POSITIEVE PSYCHOLOGIE
a. Inleiding
• Positieve Psychologie = wetenschap van het welbevinden
• Sociaal
→ Functioneren in de maatschappij en positieve mensvisie
• Emotioneel
→ Afwezigheid negatieve emoties
→ Aanwezigheid positieve emoties
→ Mate van tevredenheid met eigen leven
• Psychologisch
→ Zelfontplooiing
Persoonlijke groei, doel in het leven, autonomie, zelfacceptatie, competentie, positieve relaties (Carol Ryff)
→ Krachtgericht versus klachtgericht
→ Verhogen van welbevinden
b. Well-being theory (Seligman, 2011): vijf pijlers (PERMA)
• Sterke kanten → onderbouwden oorspronkelijk enkel het goede leven (flow, inzet)
• Nu: onderbouw alle vijf pijlers → dragen bij aan:
→ Positieve emoties
→ Betere relaties
→ Zingeving
→ Betere prestaties
• WHO-definitie geestelijke gezondheid opgesplitst in:
→ Emotioneel welbevinden (Diener e.a., 1999): tevredenheid, positieve gevoelens
→ Psychologisch welbevinden (Ryff, 1989): doel, richting, persoonlijke groei, positieve zelfhouding
→ Sociaal welbevinden (Keyes, 1998): gevoel van gemeenschapszin, sociale waardering
1
, c. Sterke kanten
• Reguliere psychologie = focus op klachten
• PP = aandacht voor wat goed gaat (sterkten, kwaliteiten, mogelijkheden)
• Sterkekantenbenadering:
→ Focus op successen, persoonlijke kwaliteiten
→ Leidt tot: ↑ zelfvertrouwen, ervaren competentie, doelbereiking, welbevinden
→ Werkt ook als buffer tegen psychische stoornissen (bv. optimisme tegen depressie)
→ Sterke kanten kunnen:
Ontdekt, geleerd, geoefend en uitgebouwd worden
Elkaar versterken & compenseren
• Top 10 sterke kanten voor doelen & welbevinden (Sheldon e.a., 2015):
→ Nieuwsgierigheid
→ Controle over gebeurtenissen ervaren
→ Aanwezigheid van zingeving
→ Volharding
→ Dankbaarheid
→ Gebruik van sterke kanten
→ Plezier maken
→ Betrokkenheid
→ Neiging tot zingeving
→ Genieten van het moment
• Belangrijkste volgens onderzoek: volharding en nieuwsgierigheid
• Combinaties tellen ook:
→ Dankbaarheid + volharding → weinig suïcidale gedachten (Kleiman e.a., 2013)
→ Waarom? → gezonde oriëntatie op verleden, heden, toekomst → veerkracht
d. Zelfdeterminatietheorie (Ryan & Deci, 2001)
• Drie basisbehoeften die worden vervuld in sterkekantenbenadering:
→ Competentie
→ Autonomie
→ Verbondenheid
e. Classificatie van deugden en sterke kanten (VIA)
• Nog geen universeel systeem
• Voorbeelden van meetinstrumenten:
→ VIA Signature Strengths (Peterson, 2006a)
→ StrengthsFinder
→ Realise 2
→ Talentenwijzer
• VIA Signature Strengths Test
→ Tegenhanger van DSM-5
→ 24 sterke kanten, gegroepeerd in 6 deugden:
2
a. Inleiding
• Positieve Psychologie = wetenschap van het welbevinden
• Sociaal
→ Functioneren in de maatschappij en positieve mensvisie
• Emotioneel
→ Afwezigheid negatieve emoties
→ Aanwezigheid positieve emoties
→ Mate van tevredenheid met eigen leven
• Psychologisch
→ Zelfontplooiing
Persoonlijke groei, doel in het leven, autonomie, zelfacceptatie, competentie, positieve relaties (Carol Ryff)
→ Krachtgericht versus klachtgericht
→ Verhogen van welbevinden
b. Well-being theory (Seligman, 2011): vijf pijlers (PERMA)
• Sterke kanten → onderbouwden oorspronkelijk enkel het goede leven (flow, inzet)
• Nu: onderbouw alle vijf pijlers → dragen bij aan:
→ Positieve emoties
→ Betere relaties
→ Zingeving
→ Betere prestaties
• WHO-definitie geestelijke gezondheid opgesplitst in:
→ Emotioneel welbevinden (Diener e.a., 1999): tevredenheid, positieve gevoelens
→ Psychologisch welbevinden (Ryff, 1989): doel, richting, persoonlijke groei, positieve zelfhouding
→ Sociaal welbevinden (Keyes, 1998): gevoel van gemeenschapszin, sociale waardering
1
, c. Sterke kanten
• Reguliere psychologie = focus op klachten
• PP = aandacht voor wat goed gaat (sterkten, kwaliteiten, mogelijkheden)
• Sterkekantenbenadering:
→ Focus op successen, persoonlijke kwaliteiten
→ Leidt tot: ↑ zelfvertrouwen, ervaren competentie, doelbereiking, welbevinden
→ Werkt ook als buffer tegen psychische stoornissen (bv. optimisme tegen depressie)
→ Sterke kanten kunnen:
Ontdekt, geleerd, geoefend en uitgebouwd worden
Elkaar versterken & compenseren
• Top 10 sterke kanten voor doelen & welbevinden (Sheldon e.a., 2015):
→ Nieuwsgierigheid
→ Controle over gebeurtenissen ervaren
→ Aanwezigheid van zingeving
→ Volharding
→ Dankbaarheid
→ Gebruik van sterke kanten
→ Plezier maken
→ Betrokkenheid
→ Neiging tot zingeving
→ Genieten van het moment
• Belangrijkste volgens onderzoek: volharding en nieuwsgierigheid
• Combinaties tellen ook:
→ Dankbaarheid + volharding → weinig suïcidale gedachten (Kleiman e.a., 2013)
→ Waarom? → gezonde oriëntatie op verleden, heden, toekomst → veerkracht
d. Zelfdeterminatietheorie (Ryan & Deci, 2001)
• Drie basisbehoeften die worden vervuld in sterkekantenbenadering:
→ Competentie
→ Autonomie
→ Verbondenheid
e. Classificatie van deugden en sterke kanten (VIA)
• Nog geen universeel systeem
• Voorbeelden van meetinstrumenten:
→ VIA Signature Strengths (Peterson, 2006a)
→ StrengthsFinder
→ Realise 2
→ Talentenwijzer
• VIA Signature Strengths Test
→ Tegenhanger van DSM-5
→ 24 sterke kanten, gegroepeerd in 6 deugden:
2
