypothyroidie of SES.
2. TSH conc als onderdeel van feedbacksysteem. Bij hypothyroidie heb je te weinig schildkliercellen
dus te weinig T4 in bloed en heel weinig terugkoppeling dus je verwacht een hoog TSH
Bij hond met hypothyroidie kan er ook normaal TSH zijn dus stap 3:
3. TSH stimulatietest: bij ziek kan je T4 niet stimuleren dus het stijgt niet. Als het SES is, dan wordt
T4 wel hoger door TSH stimulatietest.
4. Scintigrafie
Dia 18
Geen Cushing: 8 uur na supressietest wordt de conc laag
Dia 19
Bij Cushing blijft plasma cortisol conc hoog.
Verder met HC diagnostische beeldvorming
Verschillende modaliteiten:
- Röntgen
- CT
- ND (= nucleaire diagnostiek = scintigrafie)
