Samenvatting - criminografie

Criminografie
1 Inleiding
- Criminografie: als een tak van de criminologie, richt zich op het
beschrijven en analyseren van criminaliteitsfenomenen.
o In tegenstelling tot criminologie, dat vooral theoretisch en
verklarend van aard is, legt criminografie de nadruk op het
systematisch verzamelen en interpreteren van gegevens

- Doel: om een gedetailleerd en accuraat beeld te schetsen van
criminaliteit in al zijn facetten, van kleine misdrijven tot
georganiseerde criminaliteit


2 Geschiedenis van de criminografie
- Niet belangrijk
o Wel: weten dat cijfers niet uit de lucht gevallen zijn
o Namen herkennen

- Sinds 19e eeuw:
o Systematische observaties van misdaadpatronen in steden
o Adolphe Quetelet: gebruikte statistieken om criminaliteit in
kaart te brengen
o André-Michel Guerry: gebruikte kaarten om geografische
patronen van criminaliteit te visualiseren

- Sinds 20e eeuw:
o Systematische verzameling van gegevens over misdaad werd
een basis voor risicoprofielen en criminaliteitsvoorspelling

- Tegenwoordig: geavanceerde technieken
o Zoals: geografische informatiesystemen (GIS), big data-
analyse

- Cijfers kunnen misbruikt worden:
o Statistieken kunnen uit hun context gehaald worden  om
bep. politieke of maatschappelijke standpunten te versterken
o Voorbeeld: als het aantal diefstallen in een stad stijgt, maar
tegelijk ook het aantal inwoners verdubbelt, zegt het absolute
cijfer weinig


1

, Hier moet verwezen worden naar relatieve cijfers zoals
de criminaliteitsgraad (per 100.000 inwoners)
o DUS: altijd terug naar de basiscijfers:
 = ruwe, originele gegevens over geregistreerde
criminaliteit

- Cijfers op zich hebben weinig betekenis:
o Je moet cijfers in context plaatsen
o Voorbeelden van context die cijfers beïnvloeden:
 Demografische & economische factoren:
 Vergrijzing = minder jongeren  minder
jeugdcriminaliteit
 Werkloosheid = meer eigendomscriminaliteit
 Maatschappelijke bewustwording:
 Bv. meer aangifte van huiselijk geweld  doordat
dit bespreekbaarder is geworden
 Wetswijzigingen:
 Nieuwe wetten zorgen voor meer registraties
o Bv. rond cybercrime
 Tijdelijke factoren:
 Tijdens COVID  er kwamen nieuwe regels  DUS:
nieuwe ‘criminele feiten’
o Bv. avondklok, lockdowns, mondmaskerplicht
o Cijfers zonder context zijn leeg:
 Ze tonen enkel geregistreerde feiten
 Niet wrm die feiten juist zijn toe- of afgenomen


3 Problemen bij criminaliteitsevaluatie
- 4 problemen:
o DE criminaliteit bestaat niet
o Verwijzen naar officiële cijfers
o Internationale vergelijkingen
o Vergelijkingen in de tijd

- 1. DE criminaliteit bestaat niet:
o Filter in de strafrechtsbedeling!
o Criminaliteitsdefinitie
o Niet alles wordt aangegeven:
 Bv. niet door hebben dat je portefeuille gestolen is, maar
denken dat je hem zelf bent verloren
o Niet alles wordt geregistreerd:


2

,  Politie legt prioriteiten: moord – fietsendiefstal
 Dark number: niet-geregistreerde, onbekende
criminaliteit
o Er is niet 1 eenduidige ‘criminaliteit’:
 Het begrip omvat verschillende gedragingen
 Bv. geweld, fraude, drugsbezit
 Wordt beïnvloed door:
 Juridische definities
 Rapportering en detectie
 Maatschappelijke percepties
o Gevolg: wat als ‘criminaliteit’ wordt
geregistreerd, is slechts een deel vh geheel
afhankelijk van wat wordt opgespoord,
aangegeven en vervolgd

- 2. Verwijzen naar officiële cijfers:
o Politiecijfers
o Registratiesysteem en -praktijk
 Verschil in registratie of toepassing
 Bv. criminaliteitscijfers Kortrijk – Lendelede:
o Kortrijk = grote stad  meer controle, mensen

- 3. Internationale vergelijking:
o Stijging strafbare gedragingen = stijging crim. cijfers
o Oppervlakkige vergelijking?
o Wat hier gewoon is kan ergens anders criminaliteit zijn
 Wat hier strafbaar is, kan ergens anders niet strafbaar
zijn
o Bv. Trump: male – female:
 Wie anders = crimineel
 Terwijl hier = je bent wie je bent
o Bv. robbery rate: Brussel staat hoogst
 Overval wordt hierbij het meest geregistreerd  dus
meest aangegeven

- 4. Vergelijkingen in de tijd:
o Penalisering of depenalisering?
 Depenalisering = zaken die in de strafwet stonden en die
er nu niet meer instaat
 Bv. sinds 2023 mag een volwassene 3g cannabis op zak
hebben, terwijl vroeger = strafbaar



3

, o Sommige zaken vroeger wel strafbaar, nu niet meer




4 Selectie in de strafrechtsbedeling
- Strafrechtsysteem: kan beschouwd worden als omgekeerde trechter
o In de diverse lagen vd strafrechtsbedeling: treden er
selectiemechanismen op  hierdoor wordt criminaliteit steeds
verder gefilterd
o  dit proces: wordt omschreven als funnelling proces

- Funnelling proces:
o DE criminaliteit bestaat niet!
 Op elk echelon zijn er filters die de statistiek verstoren

Gepleegde
criminaliteit




Opgemerkt Opgemerkt Niet
door politie door burgers opgemerkt




Niet aan
Geregistreerd Niet Aan politie
politie
door politie geregistreerd gemeld
gemeld




Geverbaliseer
d



o Trechter = funnel



EXAMEN!


*parket: staan voor de
m’pij: gaat kijken of het
wordt vervolgd of niet

* parket maakt over aan
de rb.

*zelfs als wordt de straf
uitgesproken, niet zeker
of hij wordt uitgevoerd


4