Thema 8: veneus vaatlijden en compressietherapie
1. Diepe veneuze trombose (DVT)
1.1. Wat is DVT
Tromboze = vorming van een thrombus of bloedstolsel in een ader of een slagader of in het
hart.
Veneuze tromboze = een trombose in een ader / vene.
Diepe veneuze tromboze = een thrombusvorming in een diep gelegen ader waardoor deze
geheel of gedeeltelijk wordt afgesloten.
1.2. Andere benamingen
Diepe adertrombose
Flebotrombose
Vliegtuigtrombose
Reistrombose
Economy Class Syndrome (“komt ook voor in high class”)
In West-Vlaams: ’t flebiet
1.3. Oorzaken
Normaal gezien = gecompliceerd evenwicht tussen stolselvorming en het oplossen ervan. 3
elementen kunnen dit evenwicht verstoren en een levensbedreigende DVT veroorzaken.
3 elementen = triade of driehoek van Virchow.
1 enkele afwijking van de driehoek maakt van een
persoon een risicopersoon voor het ontwikkelen van DVT.
Het gevaar stijgt indien meer dan 1 factor aanwezig is.
Veneuze stase / venostase of vertraging ban de
bloedstroom in de aders (door verlamming).
Beschadiging van de venevaatwand / endotheel
beschadiging (bij brandwonden).
Gestegen bloedstolling / hypercoagulabiliteit (door
kanker).
1.4. Risicofactoren
>50% van de gehospitaliseerde patiënten lopen risico op veneuze trombo-embolie.
De risico’s zijn verbonden met de driehoek van Virchov, 6 voorbeelden!
Recente operatie: alle 3
Trauma aan het been: venevaatwandbeschadiging
Immobilisatie: venostase
Immobilitiet: verhoogde stolbaarheid en venostase
Zwangerschap en kraamperiode: verhoogde bloedstolling
Obesitas: venostase
1.5. Voorkomen
80% geen opvallende klinische verschijnselen.
75% ontstaan in kuitvenen
1/3 v/d ZO’s ambtenaren die uren doorbrachten achter hun computer wachten 3-4u
voor ze eens rechtstaan.
1.6. Soorten
De onderbeentrombose
Bekken- en bovenbeentrombose
1.7. Symptomen
, Groot probleem grote variatie van klinisch beeld
Geen of minimale klachten
Lichte zwelling van de enkel
Een extreem gezwollen been
Meest algemene verschijnselen:
Asymmetrisch en licht eenzijdig oedeem in 1 van beide benen
Gevoeligheid of lichte kuitpijn bij het lopen
Warm aanvoelen van achterkant van kuit
Roodheid, subfebriele T°, polsversnelling…
Iedere pijnklacht serieus nemen
1.8. Opmerkingen
Diagnosestelling van klachten en kliniek niet mogelijk. Aanvullende onderzoeken nodig.
1.9. Grootste risico van DVT =
longembolie
Embolie = wanneer een trombus wordt
gemobiliseerd en zich vestigt in een ander
circulatoir gebied.
Wanneer een veneuze trombose loskomt zal
dit een embolie veroorzaken in de longen. Hoe
groter het embool, hoe eerder hij vastloopt en
hoe groter het longinfarct.
1.10. Preventie van DVT
1) Het toedienen van anticoagulantia
= de belangrijkste maatregel, op doktersvoorschrift.
Fraxiparine®, Clexane®, Calparine®, Heparine®, Arixtra®,
Innohep®
2) Maatregelen die een veneuze bloedsomloop
stimuleren
De ZO zo vlug mogelijk laten opstaan en rondwandelen –
goede zithouding.
De ZO stimuleren zoveel mogelijk te bewegen:
Voet-, been- en armbewegingen
Wisselhoudingen
Regelmatig diep in- en uitademen
Pneumatische compressie
Gebruik van antitrombosekousen / anti-emboolkousen
Hoogstand van de onderbenen
Houdingsdrainage
Losse kledij en schoenen
3) Andere maatregelen
Voldoende drinken: geen koffie, geen alcohol diurese stijgt
1.11. Curatieve aanpak van DVT
Zie OLF2
2. Het gebruik van antitrombosekousen / anti-emboolkousen
1. Diepe veneuze trombose (DVT)
1.1. Wat is DVT
Tromboze = vorming van een thrombus of bloedstolsel in een ader of een slagader of in het
hart.
Veneuze tromboze = een trombose in een ader / vene.
Diepe veneuze tromboze = een thrombusvorming in een diep gelegen ader waardoor deze
geheel of gedeeltelijk wordt afgesloten.
1.2. Andere benamingen
Diepe adertrombose
Flebotrombose
Vliegtuigtrombose
Reistrombose
Economy Class Syndrome (“komt ook voor in high class”)
In West-Vlaams: ’t flebiet
1.3. Oorzaken
Normaal gezien = gecompliceerd evenwicht tussen stolselvorming en het oplossen ervan. 3
elementen kunnen dit evenwicht verstoren en een levensbedreigende DVT veroorzaken.
3 elementen = triade of driehoek van Virchow.
1 enkele afwijking van de driehoek maakt van een
persoon een risicopersoon voor het ontwikkelen van DVT.
Het gevaar stijgt indien meer dan 1 factor aanwezig is.
Veneuze stase / venostase of vertraging ban de
bloedstroom in de aders (door verlamming).
Beschadiging van de venevaatwand / endotheel
beschadiging (bij brandwonden).
Gestegen bloedstolling / hypercoagulabiliteit (door
kanker).
1.4. Risicofactoren
>50% van de gehospitaliseerde patiënten lopen risico op veneuze trombo-embolie.
De risico’s zijn verbonden met de driehoek van Virchov, 6 voorbeelden!
Recente operatie: alle 3
Trauma aan het been: venevaatwandbeschadiging
Immobilisatie: venostase
Immobilitiet: verhoogde stolbaarheid en venostase
Zwangerschap en kraamperiode: verhoogde bloedstolling
Obesitas: venostase
1.5. Voorkomen
80% geen opvallende klinische verschijnselen.
75% ontstaan in kuitvenen
1/3 v/d ZO’s ambtenaren die uren doorbrachten achter hun computer wachten 3-4u
voor ze eens rechtstaan.
1.6. Soorten
De onderbeentrombose
Bekken- en bovenbeentrombose
1.7. Symptomen
, Groot probleem grote variatie van klinisch beeld
Geen of minimale klachten
Lichte zwelling van de enkel
Een extreem gezwollen been
Meest algemene verschijnselen:
Asymmetrisch en licht eenzijdig oedeem in 1 van beide benen
Gevoeligheid of lichte kuitpijn bij het lopen
Warm aanvoelen van achterkant van kuit
Roodheid, subfebriele T°, polsversnelling…
Iedere pijnklacht serieus nemen
1.8. Opmerkingen
Diagnosestelling van klachten en kliniek niet mogelijk. Aanvullende onderzoeken nodig.
1.9. Grootste risico van DVT =
longembolie
Embolie = wanneer een trombus wordt
gemobiliseerd en zich vestigt in een ander
circulatoir gebied.
Wanneer een veneuze trombose loskomt zal
dit een embolie veroorzaken in de longen. Hoe
groter het embool, hoe eerder hij vastloopt en
hoe groter het longinfarct.
1.10. Preventie van DVT
1) Het toedienen van anticoagulantia
= de belangrijkste maatregel, op doktersvoorschrift.
Fraxiparine®, Clexane®, Calparine®, Heparine®, Arixtra®,
Innohep®
2) Maatregelen die een veneuze bloedsomloop
stimuleren
De ZO zo vlug mogelijk laten opstaan en rondwandelen –
goede zithouding.
De ZO stimuleren zoveel mogelijk te bewegen:
Voet-, been- en armbewegingen
Wisselhoudingen
Regelmatig diep in- en uitademen
Pneumatische compressie
Gebruik van antitrombosekousen / anti-emboolkousen
Hoogstand van de onderbenen
Houdingsdrainage
Losse kledij en schoenen
3) Andere maatregelen
Voldoende drinken: geen koffie, geen alcohol diurese stijgt
1.11. Curatieve aanpak van DVT
Zie OLF2
2. Het gebruik van antitrombosekousen / anti-emboolkousen
