Samenvatting LWEO marktgedrag vwo leerdoelen, kennen en kunnen uitgewerkt.

Samenvatting economie
Boekje marktgedrag
Hoofdstuk 1:
Kennen:

Homogeen Identiek. Homogene goederen: goederen
die in de ogen van de consument volkomen
gelijk zijn.
Collectieve vraag De vraag van alle individuen naar een
bepaald goed of een dienst bij elkaar
opgeteld.
Aanbodoverschot Het aanbod is bij een bepaalde prijs groter
dan de vraag.
Vraagoverschot De vraag is bij een bepaalde prijs groter
dan het aanbod.
Evenwichtsprijs (marktprijs) (= marktprijs) De prijs die tot stand komt op
een markt als vraag en aanbod aan elkaar
gelijk zijn.
Evenwichtshoeveelheid Het aantal producten dat bij de
evenwichtsprijs wordt aangeboden en wordt
gevraagd. De gevraagde hoeveelheid is
dan gelijk aan de aangeboden hoeveelheid.
Marktmechanisme (prijsmechanisme) (= prijsmechanisme) De prijs en de
verhandelde hoeveelheid van een product
komt tot stand door het vrije spel van vraag
en aanbod. Er wordt precies evenveel
aangeboden als gevraagd.
Volledige mededinging (volkomen (= volkomen concurrentie) Marktvorm met
concurrentie) een groot aantal vragers en aanbieders,
homogene producten, vrije toe-en uittreding
en volledige transparantie. De individuele
vrager of individuele aanbieder heeft geen
invloed op de prijs.
Marktvorm Het aantal aanbieders, het soort product, de
doorzichtigheid van de markt en de toe- en
uittredingsmogelijkheden bepalen de
marktvorm.
Marktaandeel Het marktaandeel geeft weer welk deel van
de totale markt in handen is van een
onderneming. Het marktaandeel kan
worden weergegeven in een percentage
van de verkochte aantallen of in een
percentage van de totale omzet. Degene
met het grootste marktaandeel is
marktleider.
Vrije toetreding en vrije uittreding
vrije toetreding
Er zijn geen belemmeringen om tot een
markt toe te treden, bijvoorbeeld geen
vestigingseisen.

vrije uittreding

, Er zijn geen belemmeringen om uit een
markt te stappen.

Doorzichtig (= transparante markt) De vragers naar en
aanbieders van een product zijn op de
hoogte van het totale aanbod (prijs en
andere voorwaarden).
Hoeveelheidsaanpasser Op een markt waar de aanbieder geen
invloed kan uitoefenen op de marktprijs kan
hij alleen beslissen hoeveel hij bij deze
geldende marktprijs gaat aanbieden.
Prijsafzetfunctie Een vergelijking die aangeeft hoeveel een
aanbieder bij elke prijs kan verkopen.
Bedrijfstakevenwicht Een situatie zonder overwinst. De prijs is
gelijk aan de gemiddelde totale kosten.
Imperfecte markt Markt die niet aan alle kenmerken van
volkomen concurrentie voldoet.
Collectieve arbeidsovereenkomst (cao) (= cao) Een overeenkomst over de
arbeidsvoorwaarden die gelden voor
iedereen die in het bedrijf of in de
bedrijfstak werkt. Overeenkomst tussen
werkgever(sbonden) en georganiseerde
werknemers (vakbonden) over de lonen en
andere arbeidsvoorwaarden, die in de
individuele arbeidsovereenkomst moet
worden gerespecteerd. Deze overeenkomst
wordt per bedrijf of bedrijfstak afgesloten.
Minimum loon Het loon dat iemand van 23 jaar wettelijk
moet krijgen.


Kunnen:
Aantonen dat marktevenwicht (prijs en hoeveelheid) ontstaat wanneer vraag en
aanbod aan elkaar gelijk zijn en dit zowel grafisch als rekenkundig onderbouwen.
Zolang vraag en aanbod niet aan elkaar gelijk zijn, zal de prijs van het product veranderen.
Als de gevraagde hoeveelheid groter is dan de aangeboden hoeveelheid dan zal de prijs van
het product stijgen. De consumenten die voor het product het meest willen betalen, drijven
de prijs op. Deze prijsstijging leidt tot de consumenten die voor het product het meest willen
betalen, drijven de prijs op. Deze prijsstijging leidt tot een hoger aanbod van het product en
afname van de vraag naar het product . Het uiteindelijk resultaat is dat het vraagoverschot
verdwijnt. Bij een aanbod overschot zal de prijs van het product zover dalen tot er een
evenwicht ontstaat tussen vraag en aanbod. Het proces van prijsaanpassingen dat optreedt
bij vraag- en aanbodoverschotten noemen we het marktmechanisme of prijsmechanisme.
Evenwichtsprijs berekenen: formule Qv = Qa
Evenwichtshoeveelheid berekenen: evenwichtsprijs invullen in formule Qv of Qa
Evenwichtsopmzet: evenwichtsprijs x evenwichtshoeveeleid.
Onderscheid maken tussen de verschillende factoren die van invloed zijn op de
vraagfunctie en aanbodfunctie:
Vraagfunctie:

,  De prijs van het product
 Prijs van andere producten (substitutie goederen) en complementaire goederen.
 Het inkomen van consumenten
 Voorkeur consument
 Aantal consumenten.
Aanbodfunctie:
 Toe of afname van het aantal aanbieders
 Toe of afname productiekosten
 Toe of afname van heffingen
Aan de hand van het marktmechanisme of prijsmechanisme de invloed van
veranderingen in vraag- en/of aanbod op de evenwichtsprijs verklaren.
Zolang vraag en aanbod niet aan elkaar gelijk zijn, zal de prijs van het product veranderen.
Als de gevraagde hoeveelheid groter is dan de aangeboden hoeveelheid zal de prijs van het
product stijgen en andersom. Bij vraagoverschot stijgt de prijs waardoor het aantal vragers
afneemt en er een marktevenwicht ontstaat. Bij een aanbodoverschot, worden de prijzen
zodanig verlaagt dat de vraag en het aanbod weer in evenwicht komen.
Kenmerken markt volledige mededingen (volkomen concurrentie)
 Transparante markt
 Vrije in en uittreding
 Groot aantal vragers en aanbieders
 Homogeen product
Aantonen hoe producenten streven naar maximale winst bij een markt van volkomen
concurrentie.
Bij een markt van volledige mededinging is MO gelijk aan de prijs. De prijs is tevens de GO.
Dus P=GO=MO. De maximale winst wordt bepaald door het punt MO = MK. De marginale
kosten bepalen dus de hoeveelheid producten die aangeboden worden. De marginale kosten
geven de individuele aanbodfunctie weer.
Invloed van heffing of een subsidie op de aanbodfunctie uitleggen.
Heffing
Door een heffing verandert de aanbodvergelijking. De nieuwe aanbodvergelijking is te
berekenen door P te vervangen door P – heffing. Een andere manier is om eerst de
aanbodvergelijking te herschrijven: