Samenvatting Bijzondere overeenkomsten

BIJZONDERE OVEREENKOMSTEN
WEEK 1

INTRODUCTIECOLLEGE
Wat is een bijzondere overeenkomst?
o Een overeenkomst is een bijzondere overeenkomst indien zij een wettelijke uitwerking in
boek 7 BW heeft verkregen.

Bijzonder recht gaat voor algemeen recht (lex specialis derogat legi generali)

Hoe komt een overeenkomst tot stand? Art. 6:217 lid 1 BW: door aanbod en aanvaarding daarvan.
Aanbod en aanvaarding zijn rechtshandelingen en uit art. 3:33 BW volgt dat er bij rechtshandelingen
een wil en een verklaring nodig zijn.

Het aanbod is geldig als de rechtshandeling geldig is:
o Het aanbod vereist op grond van art. 3:33 BW een op een rechtsgevolg gerichte wil die zich
door een verklaring heeft geopenbaard.
o Bij een geestelijk gestoorde wordt een met de verklaring overeenstemmende wil geacht te
ontbreken op grond van art. 3:34 BW.
o Er is eventueel een beroep op art. 3:35 BW (gerechtvaardigd vertrouwen) mogelijk.

De inhoud van de overeenkomst wordt bepaald door:
o Wat partijen overeengekomen zijn (contractsvrijheid)
o Uitleg op basis van Haviltex
o Aanvulling op grond van art. 6:248 lid 1 BW door wet, gewoonte of eisen van redelijkheid en
billijkheid.
o Beperking op grond van art. 6:248 lid 2 BW naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid
onaanvaardbaar (Saladin/HBU).
o En eventueel algemene voorwaarden.

Regelend of dwingend recht
o Regelend/aanvullend recht = een afspraak in een overeenkomst in strijd met een regelende
wetsbepaling is geldig.
o Op een bepaald onderdeel niets geregeld? Dan vult de wet aan! Er mag vanaf
geweken worden
o Dwingend recht = een afspraak in een overeenkomst in strijd met een dwingende
wetsbepaling is nietig (art. 3:40 lid 2 BW).
o Er mag niet vanaf geweken worden
o Semi-dwingend recht = een afspraak in een overeenkomst is vernietigbaar indien de bepaling
uitsluitend strekt ter bescherming van één der partijen (art. 3:40 lid 2 BW).

Pacta sunt servanda = een overeenkomst moet worden nagekomen
Uitzondering:
o Vernietiging art. 3:44 en art. 6:228 BW
o Bedrog
o Bedreiging
o Misbruik van omstandigheden
o Dwaling
 Gevolg van nietigheid is dat het geacht wordt nooit te hebben bestaan, dus er is nooit een
overeenkomst geweest.

1

,Wat als één van beide partijen de overeenkomst niet nakomt?
o Nakoming
o Genuszaak (soortzaak)
 Waar er veel van is
o Specieszaak
 Uniek, er is er maar één van. Bijvoorbeeld een schilderij
o Opschorting
o Algemeen opschortingsrecht – art. 6:52 BW
o Exceptio non adimpleti contractus – art. 6:232 BW
o Onzekerheidsexceptie – onzekere situatie, bijv. als je niet zeker weet of je je geld
krijgt.
o Retentierecht – art. 3:290 BW – fiets repareren en je kan hem ophalen, fietsenmaker
houdt hem in bewaring totdat jij hebt betaald.
o Schadevergoeding
o Art. 6:74 BW
 Tekortkoming
 Schade
 Causaal verband
 Toerekening
 Nakoming moet blijvend onmogelijk zijn / of in verzuim zijn
o Ontbinding
o Art. 6:265 BW


Koop en consumentenkoop
Art. 7:1 BW: het is een overeenkomst waarbij de een zich verbindt een zaak te geven en de ander om
daarvoor een prijs in geld te betalen.

Art. 7:5 BW: het gaat hier om een koop met betrekking tot een roerende zaak die wordt gesloten
door een verkoper die handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf, en een koper, natuurlijk
persoon, die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf
(consumentenkoop = bijzondere koopovereenkomst; meer bescherming).

Totstandkoming koopovereenkomst
o Hoofdregel: aanbod en aanvaarding (art. 6:217 BW)

Inhoud koopovereenkomst
o Voorop staat: afspraak tussen partijen (Haviltex – bedoeling van partijen)
o Eventueel aangevuld met algemene voorwaarden
o Aangevuld door wet, gewoonte en redelijkheid en billijkheid (art. 6:248 lid 1 BW).
o Voor koop regelend recht (art. 7:1 t/m 7:44 BW)
o Voor consumentenkoop semi-dwingend recht (art. 7:6 BW)

Hoofdverplichtingen verkoper
o Eigendomsoverdracht (art. 7:9 BW)
o Let op: verhouding art. 3:84 BW
 Voor de eigendomsoverdracht van de zaak is vereist:
 Titel: koopovereenkomst
 Levering
 Beschikkingsbevoegd
o Vrij van gebreken, art. 7:15 BW)

2

, o Aflevering (art. 7:9 BW)
o Onder aflevering wordt verstaan: het stellen van de zaak in het bezit van de koper (lid
2)
o In geval van koop met eigendomsvoorbehoud wordt onder aflevering verstaan het
stellen van de zaak in de macht van de koper (lid 3)
o Is iets anders dan levering!
o Conformiteit (art. 7:17 en 7:18 BW)

Gezichtspunten art. 7:17 BW
o Aard van de zaak
o Om wat voor soort zaak gaat het? Nieuw/tweedehands
o Aard van het gebrek
o Hoe ernstiger het gebrek hoe sneller non-conform
o Onderzoeksplicht koper
o Mededelingen van de verkoper
o Je mag de verkoper aan zijn mededelingen houden

En (zie boek):
o Hoedanigheid van partijen
o Deskundige met ondeskundige kan de koper zich sneller beroepen op non-
conformiteit
o Hoogte van de prijs
o Ter plaatse geldende voorschriften

Hoofdverplichting koper
De koper is verplicht de prijs te betaling – art. 7:26 lid 1 BW

Algemene regels bij niet-nakomen
a. Nakomen – art. 3:296 BW
b. Opschorten – art. 6:262 BW
c. Schadevergoeding – art. 6:74 BW
d. Ontbinden – art. 6:265 BW

Bijzondere regels bij niet-nakomen
Art. 7:21 lid 1 BW
o Sub a: aflevering van het ontbrekende -> bijv. afstandsbediening van de tv ontbreekt
o Sub b: herstel -> bijv. tv doet het niet dus reparatie
o Sub c: vervanging -> bijv. tv is niet wat dus vervang hem maar

Bijzondere regels bij vordering tot schadevergoeding
o Tekortkoming ex art. 6:74 BW kan bestaan uit niet-nakomen
o Art. 7:15, 7:9, 7:17 BW
o Toerekenbaarheid ex art. 6:74 BW beïnvloed door garanties en verkeersopvattingen
o Schade berekend op grond van art. 7:36 en 7:37 BW
o Causaal verband en verzuim ex art. 6:74 lid 1 en 2 BW

Bijzondere regels bij ontbinding van een koopovereenkomst – art. 6:265 BW
o Niet in ontvangst nemen door koper op essentiële dag – art. 7:33 BW
o Niet in ontvangst nemen door koper goede grond vrees geen betaling – art. 7:34 BW
o Recht van reclame – art. 7:39 BW


3