Inhoud
Deel I: verticale relaties...............................................................................6
Titel I: afstamming.............................................................................................. 6
Hoofdstuk 1: inleiding...................................................................................... 6
Hoofdstuk 2: vaststelling van de afstamming................................................12
Afdeling 1: moederschap............................................................................ 12
Afdeling 2: vaderschap................................................................................ 13
DE VADERSCHAPSREGEL..........................................................................14
DE ERKENNING DOOR DE MAN................................................................17
DE GERECHTELIJKE VASTSTELLING VAN VADERSCHAP.............................22
Afdeling 3: meemoederschap.....................................................................26
Hoofdstuk 3: betwisting van de afstamming..................................................29
Afdeling 1: moederschap............................................................................ 29
Afdeling 2: vaderschap................................................................................ 31
Afdeling 3: meemoederschap.....................................................................42
Hoofdstuk 4: gevolgen van de afstamming....................................................43
Afdeling 1: algemeen.................................................................................. 43
Afdeling 2: naam......................................................................................... 45
HISTORIEK................................................................................................ 45
BASISREGELS IN ART.335 TOT 335sexies OUD BW...................................46
VORDERING TOT NAAMBETWISTING........................................................53
PROCEDURES TOT VERANDERING VAN NAAM EN VOORNAMEN...............53
PROCEDURES TOT NAAMSVERBETERING.................................................60
Afdeling 3: wettelijke erfopvolging..............................................................60
Afdeling 4: alimentatie................................................................................ 62
DE GEMEENRECHTELIJKE FAMILIALE ALIMENTATIEPLICHT........................62
DRIE BIJZONDERE ONDERHOUDSVERPLICHTINGEN VAN OUDERS...........66
ONDERHOUDSPLICHT TEN LASTE V/D NALATENSCHAP............................75
PLURALITEIT VAN ONDERHOUDSPLICHTIGEN EN
ONDERHOUDSGERECHTIGDEN................................................................75
VERHAAL INZAKE ONDERHOUDSGELDEN................................................77
GERECHTELIJKE STAPPEN NA NIET-NALEVING..........................................78
DIENSTVERLENING DOOR DAVO..............................................................82
ALGEMEEN VOORRECHT OP ROEREND GOED..........................................83
Afdeling 5: ouderlijk gezag..........................................................................83
Titel II: adoptie.................................................................................................. 83
1
, Hoofdstuk 1: algemeen.................................................................................. 83
Afdeling 1: definitie..................................................................................... 83
Afdeling 2: historiek.................................................................................... 84
Afdeling 3: federaal en regionaal adoptierecht...........................................84
Hoofdstuk 2: grondvoorwaarden voor adoptie...............................................85
Afdeling 1: instellingsvoorwaarden.............................................................85
Afdeling 2: vereisten inzake de burgerlijke staat.........................................87
Afdeling 3: leeftijdsvereisten.......................................................................92
Afdeling 4: toestemmingen tot adoptie.......................................................93
WETTELIJK VEREISTE TOESTEMMINGEN...................................................93
VORM VAN DE TOESTEMMING..................................................................93
TOESTEMMING TOT DE ADOPTIE ZONDER KENNIS V/D IDENTITEIT V/D
ADOPTANT(EN)......................................................................................... 94
INTREKKING VAN DE TOESTEMMING TIJDENS DE PROCEDURE.................94
TOESTEMMINGSWEIGERING & VERHAAL DAARTEGEN.............................94
Hoofdstuk 3: adoptieprocedure......................................................................98
Afdeling 1: voorbereiding tot adoptie..........................................................98
Afdeling 2: vaststelling van de geschiktheid om te adopteren....................99
Afdeling 3: eigenlijke rechtspleging............................................................99
Hoofdstuk 4: gevolgen van adoptie..............................................................102
Afdeling 1: algemeen................................................................................ 102
Afdeling 2: de gevolgen van gewone adoptie...........................................102
Afdeling 3: de gevolgen van volle adoptie................................................107
Hoofdstuk 5: beëindiging van adoptie..........................................................108
Titel III: beschermingsstatuten voor minderjarigen.........................................112
Hoofdstuk 1: internationaal verdrag inzake de rechten van het kind...........112
Hoofdstuk 2: handelings(on)bekwaamheid van de minderjarige.................113
Afdeling 1: principiële handelingsonbekwaamheid van de minderjarige...113
Afdeling 2: uitzonderlijke handelingsbekwaamheid..................................114
Hoofdstuk 3: ouderlijk gezag, verblijf en recht op persoonlijk contact.........116
Afdeling 1: algemene beschouwingen in verband met ouderlijk gezag.. . .116
Afdeling 2: gezag over de persoon van de minderjarige...........................118
GEZAGSREGIMES................................................................................... 118
VERBLIJFSREGELING............................................................................... 120
Afdeling 3: rechten omtrent het vermogen van de minderjarige..............123
Afdeling 4: recht op persoonlijk contact....................................................124
ALGEMEEN............................................................................................. 124
2
, TITULARISSEN........................................................................................ 124
MODALITEITEN....................................................................................... 126
Afdeling 5: horen van minderjarigen in gedingen betreffende ouderlijk
gezag, verblijf en recht op persoonlijk contact..........................................126
Afdeling 6: sanctionering van de niet-naleving van een verblijfs- of
contactrecht.............................................................................................. 132
Hoofdstuk 4: pleegzorg................................................................................ 133
Situering................................................................................................... 133
Afdeling 1: toepassingsgebied..................................................................134
Afdeling 2: rechten van pleegzorgers en ouders.......................................134
Afdeling 3: bevoegdheid van familierechtbank en jeugdrechtbank...........137
Afdeling 4: aansprakelijkheid voor onrechtmatige daad van het pleegkind
.................................................................................................................. 137
Afdeling 5: einde....................................................................................... 139
Hoofdstuk 5: recht van broers en zussen om niet van elkaar gescheiden te
worden......................................................................................................... 139
Hoofdstuk 6: voogdij over minderjarigen.....................................................140
Afdeling 1: ontstaan van de voogdij..........................................................140
Afdeling 2: organisatie van de voogdij......................................................140
Afdeling 3: werking van de voogdij...........................................................142
Afdeling 4: einde van de voogdij en definitieve voogdijrekening..............143
Hoofdstuk 7: pleegvoogdij............................................................................144
Hoofdstuk 8: ontvoogding............................................................................ 145
Titel IV: beschermde meerderjarigen...............................................................147
Inleiding....................................................................................................... 147
Hoofdstuk 1: publiekrechtelijke maatregelen houdende vrijheidsberoving. .149
Afdeling 1: beschermingsmaatregelen en verpleging in een familiale
omgeving of instelling............................................................................... 149
Afdeling 2: internering van personen met geestesstoornis.......................151
Hoofdstuk 2: privaatrechtelijke bescherming...............................................151
Afdeling 1: vervanging van de vroegere beschermingsstatuten en overgang
naar het actuele statuut............................................................................151
Afdeling 2: toepassingsgebied van de beschermingsregeling...................154
Afdeling 3: buitengerechtelijke bescherming............................................155
Afdeling 4: rechterlijke bescherming.........................................................157
Afdeling 5: procedurele aspecten..............................................................167
Deel II: horizontale relaties......................................................................168
Titel I: huwelijk (+ primair en wettelijk secundair huwelijksvermogensstelsel)
........................................................................................................................ 168
3
, Hoofdstuk 1: algemeen................................................................................ 168
Hoofdstuk 2: grondvereisten om te trouwen................................................169
Hoofdstuk 3: vormvereisten om te trouwen.................................................179
Hoofdstuk 4: sanctieregeling........................................................................180
Hoofdstuk 5: bewijs van het huwelijk...........................................................183
Hoofdstuk 6: gevolgen van het huwelijk......................................................183
Afdeling 1: primair huwelijksstelsel...........................................................184
ARTIKEL 212 OUD BW – IMPERATIEVE BEPALINGEN................................184
ARTIKEL 213 EN 214 OUD BW – PERSOONLIJKE
HUWELIJKSVERPLICHTINGEN..................................................................185
ARTIKEL 215 OUD BW – BESCHERMING VAN DE GEZINSWONING..........188
ARTIKEL 216 OUD BW – BEROEPSKEUZE................................................193
ARTIKEL 217 OUD BW – INNING & BESTEDING VAN INKOMSTEN............194
ARTIKEL 218 OUD BW – OPENEN VAN EEN BANKREKENING...................194
ARTIKEL 219 OUD BW – LASTGEVING TUSSEN ECHTGENOTEN..............195
ARTIKEL 220 OUD BW – GERECHTELIJKE MACHTIGING EN
INDEPLAATSSTELLING............................................................................ 195
ARTIKEL 221 OUD BW – BIJDRAGE IN DE LASTEN VAN HET HUWELIJK....196
ARTIKEL 222 OUD BW – HOOFDELIJKHEID VAN HUISHOUDELIJKER
SCHULDEN & OPVOEDINGSSCHULDEN..................................................198
ARTIKEL 223 OUD BW – DRINGENDE MAATREGELEN.............................199
ARTIKEL 224 OUD BW – NIETIGVERKLARING VAN BEPAALDE
HANDELINGEN....................................................................................... 202
Afdeling 2: wettelijk secundair huwelijksvermogensstelsel.......................203
ALGEMEEN............................................................................................. 203
ACTIEF.................................................................................................... 204
PASSIEF.................................................................................................. 215
BESTUUR................................................................................................ 222
ONTBINDING, VEREFFENING, VERDELING..............................................233
Afdeling 3: overgangsrecht.......................................................................260
OVERGANGSRECHT VAN DE WET VAN 14 JULI 1976...............................261
OVERGANGSRECHT VAN DE WET VAN 22 JULI 2018...............................265
OVERGANGSRECHT VAN DE WET VAN 19 JANUARI 2022........................267
Hoofdstuk 7: ontbinding van het huwelijk....................................................267
Afdeling 1: overlijden van één van de echtgenoten..................................267
Afdeling 2: echtscheiding..........................................................................267
Titel II: echtscheiding en scheiding van tafel en bed.......................................268
Hoofdstuk 1: echtscheiding..........................................................................268
4
Deel I: verticale relaties...............................................................................6
Titel I: afstamming.............................................................................................. 6
Hoofdstuk 1: inleiding...................................................................................... 6
Hoofdstuk 2: vaststelling van de afstamming................................................12
Afdeling 1: moederschap............................................................................ 12
Afdeling 2: vaderschap................................................................................ 13
DE VADERSCHAPSREGEL..........................................................................14
DE ERKENNING DOOR DE MAN................................................................17
DE GERECHTELIJKE VASTSTELLING VAN VADERSCHAP.............................22
Afdeling 3: meemoederschap.....................................................................26
Hoofdstuk 3: betwisting van de afstamming..................................................29
Afdeling 1: moederschap............................................................................ 29
Afdeling 2: vaderschap................................................................................ 31
Afdeling 3: meemoederschap.....................................................................42
Hoofdstuk 4: gevolgen van de afstamming....................................................43
Afdeling 1: algemeen.................................................................................. 43
Afdeling 2: naam......................................................................................... 45
HISTORIEK................................................................................................ 45
BASISREGELS IN ART.335 TOT 335sexies OUD BW...................................46
VORDERING TOT NAAMBETWISTING........................................................53
PROCEDURES TOT VERANDERING VAN NAAM EN VOORNAMEN...............53
PROCEDURES TOT NAAMSVERBETERING.................................................60
Afdeling 3: wettelijke erfopvolging..............................................................60
Afdeling 4: alimentatie................................................................................ 62
DE GEMEENRECHTELIJKE FAMILIALE ALIMENTATIEPLICHT........................62
DRIE BIJZONDERE ONDERHOUDSVERPLICHTINGEN VAN OUDERS...........66
ONDERHOUDSPLICHT TEN LASTE V/D NALATENSCHAP............................75
PLURALITEIT VAN ONDERHOUDSPLICHTIGEN EN
ONDERHOUDSGERECHTIGDEN................................................................75
VERHAAL INZAKE ONDERHOUDSGELDEN................................................77
GERECHTELIJKE STAPPEN NA NIET-NALEVING..........................................78
DIENSTVERLENING DOOR DAVO..............................................................82
ALGEMEEN VOORRECHT OP ROEREND GOED..........................................83
Afdeling 5: ouderlijk gezag..........................................................................83
Titel II: adoptie.................................................................................................. 83
1
, Hoofdstuk 1: algemeen.................................................................................. 83
Afdeling 1: definitie..................................................................................... 83
Afdeling 2: historiek.................................................................................... 84
Afdeling 3: federaal en regionaal adoptierecht...........................................84
Hoofdstuk 2: grondvoorwaarden voor adoptie...............................................85
Afdeling 1: instellingsvoorwaarden.............................................................85
Afdeling 2: vereisten inzake de burgerlijke staat.........................................87
Afdeling 3: leeftijdsvereisten.......................................................................92
Afdeling 4: toestemmingen tot adoptie.......................................................93
WETTELIJK VEREISTE TOESTEMMINGEN...................................................93
VORM VAN DE TOESTEMMING..................................................................93
TOESTEMMING TOT DE ADOPTIE ZONDER KENNIS V/D IDENTITEIT V/D
ADOPTANT(EN)......................................................................................... 94
INTREKKING VAN DE TOESTEMMING TIJDENS DE PROCEDURE.................94
TOESTEMMINGSWEIGERING & VERHAAL DAARTEGEN.............................94
Hoofdstuk 3: adoptieprocedure......................................................................98
Afdeling 1: voorbereiding tot adoptie..........................................................98
Afdeling 2: vaststelling van de geschiktheid om te adopteren....................99
Afdeling 3: eigenlijke rechtspleging............................................................99
Hoofdstuk 4: gevolgen van adoptie..............................................................102
Afdeling 1: algemeen................................................................................ 102
Afdeling 2: de gevolgen van gewone adoptie...........................................102
Afdeling 3: de gevolgen van volle adoptie................................................107
Hoofdstuk 5: beëindiging van adoptie..........................................................108
Titel III: beschermingsstatuten voor minderjarigen.........................................112
Hoofdstuk 1: internationaal verdrag inzake de rechten van het kind...........112
Hoofdstuk 2: handelings(on)bekwaamheid van de minderjarige.................113
Afdeling 1: principiële handelingsonbekwaamheid van de minderjarige...113
Afdeling 2: uitzonderlijke handelingsbekwaamheid..................................114
Hoofdstuk 3: ouderlijk gezag, verblijf en recht op persoonlijk contact.........116
Afdeling 1: algemene beschouwingen in verband met ouderlijk gezag.. . .116
Afdeling 2: gezag over de persoon van de minderjarige...........................118
GEZAGSREGIMES................................................................................... 118
VERBLIJFSREGELING............................................................................... 120
Afdeling 3: rechten omtrent het vermogen van de minderjarige..............123
Afdeling 4: recht op persoonlijk contact....................................................124
ALGEMEEN............................................................................................. 124
2
, TITULARISSEN........................................................................................ 124
MODALITEITEN....................................................................................... 126
Afdeling 5: horen van minderjarigen in gedingen betreffende ouderlijk
gezag, verblijf en recht op persoonlijk contact..........................................126
Afdeling 6: sanctionering van de niet-naleving van een verblijfs- of
contactrecht.............................................................................................. 132
Hoofdstuk 4: pleegzorg................................................................................ 133
Situering................................................................................................... 133
Afdeling 1: toepassingsgebied..................................................................134
Afdeling 2: rechten van pleegzorgers en ouders.......................................134
Afdeling 3: bevoegdheid van familierechtbank en jeugdrechtbank...........137
Afdeling 4: aansprakelijkheid voor onrechtmatige daad van het pleegkind
.................................................................................................................. 137
Afdeling 5: einde....................................................................................... 139
Hoofdstuk 5: recht van broers en zussen om niet van elkaar gescheiden te
worden......................................................................................................... 139
Hoofdstuk 6: voogdij over minderjarigen.....................................................140
Afdeling 1: ontstaan van de voogdij..........................................................140
Afdeling 2: organisatie van de voogdij......................................................140
Afdeling 3: werking van de voogdij...........................................................142
Afdeling 4: einde van de voogdij en definitieve voogdijrekening..............143
Hoofdstuk 7: pleegvoogdij............................................................................144
Hoofdstuk 8: ontvoogding............................................................................ 145
Titel IV: beschermde meerderjarigen...............................................................147
Inleiding....................................................................................................... 147
Hoofdstuk 1: publiekrechtelijke maatregelen houdende vrijheidsberoving. .149
Afdeling 1: beschermingsmaatregelen en verpleging in een familiale
omgeving of instelling............................................................................... 149
Afdeling 2: internering van personen met geestesstoornis.......................151
Hoofdstuk 2: privaatrechtelijke bescherming...............................................151
Afdeling 1: vervanging van de vroegere beschermingsstatuten en overgang
naar het actuele statuut............................................................................151
Afdeling 2: toepassingsgebied van de beschermingsregeling...................154
Afdeling 3: buitengerechtelijke bescherming............................................155
Afdeling 4: rechterlijke bescherming.........................................................157
Afdeling 5: procedurele aspecten..............................................................167
Deel II: horizontale relaties......................................................................168
Titel I: huwelijk (+ primair en wettelijk secundair huwelijksvermogensstelsel)
........................................................................................................................ 168
3
, Hoofdstuk 1: algemeen................................................................................ 168
Hoofdstuk 2: grondvereisten om te trouwen................................................169
Hoofdstuk 3: vormvereisten om te trouwen.................................................179
Hoofdstuk 4: sanctieregeling........................................................................180
Hoofdstuk 5: bewijs van het huwelijk...........................................................183
Hoofdstuk 6: gevolgen van het huwelijk......................................................183
Afdeling 1: primair huwelijksstelsel...........................................................184
ARTIKEL 212 OUD BW – IMPERATIEVE BEPALINGEN................................184
ARTIKEL 213 EN 214 OUD BW – PERSOONLIJKE
HUWELIJKSVERPLICHTINGEN..................................................................185
ARTIKEL 215 OUD BW – BESCHERMING VAN DE GEZINSWONING..........188
ARTIKEL 216 OUD BW – BEROEPSKEUZE................................................193
ARTIKEL 217 OUD BW – INNING & BESTEDING VAN INKOMSTEN............194
ARTIKEL 218 OUD BW – OPENEN VAN EEN BANKREKENING...................194
ARTIKEL 219 OUD BW – LASTGEVING TUSSEN ECHTGENOTEN..............195
ARTIKEL 220 OUD BW – GERECHTELIJKE MACHTIGING EN
INDEPLAATSSTELLING............................................................................ 195
ARTIKEL 221 OUD BW – BIJDRAGE IN DE LASTEN VAN HET HUWELIJK....196
ARTIKEL 222 OUD BW – HOOFDELIJKHEID VAN HUISHOUDELIJKER
SCHULDEN & OPVOEDINGSSCHULDEN..................................................198
ARTIKEL 223 OUD BW – DRINGENDE MAATREGELEN.............................199
ARTIKEL 224 OUD BW – NIETIGVERKLARING VAN BEPAALDE
HANDELINGEN....................................................................................... 202
Afdeling 2: wettelijk secundair huwelijksvermogensstelsel.......................203
ALGEMEEN............................................................................................. 203
ACTIEF.................................................................................................... 204
PASSIEF.................................................................................................. 215
BESTUUR................................................................................................ 222
ONTBINDING, VEREFFENING, VERDELING..............................................233
Afdeling 3: overgangsrecht.......................................................................260
OVERGANGSRECHT VAN DE WET VAN 14 JULI 1976...............................261
OVERGANGSRECHT VAN DE WET VAN 22 JULI 2018...............................265
OVERGANGSRECHT VAN DE WET VAN 19 JANUARI 2022........................267
Hoofdstuk 7: ontbinding van het huwelijk....................................................267
Afdeling 1: overlijden van één van de echtgenoten..................................267
Afdeling 2: echtscheiding..........................................................................267
Titel II: echtscheiding en scheiding van tafel en bed.......................................268
Hoofdstuk 1: echtscheiding..........................................................................268
4
