Samenvatting boek Jeugdrecht in de Praktijk

Jeugdrecht in de praktijk


Inleiding
Jeugdrecht
 Familierecht
o Afstamming
o Minderjarigheid
o Ouderlijk gezag
 Vrijwillige jeugdhulp
 Kinderbescherming
 Jeugdstrafrecht


Twee brede internationale ontwikkelingen in het Nederlandse jeugdrecht
 Gelijktijdig ontstaan van een systeem van kinderbescherming + apart jeugdrechtsysteem 
Rond 1900 tegen de achtergrond van de ‘sociale kwestie’
o Oog voor verpaupering van gezinnen
o Roep om actief staatsoptreden ter bescherming van het kind  1901 Kinderwetten
 Ingrijpende vernieuwingen  Kinderbescherming en jeugdstrafrecht
 1950  Aanname Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden  EVRM


Internationaal Verdrag inzake de rechten van het kind (IVRK)
 Vier algemene principes
o Alle kinderen hebben recht hebben op alle rechten en vrijheden die in het verdrag
worden genoemd zonder discriminatie van welke aard ook
o Bij alle maatregelen betreffende kinderen de belangen van het kind een eerste
overweging vormen
o Alle kinderen recht hebben op leven, overleven en ontwikkeling
o Alle kinderen het recht hebben om hun mening te geven en te participeren in
beslissingen die hen betreffen in overeenstemming met leeftijd en rijpheid
 Comité voor de rechten van het kind (CRC)  Houdt toezicht op de implementatie van IVRK
o Kinderombudsman

,Jeugdrecht in de praktijk


Hoofdstuk 1 Familierecht
Familierecht  Betrekking op de rechtsverhouding tussen personen op het terrein van families en
relaties


Juridisch ouderschap
Afstammingsrecht
 Regelt de afstamming tussen ouders en kinderen
 ‘Dwingend recht’  Geen ruimte om dingen naar eigen inzicht te regelen
 Dit recht is hevig in beweging in Nederland
o Uitgangspunt een kind heeft min 1 ouder en max 2 ouders  Voorstel om juridisch
ouderschap voor 3/4 ouders mogelijk maken, indien voldaan voorwaarden
o Sinds 2014 mogelijk dat twee moeders als juridische ouders van het kind
 Internationaal recht speelt belangrijke rol in de ontwikkeling van het Nederlandse
afstammingsrecht
o EVRM  Rechtstreekse werking in Nederland
 Rechterlijke macht moet alle wetgeving en bestuur direct aan het EVRM
toetsen
o IVRK
o EHRM


Moeder door geboorte
 Door geboorte is het altijd zeker wie de moeder is
 De vrouw uit wie het kind geboren is  Juridische moeder met alle bijkomende rechten +
plichten
 Geen onderscheid in
o De procedure die aan de geboorte vooraf is gegaan
o Relationele situatie van de geboortemoeder
 Wensmoederschap  Niet erkend in de Nederlandse wet
o Kan alleen juridische moeder worden door adoptie


Ouder van rechtswege
 Huwelijksvaderschap  De vader van een kind is de man die op het moment van de
geboorte van het kind gehuwd is met de vrouw uit wie het kind is geboren
o Geldt sinds 2014 ook voor geregistreerd partnerschap

,Jeugdrecht in de praktijk


 De man die een formele relatie heeft met de moeder op het moment van geboorte 
Rechtswege de vader
o Geregistreerd partnerschap
o Getrouwd
 Moederschap van rechtswege  Voor de tweede moeder
o Sinds april 2014
o Twee voorwaarden
 Formele relatie met de andere moeder
 Kind moet verwekt zijn door kunstmatige inseminatie met behulp van een
onbekende donor


Ouder door erkenning
 Staat los van biologisch vaderschap
 Schept een juridische relatie tussen de mand die het kind erkent en het kind
 Wordt gedaan bij de gemeente
o Voor/na geboorte
 Cruciaal verschil  Erkenning vereist toestemming van de moeder
o Vervangende toestemming van de rechter  De man moet aan kunnen geven dat hij
de biologische verwekker van het kind is
o Criteria:
 Belang van het kind wordt niet geschaad
 Belang van de moeder bij een ongestoorde verhouding met haar kind niet
schaden
 Spermadonor  Ook recht op vervangende toestemming
 Erkenning niet mogelijk:
o Als de jeugdige al twee ouders heeft
o Wanneer een man vanwege te nauw verwantschap geen huwelijk met de moeder
mag sluiten
o Wanneer een man nog geen 16 jaar oud is
 April 2014  Erkenning mogelijk voor vrouwenparen, van belang omdat:
o Als ze samen een kind krijgen met een bekende donor die geen ouderschap claimt
o Sprake van onbekende donor en geen formele relatie op het moment van geboorte
van het kind

, Jeugdrecht in de praktijk


Ouder via gerechtelijke vaststelling
 Gaat met name om partners die geen juridisch ouder willen zijn + man overlijdt voordat hij
het kind heeft erkend
o Gaat om de verwekker
 Procedure ten aanzien van een vrouw die meemoederschap ontkent
o De geboortemoeder kan in principe tegen de wil in van diegene die het betreft via de
rechter het juridisch ouderschap afdwingen


Ouderschap via adoptie
 Via adoptie juridisch ouder
 Alle gevolgen die de Nederlandse wet aan het ouderschap verbindt zijn ook van toepassing
op de ouders die door adoptie een kind krijgen


Gevolgen van het ouderschap
 Rechtsgevolgen van juridisch ouderschap
o Het hebben/kunnen vragen om gezag over het kind  Opvoeden/verzorgen/hebben
van zeggenschap
o Garandeert een recht + plicht tot omgang met het kind
o Onderhoudsplicht  Verplicht om kotsen te dragen van de verzorging + opvoeding
tot het kind meerderjarig is
o Erfgenaam
o Familienaam/nationaliteit/fiscaal opzicht/het gebied van de sociale
zekerheid/diverse procesrechtelijke gebieden


Adoptie
Soorten adoptie:
 Adoptie van kinderen binnen de Nederlandse grenzen (komt weinig voor)
o Voorwaarden:
 De adoptie moet in het kennelijk belang zijn van het kind
 Het kind heeft niets meer te verwachten van zijn biologische ouders in de rol
van ouder
 Het kind moet onder de 18 jaar zijn
 De mening van het kind speelt een rol