Scheikunde examen stof samenvatting VWO

Chemie
Inhoudsopgave
1. Basiskennis chemie......................................................................................... 2
2. Atoomstructuur en periodiek systeem............................................................5
3. Chemische binding.......................................................................................... 9
3.1 Elektronegatieve waarde........................................................................... 9
3.2 Soorten bindingen...................................................................................... 9
3.3 Intermoleculaire krachten........................................................................10
3.4 Lewisformules.......................................................................................... 11
3.5 π- en σ- binding........................................................................................ 11
3.6 Ruimtelijke structuur van moleculen........................................................12
4. Chemisch rekenen......................................................................................... 13
4.1 Constante van Avogadro en mol..............................................................13
4.2 Berekeningen met dichtheid van stoffen en mengsels............................13
4.3 Procentuele samenstelling van een verbinding........................................13
4.4 Molair volume van gassen en algemene gaswet......................................14
4.5 Concentratie van oplossingen en omzettingen tussen verschillende
concentratie-uitdrukkingen............................................................................ 14
4.6 Toepassingen op verdunnen van oplossingen..........................................14
4.7 Stoichiometrische berekeningen voor reacties met eventuele overmaat
van een reagens............................................................................................ 15
4.8 Overige formules...................................................................................... 16
5.Chemische kinetiek........................................................................................ 17
6. Chemisch evenwicht..................................................................................... 19
7. Zuren en basen............................................................................................. 20
8. Redoxreacties................................................................................................ 24
8. Koolstofchemie.............................................................................................. 27

,1. Basiskennis chemie

Zuivere stoffen
 Enkelvoudig : 1 element, allemaal dezelfde atomen
 Samengesteld : meerdere elementen
Mengsel : meerdere zuivere stoffen
 Bij een homogene stof kan je de verschillende componenten niet meer
onderscheiden, bij een heterogene stof wel
 Er zijn verschillende soorten toestanden van mengsels, zie de tabel




 Scheidingstechnieken van mengsels
o Filtreren : op basis van deeltjesgrootte
 Of vast en vloeibaar van elkaar te scheiden
 Kan gebruikt worden van een membraan  microfiltratie
o Destilleren : door verdamping worden twee of meer stoffen in
oplossing te scheiden
 Op basis van kookpunt (moeten ver uit elkaar liggen)
o Extraheren : komt voor smaak-, geur-, of kleurstoffen aan een
andere stof te onttrekken, berust op verschil in oplosbaarheid
 Geur-, smaak- en kleurstoffen van koffie lossen op in water,
de bonen zelf niet
o Kristalliseren : wordt gebruikt om een vaste stof uit een vloeistof te
scheiden
o Indampen : bij vaste stof + vloeistof de vloeistof verdampen zodat
de vaste stof (met hoog kookpunt) achterblijft
o Centrifugeren : komt voor bij emulsies of suspensies met verschil in
massadichtheid
Oxidatiestappen periodiek systeem
 Oxidatiegetal : lading die een atoom zou hebben als elektronen volledig
werden overgedragen in chemische reactie
 Groep 1 heeft een oxidatie getal van +1 omdat ze makkelijk één elektron
afgeven om aan stabiele edelgasconfiguratie te voldoen
o Groep 2 heeft +2
 Groep 3-12 heeft variabele oxidatie getallen aangezien deze elementen
deels gevulde d-orbitalen hebben
 Groep 14 meestal +3 aangezien ze 3 valentie-elektronen hebben
 Groep 15,16 heeft variërende oxidatiegetallen
 Groep 17 heeft meestal -1 als oxidatiegetal

,  Groep 18 bestaat uit edelgassen en deze hebben een oxidatiegetal van 0
 + zuren en zuurresten kennen
Nomenclatuurregels van anorganische chemie:
 Oxide : metaaloxide, niet-metaal oxide
o Reactievergelijkingen:
 M + zuurstof  MO
 nM + zuurstof  nMO
 Hydroxide : metaal / ammonium (NH4) met hydroxyde-ion (OH-)
o Reactievergelijkingen:
 M + water  MOH + H2
 MO + water  MOH
 Zuur : bestaat uit zuurrest (= niet-metaal) of zuurrest in combinatie met
zuurstofatomen)
o Onderscheid tussen binair (bestaat uit waterstof en niet-metaal,
geen zuurstof) / ternair zuur (bevat wel zuurstof)
o Reactievergelijkingen
 nM + H2  HZ (binair)
 nMO + water  HZ
 Zout : metaal of ammonium (NH4) met een zuurrest
o Reactievergelijkingen:
 M + nM  MZ (binair)
 M + HZ  MZ + H2 (binair zuur  binair zout)
 MO + HZ  MZ + H2O (binair)
 MOH + HZ  MZ + H2O (binair)
 M + HZ  MZ + H2 (ternair)
 MO + HZ  MZ + H2O (ternair)
 MOH + HZ  MZ + H2O (ternair)


Polaire stoffen lossen alleen op in polaire stoffen, apolaire stoffen alleen in
apolair
 Polaire binding : asymmetrische binding wat zorgt voor een
elektronegatief verschil
Exotherm : exergonisch of exo-energetisch reactie, warmte of energie komt vrij
Endotherm : endergonisch of endo-energetisch, er moet warmte of energie
worden toegevoegd
Wet behoud van massa : er gaat geen massa verloren in de reactie
Wet behoud van energie : er gaat geen energie verloren, er kan wel warmte-
omzetting plaatsvinden
Elektrolyt : splitsen in ionen in oplossing of bij smelten
 Goede elektrische geleiders
 Sterke elektrolyten  sterke splitsing
 Zwakke elektrolyten  zwakke splitsing
Typen reacties :