Materieel strafrecht
Jurisprudentielijst
1. Oude Kijk in ’t Jatstraat
2. Inrijden op agent
3. Letale longembolie
4. Cito
5. Aortaperforatie
6. Grenswisselkantoor
7. Niet behandelde longinfectie
8. Porsche
9. Pikmeer II
10. HIV-besmetting I
11. Drijfmest te Groote Keeten
12. Blackout
13. Bloedvergiftiging
14. Leestafel zooien P1
15. Vrijwillige terugtred bij voltooide poging
16. Samir A.
17. Ne bis in idem
18. Injecteren HIV-besmet bloed
19. Medeplegen I
20. Vuurwerkbom op ME-bus
21. Noodweer en noodweerexces
22. Feitelijk leidinggevende
23. Medeplegen II
24. Poging (kinder) doodslag
25. Eendaadse samenloop en voortgezette handeling
26. Roekeloosheid II
27. Nijmeegse scooterzaak
28. Aanmerkelijke kans
29. Sliding P1
30. Bevrijdingspoging gedetineerde
,Literatuur
Hoorcollege 1&2
Kelk/De Jong hoofdstuk 1, 2 en 3, 11 en 12
Probleem 1
Kelk/De Jong hoofdstuk 4
HR 31 oktober 2006, NJ 2007/79 (Leestafel zooien)
HR 25 september 2018, NJ 2019/453 (Sliding)
Probleem 2
Kelk/De Jong hoofdstuk 6
HR 15 oktober 1996, NJ 1997/199 (Porsche)
HR 25 maart 2003, NJ 2003/552 (HIV-besmetting I)
HR 1 juni 2004, NJ 2005/252 (Black-out)
HR 1 december 2015, NJ 2016/41 (vuurwerkbom op ME-bus)
HR 19 september 2017, NJ 2017/426 (Roekeloosheid II)
HR 29 mei 2018, NJ 2019/103 (aanmerkelijke kans).
Hoorcollege 3&4
J.S. Nan, ‘Ingeblikte wederrechtelijkheid bij mishandeling’, TPWS 2014/10.
HR 12 september 1978, NJ 1979/60 (Letale longembolie)
HR 23 december 1980, NJ 1981/534 (Aortaperforatie)
HR 25 juni 1996, NJ 1997/563 (Niet behandelde longinfectie)
HR 27 maart 2012, NJ 2012/301 (Injecteren HIV-besmet bloed)
Probleem 3
Kelk/De Jong H5
HR 12 september 1978, NJ 1979/60 (Letale longembolie)
HR 23 december 1980, NJ 1981/534 (Aortaperforatie)
HR 25 juni 1996, NJ 1997/563 (Niet behandelde longinfectie)
HR 13 juni 2006, NJ 2007/48 (Bloedvergiftiging)
HR 27 maart 2012, NJ 2012/301 (Injecteren HIV-besmet bloed)
HR 25 juni 1996, NJ 1997/563 (Niet behandelde longinfectie)
HR 27 maart 2012, NJ 2012/301 (Injecteren HIV-besmet bloed)
Probleem 4
Kelk/De Jong par. 7.4.
HR 22 maart 2016, NJ 2016/316 (Noodweer en noodweerexces)
Hoorcollege 5&6
Kelk/De Jong hoofdstuk 5 en 7
HR 12 september 1978, NJ 1979/60 (Letale longembolie)
HR 23 december 1980, NJ 1981/534 (Aortaperforatie)
HR 25 juni 1996, NJ 1997/563 (Niet behandelde longinfectie)
HR 13 juni 2006, NJ 2007/48 (Bloedvergiftiging)
HR 22 maart 2016, NJ 2016/316 (Noodweer en noodweerexces)
Probleem 5
Kelk/De Jong hoofdstuk 8
HR 6 februari 1951, NJ 1951/475 (Inrijden op agent)
HR 24 oktober 1978, NJ 1979/52 (Cito)
,HR 8 september 1987, NJ 1988/612 (Grenswisselkantoor)
HR 19 december 2006, NJ 2007/29 (Vrijwillige terugtred bij voltooide poging)
HR 20 februari 2007, ECLI:NL:HR:2007:AZ0213 (Samir A)
HR 30 maart 2021, NJ 2021/228 (Bevrijdingspoging gedetineerde)
Probleem 6
Kelk/De Jong H2, p. 73-86 en 88-89.
De Hullu hoofdstuk VIII (via Canvas)
HR 15 februari 1932, NJ 1932/298 (Oude Kijk in ’t Jatstraat)
HR 1 februari 2011, NJ 2011/394 (Ne bis in idem)
HR 20 juni 2017, NJ 2019/111 (Eendaadse samenloop en voortgezette handeling
Hoorcollege 7&8
Kelk/De Jong hoofdstuk 8
De Hullu hoofdstuk VIII (via Canvas)
HR 6 februari 1951, NJ 1951/475 (Inrijden op agent)
HR 24 oktober 1978, NJ 1979/52 (Cito)
HR 8 september 1987, NJ 1988/612 (Grenswisselkantoor)
HR 19 december 2006, NJ 2007/29 (Vrijwillige terugtred bij voltooide poging)
HR 20 februari 2007, ECLI:NL:HR:2007:AZ0213 (Samir A)
HR 30 maart 2021, NJ 2021/228 (Bevrijdingspoging gedetineerde)
Probleem 7
Kelk/De Jong hoofdstuk 9.4 en 9.5
HR 2 december 2014, NJ 2015/390 (Medeplegen)
HR 5 juli 2016, ECLI:NL:HR:2016:1316, NJ 2016/411 (Medeplegen II)
HR 20 februari 2018, NJ 2019/73 (Nijmeegse scooterzaak)
Probleem 8
Kelk/De Jong hoofdstuk 10.
HR 6 januari 1998, NJ 1998/367 (Pikmeer II)
HR 21 oktober 2003, NJ 2006/328 (Drijfmest te Groote Keeten)
HR 26 april 2016, NJ 2016/375 (Feitelijk leidinggevende)
Hoorcollege 9 & 10
Kelk/De Jong hoofdstuk 9 en 10
J.S. Nan, ‘Het ‘medeplegen’ van openlijk geweld’, TPWS 2016/57.
HR 2 december 2014, NJ 2015/390 (Medeplegen I)
HR 5 juli 2016, ECLI:NL:HR:2016:1316, NJ 2016/411, (Medeplegen II)
HR 20 februari 2018, NJ 2019/73 (Nijmeegse scooterzaak)
HR 6 januari 1998, NJ 1998/367 (Pikmeer II)
HR 21 oktober 2003, NJ 2006/328 (Drijfmest te Groote Keeten)
HR 26 april 2016, NJ 2016/375 (Feitelijk leidinggevende)
, Probleem 1
1. Hoe wordt het bestanddeel wederrechtelijkheid uitgelegd in theorie?
2. Hoe wordt het bestanddeel wederrechtelijkheid uitgelegd in jurisprudentie?
3. Wanneer is een gedraging wel of niet wederrechtelijk/ Welke uitzonderingsgebieden
kent het materieel strafrecht, waardoor een bepaalde gedraging niet wederrechtelijk
is?
HOOFDSTUK 4
Wederrechtelijkheid in het strafrecht
Er is sprake van een strafbaar feit in juridische zin indien er sprake is van een gedraging, die
staat in een wettelijke strafbepaling, die aan schuld te wijten is en bovendien
wederrechtelijk is.
- Met het vervullen van de wettelijke delictsomschrijving wordt de onderliggende
rechtsnorm geschonden normoverschrijdend karakter
- Wederrechtelijk gedrag: gedrag dat strijdig is met de normen van behoren, van
maatschappelijke betamelijkheid, van gewoonte en gebruik en dus met alle
(on)geschreven verplichtingen, kortom met het hele objectieve recht dat in de
samenleving geldt algemeen normatief begrip (diffuus begrip, geen duidelijke
grenzen)
Ultimum remedium gedachte, in beginsel worden zoveel mogelijk de gedragingen met een
hoog wederrechtelijkheidsgehalte door de wetgever als strafbaar bestempeld.
Van alle gedragingen in onze samenleving is een deel wederrechtelijk, en daarvan weer een
deel strafbaar. Het strafrecht stelt slechts selectief normschendingen strafbaar.
- Positieve werking van wederrechtelijkheid is niet toelaatbaar (analogische
wetsinterpretatie waarmee gedragingen, die niet als strafbaar waren bedoeld toch
strafbaar worden)
- Negatieve werking van wederrechtelijkheid, strafuitsluiting in het voordeel van de
verdachte, is wel toelaatbaar
Het vervullen van de delictsomschrijving levert in ieder geval het vermoeden van
wederrechtelijkheid op, tenzij:
- Wettelijke rechtvaardigingsgrond
- Rechtvaardigende strafuitsluitingsgrond
Wederrechtelijkheid in de delictsomschrijving
(Wederrechtelijkheid wordt een bestanddeel, en dient bewezen te worden)
De reden voor het opnemen van wederrechtelijkheid in de delictsomschrijving is dat
hiermee de gedragingen worden beperkt die onder deze delictsomschrijving zouden kunnen
vallen.
Betekenis wederrechtelijkheid als bestanddeel
- Enge/beperkte betekenis
Wederrechtelijkheid heeft een specifieke betekenis in de context.
(Facetwederrechtelijkheid)
1. ‘Zonder eigen recht’
Jurisprudentielijst
1. Oude Kijk in ’t Jatstraat
2. Inrijden op agent
3. Letale longembolie
4. Cito
5. Aortaperforatie
6. Grenswisselkantoor
7. Niet behandelde longinfectie
8. Porsche
9. Pikmeer II
10. HIV-besmetting I
11. Drijfmest te Groote Keeten
12. Blackout
13. Bloedvergiftiging
14. Leestafel zooien P1
15. Vrijwillige terugtred bij voltooide poging
16. Samir A.
17. Ne bis in idem
18. Injecteren HIV-besmet bloed
19. Medeplegen I
20. Vuurwerkbom op ME-bus
21. Noodweer en noodweerexces
22. Feitelijk leidinggevende
23. Medeplegen II
24. Poging (kinder) doodslag
25. Eendaadse samenloop en voortgezette handeling
26. Roekeloosheid II
27. Nijmeegse scooterzaak
28. Aanmerkelijke kans
29. Sliding P1
30. Bevrijdingspoging gedetineerde
,Literatuur
Hoorcollege 1&2
Kelk/De Jong hoofdstuk 1, 2 en 3, 11 en 12
Probleem 1
Kelk/De Jong hoofdstuk 4
HR 31 oktober 2006, NJ 2007/79 (Leestafel zooien)
HR 25 september 2018, NJ 2019/453 (Sliding)
Probleem 2
Kelk/De Jong hoofdstuk 6
HR 15 oktober 1996, NJ 1997/199 (Porsche)
HR 25 maart 2003, NJ 2003/552 (HIV-besmetting I)
HR 1 juni 2004, NJ 2005/252 (Black-out)
HR 1 december 2015, NJ 2016/41 (vuurwerkbom op ME-bus)
HR 19 september 2017, NJ 2017/426 (Roekeloosheid II)
HR 29 mei 2018, NJ 2019/103 (aanmerkelijke kans).
Hoorcollege 3&4
J.S. Nan, ‘Ingeblikte wederrechtelijkheid bij mishandeling’, TPWS 2014/10.
HR 12 september 1978, NJ 1979/60 (Letale longembolie)
HR 23 december 1980, NJ 1981/534 (Aortaperforatie)
HR 25 juni 1996, NJ 1997/563 (Niet behandelde longinfectie)
HR 27 maart 2012, NJ 2012/301 (Injecteren HIV-besmet bloed)
Probleem 3
Kelk/De Jong H5
HR 12 september 1978, NJ 1979/60 (Letale longembolie)
HR 23 december 1980, NJ 1981/534 (Aortaperforatie)
HR 25 juni 1996, NJ 1997/563 (Niet behandelde longinfectie)
HR 13 juni 2006, NJ 2007/48 (Bloedvergiftiging)
HR 27 maart 2012, NJ 2012/301 (Injecteren HIV-besmet bloed)
HR 25 juni 1996, NJ 1997/563 (Niet behandelde longinfectie)
HR 27 maart 2012, NJ 2012/301 (Injecteren HIV-besmet bloed)
Probleem 4
Kelk/De Jong par. 7.4.
HR 22 maart 2016, NJ 2016/316 (Noodweer en noodweerexces)
Hoorcollege 5&6
Kelk/De Jong hoofdstuk 5 en 7
HR 12 september 1978, NJ 1979/60 (Letale longembolie)
HR 23 december 1980, NJ 1981/534 (Aortaperforatie)
HR 25 juni 1996, NJ 1997/563 (Niet behandelde longinfectie)
HR 13 juni 2006, NJ 2007/48 (Bloedvergiftiging)
HR 22 maart 2016, NJ 2016/316 (Noodweer en noodweerexces)
Probleem 5
Kelk/De Jong hoofdstuk 8
HR 6 februari 1951, NJ 1951/475 (Inrijden op agent)
HR 24 oktober 1978, NJ 1979/52 (Cito)
,HR 8 september 1987, NJ 1988/612 (Grenswisselkantoor)
HR 19 december 2006, NJ 2007/29 (Vrijwillige terugtred bij voltooide poging)
HR 20 februari 2007, ECLI:NL:HR:2007:AZ0213 (Samir A)
HR 30 maart 2021, NJ 2021/228 (Bevrijdingspoging gedetineerde)
Probleem 6
Kelk/De Jong H2, p. 73-86 en 88-89.
De Hullu hoofdstuk VIII (via Canvas)
HR 15 februari 1932, NJ 1932/298 (Oude Kijk in ’t Jatstraat)
HR 1 februari 2011, NJ 2011/394 (Ne bis in idem)
HR 20 juni 2017, NJ 2019/111 (Eendaadse samenloop en voortgezette handeling
Hoorcollege 7&8
Kelk/De Jong hoofdstuk 8
De Hullu hoofdstuk VIII (via Canvas)
HR 6 februari 1951, NJ 1951/475 (Inrijden op agent)
HR 24 oktober 1978, NJ 1979/52 (Cito)
HR 8 september 1987, NJ 1988/612 (Grenswisselkantoor)
HR 19 december 2006, NJ 2007/29 (Vrijwillige terugtred bij voltooide poging)
HR 20 februari 2007, ECLI:NL:HR:2007:AZ0213 (Samir A)
HR 30 maart 2021, NJ 2021/228 (Bevrijdingspoging gedetineerde)
Probleem 7
Kelk/De Jong hoofdstuk 9.4 en 9.5
HR 2 december 2014, NJ 2015/390 (Medeplegen)
HR 5 juli 2016, ECLI:NL:HR:2016:1316, NJ 2016/411 (Medeplegen II)
HR 20 februari 2018, NJ 2019/73 (Nijmeegse scooterzaak)
Probleem 8
Kelk/De Jong hoofdstuk 10.
HR 6 januari 1998, NJ 1998/367 (Pikmeer II)
HR 21 oktober 2003, NJ 2006/328 (Drijfmest te Groote Keeten)
HR 26 april 2016, NJ 2016/375 (Feitelijk leidinggevende)
Hoorcollege 9 & 10
Kelk/De Jong hoofdstuk 9 en 10
J.S. Nan, ‘Het ‘medeplegen’ van openlijk geweld’, TPWS 2016/57.
HR 2 december 2014, NJ 2015/390 (Medeplegen I)
HR 5 juli 2016, ECLI:NL:HR:2016:1316, NJ 2016/411, (Medeplegen II)
HR 20 februari 2018, NJ 2019/73 (Nijmeegse scooterzaak)
HR 6 januari 1998, NJ 1998/367 (Pikmeer II)
HR 21 oktober 2003, NJ 2006/328 (Drijfmest te Groote Keeten)
HR 26 april 2016, NJ 2016/375 (Feitelijk leidinggevende)
, Probleem 1
1. Hoe wordt het bestanddeel wederrechtelijkheid uitgelegd in theorie?
2. Hoe wordt het bestanddeel wederrechtelijkheid uitgelegd in jurisprudentie?
3. Wanneer is een gedraging wel of niet wederrechtelijk/ Welke uitzonderingsgebieden
kent het materieel strafrecht, waardoor een bepaalde gedraging niet wederrechtelijk
is?
HOOFDSTUK 4
Wederrechtelijkheid in het strafrecht
Er is sprake van een strafbaar feit in juridische zin indien er sprake is van een gedraging, die
staat in een wettelijke strafbepaling, die aan schuld te wijten is en bovendien
wederrechtelijk is.
- Met het vervullen van de wettelijke delictsomschrijving wordt de onderliggende
rechtsnorm geschonden normoverschrijdend karakter
- Wederrechtelijk gedrag: gedrag dat strijdig is met de normen van behoren, van
maatschappelijke betamelijkheid, van gewoonte en gebruik en dus met alle
(on)geschreven verplichtingen, kortom met het hele objectieve recht dat in de
samenleving geldt algemeen normatief begrip (diffuus begrip, geen duidelijke
grenzen)
Ultimum remedium gedachte, in beginsel worden zoveel mogelijk de gedragingen met een
hoog wederrechtelijkheidsgehalte door de wetgever als strafbaar bestempeld.
Van alle gedragingen in onze samenleving is een deel wederrechtelijk, en daarvan weer een
deel strafbaar. Het strafrecht stelt slechts selectief normschendingen strafbaar.
- Positieve werking van wederrechtelijkheid is niet toelaatbaar (analogische
wetsinterpretatie waarmee gedragingen, die niet als strafbaar waren bedoeld toch
strafbaar worden)
- Negatieve werking van wederrechtelijkheid, strafuitsluiting in het voordeel van de
verdachte, is wel toelaatbaar
Het vervullen van de delictsomschrijving levert in ieder geval het vermoeden van
wederrechtelijkheid op, tenzij:
- Wettelijke rechtvaardigingsgrond
- Rechtvaardigende strafuitsluitingsgrond
Wederrechtelijkheid in de delictsomschrijving
(Wederrechtelijkheid wordt een bestanddeel, en dient bewezen te worden)
De reden voor het opnemen van wederrechtelijkheid in de delictsomschrijving is dat
hiermee de gedragingen worden beperkt die onder deze delictsomschrijving zouden kunnen
vallen.
Betekenis wederrechtelijkheid als bestanddeel
- Enge/beperkte betekenis
Wederrechtelijkheid heeft een specifieke betekenis in de context.
(Facetwederrechtelijkheid)
1. ‘Zonder eigen recht’
