1
Urologie Ba2
Inhoudsopgave
Urinewegen.................................................................................................................1
Nier....................................................................................................................................................................... 1
Ureter....................................................................................................................................................................2
Blaas.....................................................................................................................................................................3
Urethra..................................................................................................................................................................4
Mannelijke genitalia..............................................................................................................................................4
Bekkenbodem.......................................................................................................................................................5
Semiologie...................................................................................................................6
Soorten incontinentie.........................................................................................................................................10
Alarmsignalen= ASAP naar uroloog...................................................................................................................10
Ziektebeelden.....................................................................................................................................................11
IPSS: international prostate symptom score......................................................................................................11
Behandeling in de urologie.........................................................................................12
Advies.................................................................................................................................................................12
Drainage.............................................................................................................................................................12
Urinaire obstructie en stase.......................................................................................14
Klinische presentatie van urinaire obstructie.....................................................................................................14
Fertiliteitsandrologie..................................................................................................15
Semenanalyse....................................................................................................................................................16
Verminderde vruchtbaarheid......................................................................................17
Varicocoele.........................................................................................................................................................18
Cryptorchidie......................................................................................................................................................18
Prostaatinflammatie...........................................................................................................................................19
Oxidatieve stress................................................................................................................................................20
Chemotherapie...................................................................................................................................................20
Anamnese bij pubers..........................................................................................................................................20
Onvruchtbaarheid......................................................................................................20
Pre-testiculair probleem.....................................................................................................................................21
Testiculair probleem...........................................................................................................................................21
Post-testiculair probleem....................................................................................................................................21
Testisbiopsie.......................................................................................................................................................21
Donorsemen.......................................................................................................................................................21
Erectiele (dys)functie.................................................................................................22
Erectiele dysfunctie............................................................................................................................................22
Fysiologie van de ejaculatie...............................................................................................................................24
Urinewegen
Hogere urinewegen: nier, pyelum/nierbekken, ureter
Lagere urinewegen: blaas, urethra, prostaat, scrotum, liesregio
Urinair stelsel: uitscheiding afvalstoffen, gelinkt met volume, BD en
samenstelling bloed, nauw gelinkt met reproductief systeem
Nier
Liggen retroperitoneaal (net als ureters en blaas) ontsteking kan geen
acute buik geven
Gat in bovenkant blaas kan wel naar buikholte
uitbreiden
Op RX liggen nieren net onder ribben (ribben
makkelijk te herkennen)
Li nier ligt lager dan Re nier
Nier wordt op zijn plaats gehouden door
perirenaal vet, vasculaire pedikel en abdominale
,2
organen, bij ademhaling nierzakking normaal (nier= abnormale fixatie
nier)
Bevloeiing door a. & v. renalis (v testicularis sinistra draineert in v renalis
sinistra = kans op spataders groter)
medulla=nierpyramides en nierbekken, cortex=
bevat glomeruli en tubuli, verminderd bij pathologie
vernauwingen ureter: ureteropelvische junctie,
kruising over iliacale bloedvaten en doorgang
doorheen blaaswand
Niercirculatie
+- 21% CO, grote bloedvaten die naar nieren gaan,
bij breuk binnen enkele min doodgebloed
Normaal 1 a. en 1 v. renalis/suprarenalis, a onderaan nier kan obstructie
urinewegen geven= pijn door uitzetting nier (vocht kan niet weg)
Aa Interlobaris Aa arcuata Aa radiata afferente arteriolen, 1 per
nefron
Nefron efferente arteriool peritubulaire capillaire Vv radiata Vv
arcuata Vv interlobaris V renalis
Histologie
Aflijning urinewegen= overgangsepitheel= urotheel,
versmalt bij uitrekken bv bij gevulde blaas
Transitioneelcelcarcinoom= urotheelcelcarcinoom=
Kanker van overgangsepitheel
Paraplucellen: ondoordringbare barriere, afvalstoffen
niet door epitheel
Onder overgangsepitheel = BW
Urineproductie
1,5-2,5L/dag
Urine= water + afvalstoffen, is steriel, geel tot helder en reukloos (geur
kan veroorzaakt worden door voeding, stase of infectie
Ureter
25-30 cm L, 1-3mm W
Komt schuin toe in blaaswand (lang deel in verbinding met blaas), bij
uitzetting blaas wordt ureter afgeduwd (passieve reflux voorkomen), bij
kinderen soms niet helemaal afgeduwd= stase + reflux= infecties nier en
blaas
Transport door onderbroken peristaltiek: kelksamentrekkingen 10-12x/
min, nierbekken samentrekkingen 4-6x/min
Drukopbouw hoge urinewegen: bij hoge diurese (4-7ml/min)
Nieren kunnen geen hoge drukken aan (max 30cm water) nieren vallen
stil, na enige tijd nierschade, op termijn nierinsufficiëntie
, 3
Bij plassen 50-60 cm water tijdelijk stilvallen nieren
Bij prostaatproblemen tot 200-300 cm water tijdens plassen (geen
nierschade door korte termijn)
Urinesysteem kan ook uitzetten bij hoge bolus vocht hierdoor blijft de
druk laag
Als dilatatie wegvalt, hoge druk= schade
Blaas
Niet te voelen in rust, grootte van een vuist bij volle blaas
Inhoud van 500ml, 1-2 mm dik (zeer dun dus makkelijke perforatie), bij
kinderen (leeftijd+ 2) * 30
Blaas is van nature actief sterke remming vanuit hersenen/ruggenmerg
Perifere zenuwbanen
Sympatisch: N hypogastricus: T11-L2, -ß3 en +1 receptoren bindt met
NA
Parasympatisch: N pelvinus: S2-S4, +M3 receptor bindt met Ach
sluitspier ontspannen= cascade in gang gezet waardoor blaas gaat
opspannen en ledigen
Somatisch: N pudendus: S2-S4, +N receptor bindt met Ach
sluitspier opspannen= druk verminderen= minder moeten plassen
EXAMEN
1 blokkers bij slecht plassen bv prostaatproblemen
Conus medullaris= einde ruggenmerg (T12-L1)= plaats innervatie blaas
Onder conus medullaris: cauda equina (paardenstaart), geen samenhang
meer tussen zenuwen
Schade aan cauda equina kan mogelijk blaasproblemen geven
(belangrijke landmarks: T5= tepellijn, T10= navel
Normale blaasvulling
Nodig voor continentie: stabiele blaas, gesloten blaashals, soepele
blaaswand, voldoende blaascapaciteit, volledige mictie, alle urine komt in
blaas terecht (niet= ectopische ureter, komt uit in plasbuis)
Tijdens vulling: blaas in rust houden + interne sfincter opspannen
(sympa= hypogastricus), sluiting externe sfincter (OS van pudendus)
Controle gebeurt door pons pontine storage center
Normale blaaslediging
Nodig voor vlotte mictie: goed opengaande blaashals, goed
samentrekkende blaasspier met voldoende lange contractie, geen residu
Vullingscentrum wordt uitgeschakeld, mictiecentrum geactiveerd= n
pudendus geremd, N pelvinus geactiveerd
Synerge mictie= Blaas samentrekken + ontspannen sluitspieren
(samenwerking goed)
Bestaat rechtstreekse baan van pons naar ruggenmerg (beschadiging
mogelijk)
Urologie Ba2
Inhoudsopgave
Urinewegen.................................................................................................................1
Nier....................................................................................................................................................................... 1
Ureter....................................................................................................................................................................2
Blaas.....................................................................................................................................................................3
Urethra..................................................................................................................................................................4
Mannelijke genitalia..............................................................................................................................................4
Bekkenbodem.......................................................................................................................................................5
Semiologie...................................................................................................................6
Soorten incontinentie.........................................................................................................................................10
Alarmsignalen= ASAP naar uroloog...................................................................................................................10
Ziektebeelden.....................................................................................................................................................11
IPSS: international prostate symptom score......................................................................................................11
Behandeling in de urologie.........................................................................................12
Advies.................................................................................................................................................................12
Drainage.............................................................................................................................................................12
Urinaire obstructie en stase.......................................................................................14
Klinische presentatie van urinaire obstructie.....................................................................................................14
Fertiliteitsandrologie..................................................................................................15
Semenanalyse....................................................................................................................................................16
Verminderde vruchtbaarheid......................................................................................17
Varicocoele.........................................................................................................................................................18
Cryptorchidie......................................................................................................................................................18
Prostaatinflammatie...........................................................................................................................................19
Oxidatieve stress................................................................................................................................................20
Chemotherapie...................................................................................................................................................20
Anamnese bij pubers..........................................................................................................................................20
Onvruchtbaarheid......................................................................................................20
Pre-testiculair probleem.....................................................................................................................................21
Testiculair probleem...........................................................................................................................................21
Post-testiculair probleem....................................................................................................................................21
Testisbiopsie.......................................................................................................................................................21
Donorsemen.......................................................................................................................................................21
Erectiele (dys)functie.................................................................................................22
Erectiele dysfunctie............................................................................................................................................22
Fysiologie van de ejaculatie...............................................................................................................................24
Urinewegen
Hogere urinewegen: nier, pyelum/nierbekken, ureter
Lagere urinewegen: blaas, urethra, prostaat, scrotum, liesregio
Urinair stelsel: uitscheiding afvalstoffen, gelinkt met volume, BD en
samenstelling bloed, nauw gelinkt met reproductief systeem
Nier
Liggen retroperitoneaal (net als ureters en blaas) ontsteking kan geen
acute buik geven
Gat in bovenkant blaas kan wel naar buikholte
uitbreiden
Op RX liggen nieren net onder ribben (ribben
makkelijk te herkennen)
Li nier ligt lager dan Re nier
Nier wordt op zijn plaats gehouden door
perirenaal vet, vasculaire pedikel en abdominale
,2
organen, bij ademhaling nierzakking normaal (nier= abnormale fixatie
nier)
Bevloeiing door a. & v. renalis (v testicularis sinistra draineert in v renalis
sinistra = kans op spataders groter)
medulla=nierpyramides en nierbekken, cortex=
bevat glomeruli en tubuli, verminderd bij pathologie
vernauwingen ureter: ureteropelvische junctie,
kruising over iliacale bloedvaten en doorgang
doorheen blaaswand
Niercirculatie
+- 21% CO, grote bloedvaten die naar nieren gaan,
bij breuk binnen enkele min doodgebloed
Normaal 1 a. en 1 v. renalis/suprarenalis, a onderaan nier kan obstructie
urinewegen geven= pijn door uitzetting nier (vocht kan niet weg)
Aa Interlobaris Aa arcuata Aa radiata afferente arteriolen, 1 per
nefron
Nefron efferente arteriool peritubulaire capillaire Vv radiata Vv
arcuata Vv interlobaris V renalis
Histologie
Aflijning urinewegen= overgangsepitheel= urotheel,
versmalt bij uitrekken bv bij gevulde blaas
Transitioneelcelcarcinoom= urotheelcelcarcinoom=
Kanker van overgangsepitheel
Paraplucellen: ondoordringbare barriere, afvalstoffen
niet door epitheel
Onder overgangsepitheel = BW
Urineproductie
1,5-2,5L/dag
Urine= water + afvalstoffen, is steriel, geel tot helder en reukloos (geur
kan veroorzaakt worden door voeding, stase of infectie
Ureter
25-30 cm L, 1-3mm W
Komt schuin toe in blaaswand (lang deel in verbinding met blaas), bij
uitzetting blaas wordt ureter afgeduwd (passieve reflux voorkomen), bij
kinderen soms niet helemaal afgeduwd= stase + reflux= infecties nier en
blaas
Transport door onderbroken peristaltiek: kelksamentrekkingen 10-12x/
min, nierbekken samentrekkingen 4-6x/min
Drukopbouw hoge urinewegen: bij hoge diurese (4-7ml/min)
Nieren kunnen geen hoge drukken aan (max 30cm water) nieren vallen
stil, na enige tijd nierschade, op termijn nierinsufficiëntie
, 3
Bij plassen 50-60 cm water tijdelijk stilvallen nieren
Bij prostaatproblemen tot 200-300 cm water tijdens plassen (geen
nierschade door korte termijn)
Urinesysteem kan ook uitzetten bij hoge bolus vocht hierdoor blijft de
druk laag
Als dilatatie wegvalt, hoge druk= schade
Blaas
Niet te voelen in rust, grootte van een vuist bij volle blaas
Inhoud van 500ml, 1-2 mm dik (zeer dun dus makkelijke perforatie), bij
kinderen (leeftijd+ 2) * 30
Blaas is van nature actief sterke remming vanuit hersenen/ruggenmerg
Perifere zenuwbanen
Sympatisch: N hypogastricus: T11-L2, -ß3 en +1 receptoren bindt met
NA
Parasympatisch: N pelvinus: S2-S4, +M3 receptor bindt met Ach
sluitspier ontspannen= cascade in gang gezet waardoor blaas gaat
opspannen en ledigen
Somatisch: N pudendus: S2-S4, +N receptor bindt met Ach
sluitspier opspannen= druk verminderen= minder moeten plassen
EXAMEN
1 blokkers bij slecht plassen bv prostaatproblemen
Conus medullaris= einde ruggenmerg (T12-L1)= plaats innervatie blaas
Onder conus medullaris: cauda equina (paardenstaart), geen samenhang
meer tussen zenuwen
Schade aan cauda equina kan mogelijk blaasproblemen geven
(belangrijke landmarks: T5= tepellijn, T10= navel
Normale blaasvulling
Nodig voor continentie: stabiele blaas, gesloten blaashals, soepele
blaaswand, voldoende blaascapaciteit, volledige mictie, alle urine komt in
blaas terecht (niet= ectopische ureter, komt uit in plasbuis)
Tijdens vulling: blaas in rust houden + interne sfincter opspannen
(sympa= hypogastricus), sluiting externe sfincter (OS van pudendus)
Controle gebeurt door pons pontine storage center
Normale blaaslediging
Nodig voor vlotte mictie: goed opengaande blaashals, goed
samentrekkende blaasspier met voldoende lange contractie, geen residu
Vullingscentrum wordt uitgeschakeld, mictiecentrum geactiveerd= n
pudendus geremd, N pelvinus geactiveerd
Synerge mictie= Blaas samentrekken + ontspannen sluitspieren
(samenwerking goed)
Bestaat rechtstreekse baan van pons naar ruggenmerg (beschadiging
mogelijk)
