Samenvatting VMV 2: thema 15 - stoma

Thema 15 – uitscheiding fecaal:
stomazorg
Stoma = mond (grieks)  een onnatuurlijke
opening waarbij de darm naar buiten wordt
gebracht.
Stomazorg = de zorg waarbij door een stoornis
/ ziekte, de ontlasting / urine het lichaam niet
meer via de natuurlijke weg kan verlaten.
Een stoma kan tijdelijk of definitief zijn.
Fistel = een abnormale binding die natuurlijk gevormd is tussen 2 organen, die normaal die
weg niet hebben (bv. Anale fistel  uit de darmen, waardoor verlies van stoelgang). Is niet
hetzelfde als een stoma.

1. Colostoma
= een kunstmatige opening op het colon waarbij de mucosa aan de buitenwand wordt
vastgehecht (zit dus meestal links aan de buik).
De stoelgang is halfvast – vast (doordat het op de colon is).
De naam van de stoma hangt af van de plaats van de locatie.
APRA = abdominale perianale rectumamputatie  het rectum is weg, en kan niet meer
worden teruggebracht.
ULAR = ultra lage anterior resectie  om de zone te laten herstellen, het is dus tijdelijk. Het
rectum is nog aanwezig, en wordt later verbonden met de colon en wordt de stoma
verwijderd.
Loopstoma / dubbelloopstoma (transversale colostoma) = langs de ene kant komt
stoelgang naar buiten, en langs het andere meestal niets, maar soms slijm. Anders wordt het
slijm via de anus uitgescheiden. Dit is meestal iets tijdelijks.
Oorzaken voor een stoma:
 Rectum- en anuskanker
 Ontstekingsaandoeningen (wanneer een stuk darm te ontstoken is om te werken en niet
kan werken).
 Bescherming van een chirurgische hechting (tijdelijk stoma hebben om een chirurgische
plaats te laten genezen).

2. Ileostoma
= opening op dunne darm aan buikwand (meestal rechts aan de buik).
In de dunne darm  doorlopend sterk irriterende (dunne) ontlasting. Deze stoma kan dus
worden geledigd, en verder worden gebruikt.
Grotere kans op huidirritaties  een perfecte huidbescherming is dus heel belangrijk!
Gebruikt bij:
 Bescherming: anastomose = de chirurgische plek waar 2 stukken weefsel/huid terug aan
elkaar kunnen groeien.
 Kanker
 Ontstekingsaandoeningen
Mensen met een ileostoma moeten heel veel drinken omdat normaal in de colon vloeistof
wordt gebruikt om de stoelgang vaster te maken, en deze nu bij de mensen niet aanwezig is.

, Soorten ileostoma’s:
 Terminale ileostoma
 Continente ileostoma volgens Kock
 Laterale – loop-ileostoma

3. Het zorgplan opstellen
Stoma-verpleegkundige = opstart – keuze juiste materialen (om problemen te voorkomen)
en wanneer er effectief problemen optreden.
Anamnese = medische voorgeschiedenis (fysiek, emotioneel), levensgewoonten,
aanvaarding, ziekte…
Vpk-interventies:
 Uitgebreide informatie over het stoma & bezorgdheden ZO beluisteren.
 Pré-peratieve plaatsbepaling stoma
 Verpleegproblemen (pré-operatief) bespreken:
o Een stoma krijgen is een zeer ingrijpen gebeuren.
o Angst, kennistekort (leven met een stoma, voeding, materiaal, seksualiteit, kleding,
werk, sport…) verstoord lichaamsbeeld…
Doelstellingen:
 Realistische doelstellingen opstellen qua verzorging stoma
 Verzorging stoma in stappen aanpakken
 Doelstellingen aanpassen volgens wat ZO haalbaar ziet
Evaluatie en bijstellingen van het zorgplan:
 Doelen bereikt?
 Nieuwe doelen?
 Nieuwe problemen?
Educatie – stappenplan:
1) De vpk verzorgt de ZO
2) De vpk verzorgt de ZO en geeft hierover uitleg
3) De ZO verzorgt zichzelf onder toezicht en met commentaar van de vpk
a. Ledigen van het opvangzakje en hanteren van de sluitclip of het kraantje
b. Vervangen van het zakje (de huidbeschermingsplaat is al ter plaatse)
c. Vervangen van de huidbeschermingsplaat (harde of soepele)
d. De huid verzorgen
4) De ZO verzorgt zichzelf en de resultaten worden achteraf geëvalueerd

4. Stomamaterialen
Keuze materialen volgend:
 Type stoma (colostoma - ileostoma)
 Conditie peristomale huid
 Lichamelijk en psychisch welzijn
 Persoonlijke voorkeur
 Grootte en contour buik, plooien of rimpels rond stoma
o Convex systeem, aandrukring, gordel, pasta’s

Het eendelig systeem:
 De huidbeschermingsplaat en het opvangzakje vormen 1
geheel