METHODOLOGIE
1 Inhoud
DEEL 1 ALGEMEEN: BASISBEGRIPPEN.....................................................................7
1. Hoofdstuk 1: Waarom sociaalwetenschappelijk onderzoek?..............................7
1.1 Inleiding......................................................................................................... 7
1.2 Voorbeelden.................................................................................................. 7
1.2.1 Opwarming van de aarde........................................................................7
1.2.2 War against crime in NYC........................................................................8
1.2.3 Botsende beschavingen..........................................................................8
1.2.4 Polls bij verkiezingen............................................................................... 9
1.2.5 Wetenschapper als bokser......................................................................9
1.2.6 Verband tussen gamen & agressie..........................................................9
1.3 Wetenschappelijke aanpak..........................................................................10
1.3.1 Wetenschap: een specifieke benadering...............................................10
1.3.2 Alternatieve bronnen van kennis over werkelijkheid.............................10
1.4 Wat te verwachten van methodologie?.......................................................10
2 Hoofdstuk 2: Bouwstenen & soorten sociaalwetenschappelijk onderzoek.........11
2.1 Inleiding....................................................................................................... 11
2.2 Bouwstenen van sociaalwetenschappelijk onderzoek.................................11
2.2.1 Theorie & empirie.................................................................................. 11
2.2.2 Inductie & deductie............................................................................... 13
2.2.3 Empirische cyclus van wetenschappelijk onderzoek/empirische
kringloop........................................................................................................ 13
2.3 Evaluatiecriteria.......................................................................................... 14
2.3.1 Betrouwbaarheid................................................................................... 14
2.3.2 Geldigheid............................................................................................. 15
2.3.3 Vakmanschap als kwaliteit....................................................................16
2.4 Soorten sociaalwetenschappelijk onderzoek...............................................16
2.4.1 Toepassingsgebied: theoriegericht VS praktijkgericht onderzoek.........16
2.4.2 Onderzoeksmethodologie: kwantitatief VS kwalitatief..........................17
3 Hoofdstuk 3: epistemologische beginselen.......................................................18
3.1 Inleiding....................................................................................................... 18
3.2 Ontwikkeling van epistemologie van de wetenschappen............................19
3.2.1 Empirische natuurwetenschap: naturalisme & empirisme....................19
3.2.2 David Hume’s scepticisme....................................................................20
, 3.2.3 Wiener Kreis: logisch-positivisme & verificationisme............................20
3.2.4 Karl Popper: principe van falsificatie.....................................................21
3.2.5 Thomas Kuhns paradigma’s..................................................................21
3.2.6 Imre Lakatos: theorie met meerinhoud.................................................22
3.3 Wat met de sociale wetenschappen?..........................................................22
3.3.1 Onderzoeksobject: naturalisme VS constructivisme..............................22
3.3.2 Naturalisme binnen de sociale wetenschappen: dominante stroming. .23
3.3.3 Constructivisme binnen de sociale wetenschappen..............................24
4 Hoofdstuk 4: ethiek in sociaalwetenschappelijk onderzoek...............................26
4.1 Inleiding....................................................................................................... 27
4.2 Hoe omgaan met deelnemers aan onderzoek?...........................................27
4.2.1 Vermijden schade als basisprincipe......................................................27
4.2.2 Vrijwillige toestemming of “informed consent”.....................................27
4.2.3 Privacy, vertrouwelijkheid, anonimiteit.................................................28
4.3 Professionele standaarden & deontologie...................................................28
4.4 Samenleving & wetenschap........................................................................29
DEEL 2: PLANNING & VOORBEREIDING VAN EMPIRISCH ONDERZOEK..................31
5 Hoofdstuk 5 onderzoek ontwerpen: strategie & doelstellingen.........................31
5.1 Inleiding....................................................................................................... 31
5.2 Het onderzoeksplan..................................................................................... 31
5.3 Probleemformulering of probleemstelling...................................................32
5.3.1 Algemene vraagstelling & onderzoeksdoelstelling: fundamenteel VS
praktijkgericht?.............................................................................................. 32
5.3.2 Literatuurstudie: status quaestionis......................................................33
5.3.3 Vraagstelling & onderzoeksvragen........................................................34
5.4 Onderzoeksopzet of (onderzoeks)technisch ontwerp..................................35
5.4.1 Plaats & situatie van waarneming: waar?.............................................36
5.4.2 Tijdstip & periode van waarneming: wanneer & hoe lang?...................36
5.4.3 Onderzoekseenheden & kenmerken: wie?............................................37
5.4.4 Methode van waarneming: hoe?...........................................................37
5.4.5 Tijdsplanning & financieel overzicht......................................................37
6 Hoofdstuk 6 Kwantitatieve & kwalitatieve meting.............................................38
6.1 Inleiding....................................................................................................... 38
6.2 Meten: enkele basisbegrippen.....................................................................38
6.2.1 Het meetproces..................................................................................... 38
6.2.2 Soorten concepten................................................................................ 39
, 6.2.3 Meten: kwantitatieve VS kwalitatieve benaderingen............................39
6.3 Kwantitatief meten...................................................................................... 40
6.3.1 Uitgangspunt: klassieke testtheorie......................................................40
6.3.2 Kenmerken van kwantitatieve variabelen.............................................40
6.3.3 Schaaltechnieken.................................................................................. 41
6.3.4 Operationaliseren van relaties tussen variabelen.................................42
6.3.5 Betrouwbaarheid nagaan......................................................................43
6.3.6 Meetgeldigheid nagaan?.......................................................................44
6.4 Kwalitatieve meting..................................................................................... 45
6.4.1 Open karakter van kwalitatieve benaderingen.....................................45
6.4.2 Enkele illustraties van kwalitatieve benaderingen................................46
6.4.3 Kwaliteit van kwalitatieve metingen.....................................................47
7 Hoofdstuk 7 Selectie van onderzoekseenheden: steekproeven........................48
7.1 Inleiding....................................................................................................... 48
7.1.1 Onderzoekseenheden, populatie & steekproef.....................................49
7.1.2 Steekproeven: 2 logica’s van selectie...................................................50
7.2 Toevalsteekproeven.................................................................................... 51
7.2.1 Stappen bij het trekken van toevalsteekproeven..................................51
7.2.2 Types toevalsteekproeven....................................................................52
7.2.3 Foutenbronnen bij steekproeftrekking..................................................56
7.2.4 Steekproefgrootte................................................................................. 57
7.2.5 Kwantitatieve niet-toevalsteekproeven.................................................59
7.3 Theoretische steekproeven.........................................................................60
7.3.1 Eigenheid van theoretische steekproeftrekking....................................60
7.3.2 Strategieën in theoretische steekproeftrekking....................................61
DEEL 3: kwantitatieve methodes..........................................................................62
8 Hoofdstuk 8: experimentele ontwerpen............................................................63
8.1 Inleiding....................................................................................................... 63
8.2 Onderdelen van klassieke experimentele ontwerp......................................63
8.2.1 Basisschema van klassiek experiment..................................................64
8.2.2 Randomiseren & matchen.....................................................................64
8.2.3 Effect van de stimulus...........................................................................65
8.2.4 Voormeting........................................................................................... 66
8.3 Bedreigingen interne geldigheid.................................................................66
8.3.1 Buitenexperimentele gebeurtenissen...................................................67
, 8.3.2 Maturatie/spontane veranderingen.......................................................67
8.3.3 Testeffect.............................................................................................. 67
8.3.4 Instrumentatie....................................................................................... 67
8.3.5 Statistische regressie............................................................................ 67
8.3.6 Selectie................................................................................................. 68
8.3.7 Uitval..................................................................................................... 68
8.3.8 Verwachtingen van de onderzoeker......................................................68
8.4 Bedreigingen van de externe geldigheid.....................................................68
8.4.1 Populatiegeldigheid............................................................................... 69
8.4.2 Naturalistische geldigheid.....................................................................69
8.5 Alternatieven op klassieke experimentele ontwerpen.................................69
8.5.1 Quasi-experimentele ontwerpen...........................................................69
8.5.2 Pre-experimentele ontwerpen...............................................................70
8.6 Ethische bekommernissen..........................................................................71
9 Hoofdstuk 9: Surveyonderzoek..........................................................................72
9.1 Inleiding....................................................................................................... 72
9.2 Stappenplan & foutenbronnen....................................................................72
9.3 Over vragen & antwoorden.........................................................................74
9.4 Het ontwerp van vragenlijsten....................................................................74
9.4.1 Model van het vraag-antwoord proces..................................................74
9.4.2 Responsfouten & -stijlen.......................................................................75
9.4.3 Aanbevelingen voor het opstellen van vragenlijsten.............................76
9.5 Keuze voor een surveymodus.....................................................................78
9.5.1 Face2face-surveys................................................................................ 78
9.5.2 Postenquêtes & websurveys.................................................................79
9.5.3 Overige surveymodi.............................................................................. 80
9.5.4 Mixed-mode surveys............................................................................. 80
10 Hoofdstuk 10: Niet-reactief onderzoek & secundaire data-analyse.................80
10.1 Inleiding..................................................................................................... 80
10.2 Soorten niet-reactieve gegevens...............................................................81
10.2.1 Fysieke sporen.................................................................................... 81
10.2.2 Tekst: inhoudsanalyse.........................................................................81
10.2.3 Administratieve data & officiële statistieken.......................................82
10.2.4 Big Data.............................................................................................. 83
10.3 Secundaire analyse van onderzoeksdata..................................................84
, 10.4 Voor- & nadelen van niet-reactieve & secundaire data.............................84
DEEL 4: Kwalitatieve methodes............................................................................ 85
11 Hoofdstuk 11: Veldonderzoek & participerende observatie.............................85
11.1 Inleiding..................................................................................................... 85
11.2 Types veldonderzoek................................................................................ 86
11.2.1 Rol van de onderzoeker: participeren VS observeren.........................86
11.2.2 Mate van openheid: verborgen VS open onderzoek............................87
11.2.3 Gehanteerde paradigma: coöperatief VS investigatief onderzoek......88
11.3 Verloop van veldonderzoek.......................................................................88
11.3.1 Planning van het veldwerk..................................................................88
11.3.2 Toegang verkrijgen tot het veld..........................................................89
11.3.3 Verblijf in het veld............................................................................... 89
11.3.4 Uittrede van het veld..........................................................................91
11.4 Veldwerknotities........................................................................................ 91
11.5 Voor- & nadelen van veldonderzoek..........................................................92
12 Hoofdstuk 12: diepte-interviews & focusgroepen............................................93
12.1 Inleiding..................................................................................................... 93
12.2 Epistemologische achtergrond van diepte-interviews...............................94
12.2.1 Nadruk op begrijpen & interpretatie...................................................94
12.2.2 Nadruk op theorievorming & -ontwikkeling.........................................94
12.3 De interviewsituatie.................................................................................. 95
12.3.1 Structuur van een interview................................................................95
12.3.2 Soorten vragen.................................................................................... 96
12.3.3 Mogelijke valstrikken...........................................................................97
12.4 Focusgroepen............................................................................................ 97
12.4.1 Wat?.................................................................................................... 97
12.4.2 Samenstelling..................................................................................... 97
12.5 Van gesproken woord naar geschreven tekst...........................................98
12.6 Analyseren & interpreteren.......................................................................98
12.6.1 Condenseren....................................................................................... 98
12.6.2 categoriseren naar betekenis..............................................................98
12.6.3 Narratieve analyse.............................................................................. 99
12.6.4 Diepere interpretatie...........................................................................99
12.6.5 Ad hoc interpretatie..........................................................................100
12.7 Kwaliteit.................................................................................................. 100
, 13 Hoofdstuk 13: historisch-vergelijkend onderzoek..........................................100
13.1 Inleiding................................................................................................... 100
13.2 Oorsprong van vergelijkende methodes: John Stuart Mill........................101
13.2.1 Methode van overeenkomst..............................................................101
13.2.2 Methode van verschil........................................................................102
13.2.3 Gecombineerde methode van overeenkomst & verschil...................103
13.2.4 Methode van gelijktijdige variatie.....................................................103
13.3 Specifieke kenmerken van historisch-vergelijkend onderzoek................104
13.3.1 Aard van het empirische materiaal...................................................104
13.3.2 Het reconstrueren van historische feiten..........................................105
13.3.3 Streven naar oorzakelijke verbanden................................................105
13.3.4 Verbinden van micro- & macroniveau...............................................105
13.3.5 Gebruik van contextueel materiaal bij vergelijkingen.......................106
13.4 Problemen bij historisch-vergelijkend onderzoek....................................106
13.4.1 Veronderstelling van equivalentie.....................................................106
13.4.2 Galtons probleem.............................................................................. 107
13.4.3 Vertekening door eenhedenselectie..................................................107
1 Inhoud
DEEL 1 ALGEMEEN: BASISBEGRIPPEN.....................................................................7
1. Hoofdstuk 1: Waarom sociaalwetenschappelijk onderzoek?..............................7
1.1 Inleiding......................................................................................................... 7
1.2 Voorbeelden.................................................................................................. 7
1.2.1 Opwarming van de aarde........................................................................7
1.2.2 War against crime in NYC........................................................................8
1.2.3 Botsende beschavingen..........................................................................8
1.2.4 Polls bij verkiezingen............................................................................... 9
1.2.5 Wetenschapper als bokser......................................................................9
1.2.6 Verband tussen gamen & agressie..........................................................9
1.3 Wetenschappelijke aanpak..........................................................................10
1.3.1 Wetenschap: een specifieke benadering...............................................10
1.3.2 Alternatieve bronnen van kennis over werkelijkheid.............................10
1.4 Wat te verwachten van methodologie?.......................................................10
2 Hoofdstuk 2: Bouwstenen & soorten sociaalwetenschappelijk onderzoek.........11
2.1 Inleiding....................................................................................................... 11
2.2 Bouwstenen van sociaalwetenschappelijk onderzoek.................................11
2.2.1 Theorie & empirie.................................................................................. 11
2.2.2 Inductie & deductie............................................................................... 13
2.2.3 Empirische cyclus van wetenschappelijk onderzoek/empirische
kringloop........................................................................................................ 13
2.3 Evaluatiecriteria.......................................................................................... 14
2.3.1 Betrouwbaarheid................................................................................... 14
2.3.2 Geldigheid............................................................................................. 15
2.3.3 Vakmanschap als kwaliteit....................................................................16
2.4 Soorten sociaalwetenschappelijk onderzoek...............................................16
2.4.1 Toepassingsgebied: theoriegericht VS praktijkgericht onderzoek.........16
2.4.2 Onderzoeksmethodologie: kwantitatief VS kwalitatief..........................17
3 Hoofdstuk 3: epistemologische beginselen.......................................................18
3.1 Inleiding....................................................................................................... 18
3.2 Ontwikkeling van epistemologie van de wetenschappen............................19
3.2.1 Empirische natuurwetenschap: naturalisme & empirisme....................19
3.2.2 David Hume’s scepticisme....................................................................20
, 3.2.3 Wiener Kreis: logisch-positivisme & verificationisme............................20
3.2.4 Karl Popper: principe van falsificatie.....................................................21
3.2.5 Thomas Kuhns paradigma’s..................................................................21
3.2.6 Imre Lakatos: theorie met meerinhoud.................................................22
3.3 Wat met de sociale wetenschappen?..........................................................22
3.3.1 Onderzoeksobject: naturalisme VS constructivisme..............................22
3.3.2 Naturalisme binnen de sociale wetenschappen: dominante stroming. .23
3.3.3 Constructivisme binnen de sociale wetenschappen..............................24
4 Hoofdstuk 4: ethiek in sociaalwetenschappelijk onderzoek...............................26
4.1 Inleiding....................................................................................................... 27
4.2 Hoe omgaan met deelnemers aan onderzoek?...........................................27
4.2.1 Vermijden schade als basisprincipe......................................................27
4.2.2 Vrijwillige toestemming of “informed consent”.....................................27
4.2.3 Privacy, vertrouwelijkheid, anonimiteit.................................................28
4.3 Professionele standaarden & deontologie...................................................28
4.4 Samenleving & wetenschap........................................................................29
DEEL 2: PLANNING & VOORBEREIDING VAN EMPIRISCH ONDERZOEK..................31
5 Hoofdstuk 5 onderzoek ontwerpen: strategie & doelstellingen.........................31
5.1 Inleiding....................................................................................................... 31
5.2 Het onderzoeksplan..................................................................................... 31
5.3 Probleemformulering of probleemstelling...................................................32
5.3.1 Algemene vraagstelling & onderzoeksdoelstelling: fundamenteel VS
praktijkgericht?.............................................................................................. 32
5.3.2 Literatuurstudie: status quaestionis......................................................33
5.3.3 Vraagstelling & onderzoeksvragen........................................................34
5.4 Onderzoeksopzet of (onderzoeks)technisch ontwerp..................................35
5.4.1 Plaats & situatie van waarneming: waar?.............................................36
5.4.2 Tijdstip & periode van waarneming: wanneer & hoe lang?...................36
5.4.3 Onderzoekseenheden & kenmerken: wie?............................................37
5.4.4 Methode van waarneming: hoe?...........................................................37
5.4.5 Tijdsplanning & financieel overzicht......................................................37
6 Hoofdstuk 6 Kwantitatieve & kwalitatieve meting.............................................38
6.1 Inleiding....................................................................................................... 38
6.2 Meten: enkele basisbegrippen.....................................................................38
6.2.1 Het meetproces..................................................................................... 38
6.2.2 Soorten concepten................................................................................ 39
, 6.2.3 Meten: kwantitatieve VS kwalitatieve benaderingen............................39
6.3 Kwantitatief meten...................................................................................... 40
6.3.1 Uitgangspunt: klassieke testtheorie......................................................40
6.3.2 Kenmerken van kwantitatieve variabelen.............................................40
6.3.3 Schaaltechnieken.................................................................................. 41
6.3.4 Operationaliseren van relaties tussen variabelen.................................42
6.3.5 Betrouwbaarheid nagaan......................................................................43
6.3.6 Meetgeldigheid nagaan?.......................................................................44
6.4 Kwalitatieve meting..................................................................................... 45
6.4.1 Open karakter van kwalitatieve benaderingen.....................................45
6.4.2 Enkele illustraties van kwalitatieve benaderingen................................46
6.4.3 Kwaliteit van kwalitatieve metingen.....................................................47
7 Hoofdstuk 7 Selectie van onderzoekseenheden: steekproeven........................48
7.1 Inleiding....................................................................................................... 48
7.1.1 Onderzoekseenheden, populatie & steekproef.....................................49
7.1.2 Steekproeven: 2 logica’s van selectie...................................................50
7.2 Toevalsteekproeven.................................................................................... 51
7.2.1 Stappen bij het trekken van toevalsteekproeven..................................51
7.2.2 Types toevalsteekproeven....................................................................52
7.2.3 Foutenbronnen bij steekproeftrekking..................................................56
7.2.4 Steekproefgrootte................................................................................. 57
7.2.5 Kwantitatieve niet-toevalsteekproeven.................................................59
7.3 Theoretische steekproeven.........................................................................60
7.3.1 Eigenheid van theoretische steekproeftrekking....................................60
7.3.2 Strategieën in theoretische steekproeftrekking....................................61
DEEL 3: kwantitatieve methodes..........................................................................62
8 Hoofdstuk 8: experimentele ontwerpen............................................................63
8.1 Inleiding....................................................................................................... 63
8.2 Onderdelen van klassieke experimentele ontwerp......................................63
8.2.1 Basisschema van klassiek experiment..................................................64
8.2.2 Randomiseren & matchen.....................................................................64
8.2.3 Effect van de stimulus...........................................................................65
8.2.4 Voormeting........................................................................................... 66
8.3 Bedreigingen interne geldigheid.................................................................66
8.3.1 Buitenexperimentele gebeurtenissen...................................................67
, 8.3.2 Maturatie/spontane veranderingen.......................................................67
8.3.3 Testeffect.............................................................................................. 67
8.3.4 Instrumentatie....................................................................................... 67
8.3.5 Statistische regressie............................................................................ 67
8.3.6 Selectie................................................................................................. 68
8.3.7 Uitval..................................................................................................... 68
8.3.8 Verwachtingen van de onderzoeker......................................................68
8.4 Bedreigingen van de externe geldigheid.....................................................68
8.4.1 Populatiegeldigheid............................................................................... 69
8.4.2 Naturalistische geldigheid.....................................................................69
8.5 Alternatieven op klassieke experimentele ontwerpen.................................69
8.5.1 Quasi-experimentele ontwerpen...........................................................69
8.5.2 Pre-experimentele ontwerpen...............................................................70
8.6 Ethische bekommernissen..........................................................................71
9 Hoofdstuk 9: Surveyonderzoek..........................................................................72
9.1 Inleiding....................................................................................................... 72
9.2 Stappenplan & foutenbronnen....................................................................72
9.3 Over vragen & antwoorden.........................................................................74
9.4 Het ontwerp van vragenlijsten....................................................................74
9.4.1 Model van het vraag-antwoord proces..................................................74
9.4.2 Responsfouten & -stijlen.......................................................................75
9.4.3 Aanbevelingen voor het opstellen van vragenlijsten.............................76
9.5 Keuze voor een surveymodus.....................................................................78
9.5.1 Face2face-surveys................................................................................ 78
9.5.2 Postenquêtes & websurveys.................................................................79
9.5.3 Overige surveymodi.............................................................................. 80
9.5.4 Mixed-mode surveys............................................................................. 80
10 Hoofdstuk 10: Niet-reactief onderzoek & secundaire data-analyse.................80
10.1 Inleiding..................................................................................................... 80
10.2 Soorten niet-reactieve gegevens...............................................................81
10.2.1 Fysieke sporen.................................................................................... 81
10.2.2 Tekst: inhoudsanalyse.........................................................................81
10.2.3 Administratieve data & officiële statistieken.......................................82
10.2.4 Big Data.............................................................................................. 83
10.3 Secundaire analyse van onderzoeksdata..................................................84
, 10.4 Voor- & nadelen van niet-reactieve & secundaire data.............................84
DEEL 4: Kwalitatieve methodes............................................................................ 85
11 Hoofdstuk 11: Veldonderzoek & participerende observatie.............................85
11.1 Inleiding..................................................................................................... 85
11.2 Types veldonderzoek................................................................................ 86
11.2.1 Rol van de onderzoeker: participeren VS observeren.........................86
11.2.2 Mate van openheid: verborgen VS open onderzoek............................87
11.2.3 Gehanteerde paradigma: coöperatief VS investigatief onderzoek......88
11.3 Verloop van veldonderzoek.......................................................................88
11.3.1 Planning van het veldwerk..................................................................88
11.3.2 Toegang verkrijgen tot het veld..........................................................89
11.3.3 Verblijf in het veld............................................................................... 89
11.3.4 Uittrede van het veld..........................................................................91
11.4 Veldwerknotities........................................................................................ 91
11.5 Voor- & nadelen van veldonderzoek..........................................................92
12 Hoofdstuk 12: diepte-interviews & focusgroepen............................................93
12.1 Inleiding..................................................................................................... 93
12.2 Epistemologische achtergrond van diepte-interviews...............................94
12.2.1 Nadruk op begrijpen & interpretatie...................................................94
12.2.2 Nadruk op theorievorming & -ontwikkeling.........................................94
12.3 De interviewsituatie.................................................................................. 95
12.3.1 Structuur van een interview................................................................95
12.3.2 Soorten vragen.................................................................................... 96
12.3.3 Mogelijke valstrikken...........................................................................97
12.4 Focusgroepen............................................................................................ 97
12.4.1 Wat?.................................................................................................... 97
12.4.2 Samenstelling..................................................................................... 97
12.5 Van gesproken woord naar geschreven tekst...........................................98
12.6 Analyseren & interpreteren.......................................................................98
12.6.1 Condenseren....................................................................................... 98
12.6.2 categoriseren naar betekenis..............................................................98
12.6.3 Narratieve analyse.............................................................................. 99
12.6.4 Diepere interpretatie...........................................................................99
12.6.5 Ad hoc interpretatie..........................................................................100
12.7 Kwaliteit.................................................................................................. 100
, 13 Hoofdstuk 13: historisch-vergelijkend onderzoek..........................................100
13.1 Inleiding................................................................................................... 100
13.2 Oorsprong van vergelijkende methodes: John Stuart Mill........................101
13.2.1 Methode van overeenkomst..............................................................101
13.2.2 Methode van verschil........................................................................102
13.2.3 Gecombineerde methode van overeenkomst & verschil...................103
13.2.4 Methode van gelijktijdige variatie.....................................................103
13.3 Specifieke kenmerken van historisch-vergelijkend onderzoek................104
13.3.1 Aard van het empirische materiaal...................................................104
13.3.2 Het reconstrueren van historische feiten..........................................105
13.3.3 Streven naar oorzakelijke verbanden................................................105
13.3.4 Verbinden van micro- & macroniveau...............................................105
13.3.5 Gebruik van contextueel materiaal bij vergelijkingen.......................106
13.4 Problemen bij historisch-vergelijkend onderzoek....................................106
13.4.1 Veronderstelling van equivalentie.....................................................106
13.4.2 Galtons probleem.............................................................................. 107
13.4.3 Vertekening door eenhedenselectie..................................................107
