HOOFDSTUK 1: SOCIOLOGISCHE VERBEELDING
HET ‘SOCIOLOGISCH BEWUSTZIJN’ IS TAMELIJK RECENT
DE SOCIOLOGISCHE VERBEELDING ONTSTOND IN CRISISTIJDEN
WAAROM HEEFT DE SOCIOLOGIE ZO LANG OP ZICH LATEN WACHTEN?
NATUURLIJKE DISTANTIE TUSSEN MENS EN MAATSCHAPPIJ ONTBREEKT
Maatschappij zit in ons en zij bepaalt onze identiteit, in wat we doen en laten, maken wij de maatschappij en
tegelijk worden wij door de maatschappij gemaakt
vb. menselijk lichaam / getemde honger : Waarom eten wij “maar 3x per dag” en vroeger aten mensen veel
meer en juist veel minder… wie heeft dit zo beslist.. Het was moeilijk om zoiets als eetpatronen te bestuderen
of honger omdat het zo dicht bij onszelf zit
1
,SOCIOLOGIE ONTLUISTERT: NOOD AAN DEMOCRATIE!
Mensen zijn geneigd zich beter voor te doen dan ze zijn
bedreigend, brengt de waarheid aan het licht sociologie= subversief
Socioloog= ontdekkingsreiziger
Du Bois; schrijft in zijn grondleggende studie in het domein van sociologie en ongelijkheid en racisme dat hij
zich in een levensituatie bevind waarin je tegelijk binnen én buiten de samenleving staat.
Satire waarin hij de indrukken van twee perzen op doorreis in Frankrijk aan. Hij leerde hen denken voorbij het
alledaagse en wilde laten inzien dat wat “normaal” was voor ons in West-Europa of Frankrijk niet zo is voor
anderen. Zo was bijv. vreemd dat een man slechts 1 vrouw huwde, dat je je schoenen niet uideed in een
heiligdom zoals de kerk en niet een tulband maar een hoed eigenaardig.
SOCIOLOGISCH BEWUSTZIJN WORDT GEPRIKKELD DOOR CRISIS
Grote maatschappelijke veranderingen => sociale werkelijkheid wordt zichtbaar
DE TWEE ‘REVOLUTIES’ (OF MEER REVOLUTIES?) (HB P 15)
Jagers en verzamelaars gingen zich vestigen => neolitische evolutie agrarisering, kweken van voedsel grote
evolutie, Industriele revolutie => textielnijverheid = machines = ijzer = kolen = fabriek had goede verbindingen
nodig begin van transport (havens aangelegd, treinsporen, kanalen,…)
HISTORISCHE DREMPELOVERSCHIJDINGEN:
HET VUUR
Omslag van machtsbalans tussen mens en dier (voor vuur: dieren macht) en anders eten
2
,NEOLITISCHE REVOLUTIE:
OVERGANG VAN JACHT- EN VERZAMELECONOMIE NAAR LANDBOUW
- Mens vestigt zich: bewerken akkers
- eigendomsprincipe: afhankelijk van grondgebied, dorpen en steden
- organisatie sociale leven: arbeidsindeling en bestuur, rechtsregels
- van stamverband naar staatsverbanden: grotere rijken
Overgangscrises: mensen zijn zich bewust van de veranderingen (godsdienst en mythes). Oude levenswijze
moest worden opgegeven.
INDUSTRIËLE REVOLUTIE (VALT SAMEN MET POLITIEKE REVOLUTIES E.G. FRANSE REVOLUTIE)
Franse Revolutie: politieke modernisering en democratisering = bestaande sociale orde verworpen, nieuwe
idealen: liberté, égalité, fraternité. van republiek naar democratie
18e eeuw Engeland: technische innovaties, stoomkracht, fabrieken …
industrialisering + democratisering zijn ingrijpende sociale veranderingen van de laatste 2eeuwen
MAATSCHAPPIJTYPES
3
, 4
HET ‘SOCIOLOGISCH BEWUSTZIJN’ IS TAMELIJK RECENT
DE SOCIOLOGISCHE VERBEELDING ONTSTOND IN CRISISTIJDEN
WAAROM HEEFT DE SOCIOLOGIE ZO LANG OP ZICH LATEN WACHTEN?
NATUURLIJKE DISTANTIE TUSSEN MENS EN MAATSCHAPPIJ ONTBREEKT
Maatschappij zit in ons en zij bepaalt onze identiteit, in wat we doen en laten, maken wij de maatschappij en
tegelijk worden wij door de maatschappij gemaakt
vb. menselijk lichaam / getemde honger : Waarom eten wij “maar 3x per dag” en vroeger aten mensen veel
meer en juist veel minder… wie heeft dit zo beslist.. Het was moeilijk om zoiets als eetpatronen te bestuderen
of honger omdat het zo dicht bij onszelf zit
1
,SOCIOLOGIE ONTLUISTERT: NOOD AAN DEMOCRATIE!
Mensen zijn geneigd zich beter voor te doen dan ze zijn
bedreigend, brengt de waarheid aan het licht sociologie= subversief
Socioloog= ontdekkingsreiziger
Du Bois; schrijft in zijn grondleggende studie in het domein van sociologie en ongelijkheid en racisme dat hij
zich in een levensituatie bevind waarin je tegelijk binnen én buiten de samenleving staat.
Satire waarin hij de indrukken van twee perzen op doorreis in Frankrijk aan. Hij leerde hen denken voorbij het
alledaagse en wilde laten inzien dat wat “normaal” was voor ons in West-Europa of Frankrijk niet zo is voor
anderen. Zo was bijv. vreemd dat een man slechts 1 vrouw huwde, dat je je schoenen niet uideed in een
heiligdom zoals de kerk en niet een tulband maar een hoed eigenaardig.
SOCIOLOGISCH BEWUSTZIJN WORDT GEPRIKKELD DOOR CRISIS
Grote maatschappelijke veranderingen => sociale werkelijkheid wordt zichtbaar
DE TWEE ‘REVOLUTIES’ (OF MEER REVOLUTIES?) (HB P 15)
Jagers en verzamelaars gingen zich vestigen => neolitische evolutie agrarisering, kweken van voedsel grote
evolutie, Industriele revolutie => textielnijverheid = machines = ijzer = kolen = fabriek had goede verbindingen
nodig begin van transport (havens aangelegd, treinsporen, kanalen,…)
HISTORISCHE DREMPELOVERSCHIJDINGEN:
HET VUUR
Omslag van machtsbalans tussen mens en dier (voor vuur: dieren macht) en anders eten
2
,NEOLITISCHE REVOLUTIE:
OVERGANG VAN JACHT- EN VERZAMELECONOMIE NAAR LANDBOUW
- Mens vestigt zich: bewerken akkers
- eigendomsprincipe: afhankelijk van grondgebied, dorpen en steden
- organisatie sociale leven: arbeidsindeling en bestuur, rechtsregels
- van stamverband naar staatsverbanden: grotere rijken
Overgangscrises: mensen zijn zich bewust van de veranderingen (godsdienst en mythes). Oude levenswijze
moest worden opgegeven.
INDUSTRIËLE REVOLUTIE (VALT SAMEN MET POLITIEKE REVOLUTIES E.G. FRANSE REVOLUTIE)
Franse Revolutie: politieke modernisering en democratisering = bestaande sociale orde verworpen, nieuwe
idealen: liberté, égalité, fraternité. van republiek naar democratie
18e eeuw Engeland: technische innovaties, stoomkracht, fabrieken …
industrialisering + democratisering zijn ingrijpende sociale veranderingen van de laatste 2eeuwen
MAATSCHAPPIJTYPES
3
, 4
