De Globale Economie – Samenvatting:
Inhoud
Hoofdstuk 16: Macro-economische analyse: wat en waarom?:.................................................9
Verschil micro-macro:......................................................................................................................................... 9
Waarom is micro-economische analyse niet voldoende?:.....................................................10
Macro-economische analyse: wat en waarom?:............................................................................ 10
Een eenvoudige economische kringloop:........................................................................................... 11
De wet van Say:.................................................................................................................................................. 11
Geld en de identiteit van Fisher:........................................................................................................... 12
Een gesloten economie met overheid en investeringen: coördinatieproblemen:
............................................................................................................................................................................................ 13
Voorbeeld 1: Investeringen:....................................................................................................................... 13
Voorbeeld 2: Spaarparadox....................................................................................................................... 14
Evolutie in het macro-economisch denken:.................................................................................... 14
Evolutie in het macro-economisch denken: conclusie:............................................................ 15
H17: De nationale rekeningen:......................................................................................................................... 17
De waarde van de productie:....................................................................................................................... 17
Een voorbeeld:................................................................................................................................................... 17
Conclusie:.............................................................................................................................................................. 19
Het bruto binnenlands product: (= BBP)........................................................................................... 20
3 benaderingen................................................................................................................................................. 21
De betalingsbalans............................................................................................................................................ 26
De drie rekeningen registreren de oorsprong en de aanwending van de
middelen:............................................................................................................................................................. 26
Onevenwichten in de betalingsbalans:.......................................................................................... 28
Het nationaal inkomen................................................................................................................................... 30
Sparen en investeren in een open economie:................................................................................ 33
Hoofdstuk 18: Het bbp als maatstaf van de economische activiteit:..................................37
Nominaal en reëel bbp:................................................................................................................................... 37
De link tussen nominaal en reëel bbp: de bbp-deflator:.......................................................40
De outputkloof en conjunctuur:.............................................................................................................. 42
Inflatie:......................................................................................................................................................................... 42
Groei van het bbp en welvaart:................................................................................................................. 43
, 1. Welk aggregaat uit de Nationale Rekeningen (NR) best gebruiken voor
welvaartmeting?............................................................................................................................................. 43
2. Kritiek op het BBP als welvaartsindicator............................................................................... 43
3. Alternatieve indicator: Human Development Index (HDI)..........................................44
Hoofdstuk 19: Geld en het bankwezen:.................................................................................................... 45
Waarom gebruiken we geld?:.................................................................................................................... 45
Hoe geldmarkt bestuderen?...................................................................................................................... 45
Geld als waardemeter:................................................................................................................................ 46
Geld als algemeen aanvaard ruilmiddel:...................................................................................... 46
Geld als beleggingsmiddel:.................................................................................................................... 46
De evolutie van geld over de tijd:............................................................................................................ 47
Het geldaanbod en de basismechanismen voor geldcreatie:...........................................49
Formules:.............................................................................................................................................................. 49
Geldcreatie samengevat:........................................................................................................................... 51
De geldhoeveelheid: :.................................................................................................................................. 52
Cryptomunten:................................................................................................................................................. 53
Rol centrale bank:........................................................................................................................................... 54
Waarom boeken centrale banken verlies?:.................................................................................. 56
Broosheid van het bankstelsel:............................................................................................................. 56
l’Histoire se répète:......................................................................................................................................... 57
Tussenkomst overheid gerechtvaardigd?.................................................................................... 57
De vraag naar geld:............................................................................................................................................ 58
Geldaanbod:....................................................................................................................................................... 58
Geldvraag:............................................................................................................................................................ 59
Het evenwicht tussen geldvraag en geldaanbod:...................................................................... 60
Reële rente en nominale rente :............................................................................................................... 63
Hoofdstuk 28: Economische groei op lange termijn:.................................................................... 64
Feiten over economische groei:............................................................................................................... 64
Rol van kapitaalaccumulatie en technologische vooruitgang:..........................................65
Solow-model zonder technologische vooruitgang:.............................................................. 65
Solow-model met technologische vooruitgang:..................................................................... 66
Growth-accounting:..................................................................................................................................... 67
Endogene technologische vooruitgang:........................................................................................... 68
De rol van instituties:........................................................................................................................................ 69
, Conclusie:.................................................................................................................................................................. 70
Hoofdstuk 23: De wisselkoers, internationaal verkeer en netto-export:...........................72
De wisselkoers: nominale, reële en effectieve wisselkoers:...................................................72
Nominale wisselkoers:................................................................................................................................. 72
Reële wisselkoers:........................................................................................................................................... 75
Effectieve wisselkoers:................................................................................................................................. 76
Prijsvorming op de wisselmarkt:.............................................................................................................. 77
Vraag naar euro’s (€):................................................................................................................................... 78
Aanbod van euro’s (€):................................................................................................................................ 79
Conclusie.............................................................................................................................................................. 79
spilkoers (pariteit):......................................................................................................................................... 80
Wisselkoers op de financiële markt en goederenmarkt:........................................................81
Intrestpariteitsrelatie:................................................................................................................................... 81
Koopkrachtpariteitentheorie................................................................................................................. 84
Hoofdstuk 24: De vraagzijde en de reële sfeer:.................................................................................. 89
Evenwicht op korte, middellange en lange termijn:................................................................. 89
De goederenmarkt op korte termijn: uitgangspunten:..........................................................90
Geen inflatie (geen geldmarkt, rente: exogeen)...................................................................... 90
Identiteit: ≡......................................................................................................................................................... 90
BBP-bestedingsbenadering.................................................................................................................. 90
Terugkoppelingseffecten........................................................................................................................... 91
Evenwicht in drie stappen........................................................................................................................ 91
Het Algemeen AV-AA-model:................................................................................................................ 92
Hoofdstuk 25: Speciaal geval van het AV-AA-model – Horizontale AA-curve:....92
Hoofdstuk 26: Schokken aan de aanbodzijde............................................................................ 92
Een gesloten economie zonder overheid:......................................................................................... 93
Uitleg van de aggregatieve vraag (AV) en haar reductie in een gesloten
economie zonder overheid:.................................................................................................................... 94
De private consumptive (C):................................................................................................................... 96
De investeringen (i):...................................................................................................................................... 99
Een open economie met overheid:...................................................................................................... 108
Aggregatieve Vraag in een Open Economie met Overheid:........................................108
De Rol van de Overheid........................................................................................................................... 109
Macro-economisch Evenwicht met Overheid.......................................................................... 110
, De Rol van het Buitenland:...................................................................................................................... 111
Volledige AV in een Open Economie met Overheid:...........................................................112
Lekken-In-Injecties Benadering:......................................................................................................... 113
Multiplicatoren in een Open Economie met Overheid:.....................................................113
Debat over de Effectiviteit van Fiscaal Beleid:.......................................................................... 114
Modellenvergelijking:................................................................................................................................. 114
Besluit (voorlopig):........................................................................................................................................ 114
Hoofdstuk 22: De Overheid:............................................................................................................................. 116
Begrotingssaldi en het structureel tekort:....................................................................................... 116
Directe en indirecte impact van de overheid op de totale vraag................................116
Beschikbaar inkomen en gezinsconsumptie............................................................................ 117
Modellering van belastingen en uitgaven................................................................................... 118
Overheidsdeficit en economische activiteit............................................................................... 118
Structurele vs. conjuncturele componenten............................................................................. 119
Hoe begrotingsbeleid beoordelen?................................................................................................. 119
Visualisatie: wat gebeurt er met het deficit als Y verandert?.......................................120
Belang van structureel saldo............................................................................................................... 120
Begrotingssaldi en het nationaal inkomen:.............................................................................. 122
Endogeniteit overheidssaldo:............................................................................................................... 122
Overheidsschuld:............................................................................................................................................... 124
De schuldevolutievergelijking: basisidee:................................................................................... 124
Uitgedrukt in verhouding tot het BBP (de schuldgraad):...............................................125
De wijziging van de schuldgraad (groei of daling):.............................................................. 126
Evenwichtsoplossing (stabiele schuldgraad):.......................................................................... 127
De rol van (r - g):............................................................................................................................................. 128
Voorbeeldberekeningen:......................................................................................................................... 129
Gevaren & Praktische kanttekeningen:........................................................................................ 130
Belgische context (uit de tekst):......................................................................................................... 130
Het Europees begrotingskader:.............................................................................................................. 132
Kern van het nieuwe Europees begrotingskader:................................................................. 132
Netto primaire uitgaven (uitgavennorm):................................................................................... 133
Debt Sustainability Analysis (DSA):.................................................................................................. 134
Vereisten technisch traject:................................................................................................................... 134
Safeguards (beschermingsmaatregelen):.................................................................................. 134
, Voorwaardelijke verlenging:................................................................................................................. 134
Controlerekening:......................................................................................................................................... 135
Ontsnappingsclausules:........................................................................................................................... 135
Correctieve arm (BTP):............................................................................................................................... 135
Take-aways:............................................................................................................................................................ 136
1. Structureel vorderingensaldo:......................................................................................................... 136
2. Uitgavennorm:........................................................................................................................................... 137
3. Sneeuwbaleffect:..................................................................................................................................... 138
Hoofdstuk 25: Het IS-LM-model:................................................................................................................. 139
Algemeen overzicht:........................................................................................................................................ 139
Het IS-LM-model:.............................................................................................................................................. 140
Wat is het IS-LM-model?:....................................................................................................................... 140
Schokken: Reële vs. Monetaire sfeer:............................................................................................. 140
Twee soorten beleid:.................................................................................................................................... 141
Het verband tussen reële en monetaire sfeer:........................................................................ 142
Interactie tussen reële en monetaire sfeer:............................................................................... 144
Kortom:................................................................................................................................................................ 144
De IS-curve:............................................................................................................................................................ 145
Wat is het IS-LM-model?:........................................................................................................................ 145
De IS-curve in woorden............................................................................................................................ 145
Grafisch inzicht:.............................................................................................................................................. 146
Algebraïsche opbouw:............................................................................................................................... 147
Interpretatie van de helling:................................................................................................................. 149
Effect van renteveranderingen:.......................................................................................................... 150
Verschil: verschuiving van IS versus beweging langs de IS:............................................151
De LM-curve:......................................................................................................................................................... 152
Wat is de LM-curve?:................................................................................................................................... 152
Voorbeeld om het idee te vatten:...................................................................................................... 152
Grafische uitleg:.............................................................................................................................................. 153
Algebraïsche vorm:...................................................................................................................................... 154
De Helling:.......................................................................................................................................................... 156
Verschuivingen:.............................................................................................................................................. 157
Wat gebeurt er als Y stijgt?:.................................................................................................................. 159
Belangrijk aandachtspunt:.................................................................................................................... 159
, Verschil tussen beweging & verschuiving:................................................................................. 159
Evenwicht in het IS-LM-model:................................................................................................................ 161
Evenwicht in het IS-LM-model (Grafisch):.................................................................................... 161
Gevolgen van het coronavirus in het IS-LM model: daling van het
consumenten- én producentenvertrouwen:............................................................................ 162
Economisch beleid in het IS-LM-model:........................................................................................... 165
Expansief budgettair-fiscaal beleid: diepere analyse:........................................................166
Hoeveel crowding out? Hangt af van:............................................................................................ 166
Expansief monetair beleid: impact:................................................................................................. 169
Liquiditeitsval: bijzonder geval:........................................................................................................... 169
Economisch beleid en evenwicht:.................................................................................................... 170
Het macro-economisch beleid tijdens de financiële crisis van 2007-2008 en de
daarop volgende jaren:............................................................................................................................. 174
Hoofdstuk 21: De arbeidsmarkt:................................................................................................................... 178
Specifieke kenmerken van de arbeidsmarkt:............................................................................... 179
Vakbonden, collectieve loononderhandelingen en minimumlonen (te kennen
a.d.h.v. slides):................................................................................................................................................... 179
Efficiënte lonen:............................................................................................................................................. 180
Loonrigiditeit:................................................................................................................................................... 181
SAMENVATTING.............................................................................................................................................. 181
Evenwicht op de arbeidsmarkt bij imperfect concurrentie:..............................................182
De onderhandelingscurve: (Wage-Setting Curve of WS-curve):................................183
De prijszettingscurve: (Price-Setting Curve of PS-curve):...............................................185
Het macro-economisch evenwicht op de arbeidsmarkt:................................................187
Wijzigingen in het macro-economisch evenwicht op de arbeidsmarkt:............188
Twee concrete voorbeelden van structureel beleid:...........................................................189
Samenvattend overzicht:............................................................................................................................. 190
Hoofdstuk 26: Het AA-AV-model:................................................................................................................ 192
Samenhang macro-economische modellen:............................................................................... 192
AV-AA laat toe veel macro-fenomenen te analyseren:...........................................................193
De aggregatieve vraag: (AV-curve)....................................................................................................... 194
AV-curve: grafisch:........................................................................................................................................ 195
De aanbodzijde in de economie en het aggregatieve aanbod:......................................197
Het AA-AV-model:............................................................................................................................................ 207
Het evenwicht op middellange termijn:..................................................................................... 208
, Vraag- en aanbodschokken:................................................................................................................ 209
Evenwicht op lange termijn:................................................................................................................. 217
Hoofdstuk 27: De Phillips-Curve:................................................................................................................. 218
Grafisch:................................................................................................................................................................... 220
Hoofdstuk 30: Internationale Handel:..................................................................................................... 222
HELE BEKNOPTE SAMENVATTING:.......................................................................................................... 225
1. Macro-economische analyse (H16):.................................................................................................. 225
2. Nationale rekeningen & BBP (H17–H18):...................................................................................... 225
3. Geld, banken & centrale bank (H19):............................................................................................... 225
4. IS-LM-model (H25):.................................................................................................................................... 226
5. AA-AV-model (H26):................................................................................................................................... 226
6. Wisselkoersen & betalingsbalans (H23):...................................................................................... 226
7. BBP en conjunctuur:................................................................................................................................. 226
8. Sparen, investeren, open economie:............................................................................................. 227
9. Structureel beleid en arbeidsmarkt (H21):................................................................................. 227
10. Bankencrises en moreel risico:........................................................................................................ 227
,
, Hoofdstuk 16: Macro-economische analyse: wat en waarom?:
Infl atie is het stijgen van de algemene prijzen van goederen en diensten in een
economie over een bepaalde periode. Hierdoor daalt de koopkracht van geld, wat
betekent dat je met dezelfde hoeveelheid geld minder kunt kopen dan voorheen.
Maar in België (uniek) is het loon gekoppeld aan de infl atie. Dus stijgen de
prijzen, dan stijgt het loon.
Verschil micro-macro:
Micro-economische vraagstukken Macro-economische vraagstukken
Hoe bepalen ondernemingen de prijs voor hun Waarom varieert de economische groei over
aangeboden goed/dienst? tijd?
Hoe reageren consumenten op Wat bepaalt de inflatie?
prijswijzigingen?
Hoe kunnen we op de meest efficiënte manier Hoe meten we (verschillen in) inkomen per
de uitstoot van broeikasgassen tegengaan? capita?
Welk overheidsoptreden is aangewezen om Waarom stijgt de werkloosheidsgraad tijdens
druggebruik tegen te gaan? een recessie?
Wie draagt finaal een consumentenbelasting? Wat bepaalt de euro-wisselkoers?
Kan de overheid de impact van een recessie
milderen?
, Micro-economie:
- Gedragsmodellen individuele economische agenten (prijs gegeven)
- interageren op markt van één goed/dienst (prijs endogeen)
- alle markten samen: algemeen evenwicht
Macro-economie: de grotere gehelen of aggregaten
- “de” economie krimpt of groeit
- totale consumptie in België/EU/Wereld
- totale tewerkstelling / werkloosheid
- het Prijspeil (alle prijzen)
maar... aggregaat = optelsom variabelen op individueel niveau
- => waarom volstaat Micro-economie dan niet?
- hebben we wel aparte macro-economische analyse nodig?
- jazeker, en wel om (minstens) drie redenen:
Waarom is micro-economische analyse niet voldoende?:
Macro-economie niet steeds zomaar optelsom van wat er op micro-economisch
vlak gebeurt
- Bijkomende inzichten
Drie argumenten:
- Band tussen markten van fi nale goederen en markten van
productiefactoren (terugkoppeling)
Economische kringloop en de Wet van Say
- Gebruik van geld
Ontregeling van geldstroom kan reële goederen- en
dienstenstroombeïnvloeden (financiële crisis)
- Informatie- en coördinatieproblemen die impact hebben op economie
(“animal spirits”)
Macro-economische analyse: wat en waarom?:
- What is true at the microeconomic level is not necessarily true at the
macroeconomic level. What is true for the parts is not necessarily true for
the whole.
- The Swabian housewife made her debut on the world stage in 2008, when
Angela Merkel, neither Swabian nor a housewife but the chancellor of
Germany, mentioned her at an event in (Swabian) Stuttgart. The American
banks which were failing, she said, should have consulted a Swabian
housewife because she could have told them how to deal with money.
= als 1 individu spaart zal dat er niet voor zorgen dat iemand anders zijn job
verliest, maar als een hele samenleving spaart kan dat wel effecten kunnen
hebben op productie etc. dus kan dat negatief zijn…
Inhoud
Hoofdstuk 16: Macro-economische analyse: wat en waarom?:.................................................9
Verschil micro-macro:......................................................................................................................................... 9
Waarom is micro-economische analyse niet voldoende?:.....................................................10
Macro-economische analyse: wat en waarom?:............................................................................ 10
Een eenvoudige economische kringloop:........................................................................................... 11
De wet van Say:.................................................................................................................................................. 11
Geld en de identiteit van Fisher:........................................................................................................... 12
Een gesloten economie met overheid en investeringen: coördinatieproblemen:
............................................................................................................................................................................................ 13
Voorbeeld 1: Investeringen:....................................................................................................................... 13
Voorbeeld 2: Spaarparadox....................................................................................................................... 14
Evolutie in het macro-economisch denken:.................................................................................... 14
Evolutie in het macro-economisch denken: conclusie:............................................................ 15
H17: De nationale rekeningen:......................................................................................................................... 17
De waarde van de productie:....................................................................................................................... 17
Een voorbeeld:................................................................................................................................................... 17
Conclusie:.............................................................................................................................................................. 19
Het bruto binnenlands product: (= BBP)........................................................................................... 20
3 benaderingen................................................................................................................................................. 21
De betalingsbalans............................................................................................................................................ 26
De drie rekeningen registreren de oorsprong en de aanwending van de
middelen:............................................................................................................................................................. 26
Onevenwichten in de betalingsbalans:.......................................................................................... 28
Het nationaal inkomen................................................................................................................................... 30
Sparen en investeren in een open economie:................................................................................ 33
Hoofdstuk 18: Het bbp als maatstaf van de economische activiteit:..................................37
Nominaal en reëel bbp:................................................................................................................................... 37
De link tussen nominaal en reëel bbp: de bbp-deflator:.......................................................40
De outputkloof en conjunctuur:.............................................................................................................. 42
Inflatie:......................................................................................................................................................................... 42
Groei van het bbp en welvaart:................................................................................................................. 43
, 1. Welk aggregaat uit de Nationale Rekeningen (NR) best gebruiken voor
welvaartmeting?............................................................................................................................................. 43
2. Kritiek op het BBP als welvaartsindicator............................................................................... 43
3. Alternatieve indicator: Human Development Index (HDI)..........................................44
Hoofdstuk 19: Geld en het bankwezen:.................................................................................................... 45
Waarom gebruiken we geld?:.................................................................................................................... 45
Hoe geldmarkt bestuderen?...................................................................................................................... 45
Geld als waardemeter:................................................................................................................................ 46
Geld als algemeen aanvaard ruilmiddel:...................................................................................... 46
Geld als beleggingsmiddel:.................................................................................................................... 46
De evolutie van geld over de tijd:............................................................................................................ 47
Het geldaanbod en de basismechanismen voor geldcreatie:...........................................49
Formules:.............................................................................................................................................................. 49
Geldcreatie samengevat:........................................................................................................................... 51
De geldhoeveelheid: :.................................................................................................................................. 52
Cryptomunten:................................................................................................................................................. 53
Rol centrale bank:........................................................................................................................................... 54
Waarom boeken centrale banken verlies?:.................................................................................. 56
Broosheid van het bankstelsel:............................................................................................................. 56
l’Histoire se répète:......................................................................................................................................... 57
Tussenkomst overheid gerechtvaardigd?.................................................................................... 57
De vraag naar geld:............................................................................................................................................ 58
Geldaanbod:....................................................................................................................................................... 58
Geldvraag:............................................................................................................................................................ 59
Het evenwicht tussen geldvraag en geldaanbod:...................................................................... 60
Reële rente en nominale rente :............................................................................................................... 63
Hoofdstuk 28: Economische groei op lange termijn:.................................................................... 64
Feiten over economische groei:............................................................................................................... 64
Rol van kapitaalaccumulatie en technologische vooruitgang:..........................................65
Solow-model zonder technologische vooruitgang:.............................................................. 65
Solow-model met technologische vooruitgang:..................................................................... 66
Growth-accounting:..................................................................................................................................... 67
Endogene technologische vooruitgang:........................................................................................... 68
De rol van instituties:........................................................................................................................................ 69
, Conclusie:.................................................................................................................................................................. 70
Hoofdstuk 23: De wisselkoers, internationaal verkeer en netto-export:...........................72
De wisselkoers: nominale, reële en effectieve wisselkoers:...................................................72
Nominale wisselkoers:................................................................................................................................. 72
Reële wisselkoers:........................................................................................................................................... 75
Effectieve wisselkoers:................................................................................................................................. 76
Prijsvorming op de wisselmarkt:.............................................................................................................. 77
Vraag naar euro’s (€):................................................................................................................................... 78
Aanbod van euro’s (€):................................................................................................................................ 79
Conclusie.............................................................................................................................................................. 79
spilkoers (pariteit):......................................................................................................................................... 80
Wisselkoers op de financiële markt en goederenmarkt:........................................................81
Intrestpariteitsrelatie:................................................................................................................................... 81
Koopkrachtpariteitentheorie................................................................................................................. 84
Hoofdstuk 24: De vraagzijde en de reële sfeer:.................................................................................. 89
Evenwicht op korte, middellange en lange termijn:................................................................. 89
De goederenmarkt op korte termijn: uitgangspunten:..........................................................90
Geen inflatie (geen geldmarkt, rente: exogeen)...................................................................... 90
Identiteit: ≡......................................................................................................................................................... 90
BBP-bestedingsbenadering.................................................................................................................. 90
Terugkoppelingseffecten........................................................................................................................... 91
Evenwicht in drie stappen........................................................................................................................ 91
Het Algemeen AV-AA-model:................................................................................................................ 92
Hoofdstuk 25: Speciaal geval van het AV-AA-model – Horizontale AA-curve:....92
Hoofdstuk 26: Schokken aan de aanbodzijde............................................................................ 92
Een gesloten economie zonder overheid:......................................................................................... 93
Uitleg van de aggregatieve vraag (AV) en haar reductie in een gesloten
economie zonder overheid:.................................................................................................................... 94
De private consumptive (C):................................................................................................................... 96
De investeringen (i):...................................................................................................................................... 99
Een open economie met overheid:...................................................................................................... 108
Aggregatieve Vraag in een Open Economie met Overheid:........................................108
De Rol van de Overheid........................................................................................................................... 109
Macro-economisch Evenwicht met Overheid.......................................................................... 110
, De Rol van het Buitenland:...................................................................................................................... 111
Volledige AV in een Open Economie met Overheid:...........................................................112
Lekken-In-Injecties Benadering:......................................................................................................... 113
Multiplicatoren in een Open Economie met Overheid:.....................................................113
Debat over de Effectiviteit van Fiscaal Beleid:.......................................................................... 114
Modellenvergelijking:................................................................................................................................. 114
Besluit (voorlopig):........................................................................................................................................ 114
Hoofdstuk 22: De Overheid:............................................................................................................................. 116
Begrotingssaldi en het structureel tekort:....................................................................................... 116
Directe en indirecte impact van de overheid op de totale vraag................................116
Beschikbaar inkomen en gezinsconsumptie............................................................................ 117
Modellering van belastingen en uitgaven................................................................................... 118
Overheidsdeficit en economische activiteit............................................................................... 118
Structurele vs. conjuncturele componenten............................................................................. 119
Hoe begrotingsbeleid beoordelen?................................................................................................. 119
Visualisatie: wat gebeurt er met het deficit als Y verandert?.......................................120
Belang van structureel saldo............................................................................................................... 120
Begrotingssaldi en het nationaal inkomen:.............................................................................. 122
Endogeniteit overheidssaldo:............................................................................................................... 122
Overheidsschuld:............................................................................................................................................... 124
De schuldevolutievergelijking: basisidee:................................................................................... 124
Uitgedrukt in verhouding tot het BBP (de schuldgraad):...............................................125
De wijziging van de schuldgraad (groei of daling):.............................................................. 126
Evenwichtsoplossing (stabiele schuldgraad):.......................................................................... 127
De rol van (r - g):............................................................................................................................................. 128
Voorbeeldberekeningen:......................................................................................................................... 129
Gevaren & Praktische kanttekeningen:........................................................................................ 130
Belgische context (uit de tekst):......................................................................................................... 130
Het Europees begrotingskader:.............................................................................................................. 132
Kern van het nieuwe Europees begrotingskader:................................................................. 132
Netto primaire uitgaven (uitgavennorm):................................................................................... 133
Debt Sustainability Analysis (DSA):.................................................................................................. 134
Vereisten technisch traject:................................................................................................................... 134
Safeguards (beschermingsmaatregelen):.................................................................................. 134
, Voorwaardelijke verlenging:................................................................................................................. 134
Controlerekening:......................................................................................................................................... 135
Ontsnappingsclausules:........................................................................................................................... 135
Correctieve arm (BTP):............................................................................................................................... 135
Take-aways:............................................................................................................................................................ 136
1. Structureel vorderingensaldo:......................................................................................................... 136
2. Uitgavennorm:........................................................................................................................................... 137
3. Sneeuwbaleffect:..................................................................................................................................... 138
Hoofdstuk 25: Het IS-LM-model:................................................................................................................. 139
Algemeen overzicht:........................................................................................................................................ 139
Het IS-LM-model:.............................................................................................................................................. 140
Wat is het IS-LM-model?:....................................................................................................................... 140
Schokken: Reële vs. Monetaire sfeer:............................................................................................. 140
Twee soorten beleid:.................................................................................................................................... 141
Het verband tussen reële en monetaire sfeer:........................................................................ 142
Interactie tussen reële en monetaire sfeer:............................................................................... 144
Kortom:................................................................................................................................................................ 144
De IS-curve:............................................................................................................................................................ 145
Wat is het IS-LM-model?:........................................................................................................................ 145
De IS-curve in woorden............................................................................................................................ 145
Grafisch inzicht:.............................................................................................................................................. 146
Algebraïsche opbouw:............................................................................................................................... 147
Interpretatie van de helling:................................................................................................................. 149
Effect van renteveranderingen:.......................................................................................................... 150
Verschil: verschuiving van IS versus beweging langs de IS:............................................151
De LM-curve:......................................................................................................................................................... 152
Wat is de LM-curve?:................................................................................................................................... 152
Voorbeeld om het idee te vatten:...................................................................................................... 152
Grafische uitleg:.............................................................................................................................................. 153
Algebraïsche vorm:...................................................................................................................................... 154
De Helling:.......................................................................................................................................................... 156
Verschuivingen:.............................................................................................................................................. 157
Wat gebeurt er als Y stijgt?:.................................................................................................................. 159
Belangrijk aandachtspunt:.................................................................................................................... 159
, Verschil tussen beweging & verschuiving:................................................................................. 159
Evenwicht in het IS-LM-model:................................................................................................................ 161
Evenwicht in het IS-LM-model (Grafisch):.................................................................................... 161
Gevolgen van het coronavirus in het IS-LM model: daling van het
consumenten- én producentenvertrouwen:............................................................................ 162
Economisch beleid in het IS-LM-model:........................................................................................... 165
Expansief budgettair-fiscaal beleid: diepere analyse:........................................................166
Hoeveel crowding out? Hangt af van:............................................................................................ 166
Expansief monetair beleid: impact:................................................................................................. 169
Liquiditeitsval: bijzonder geval:........................................................................................................... 169
Economisch beleid en evenwicht:.................................................................................................... 170
Het macro-economisch beleid tijdens de financiële crisis van 2007-2008 en de
daarop volgende jaren:............................................................................................................................. 174
Hoofdstuk 21: De arbeidsmarkt:................................................................................................................... 178
Specifieke kenmerken van de arbeidsmarkt:............................................................................... 179
Vakbonden, collectieve loononderhandelingen en minimumlonen (te kennen
a.d.h.v. slides):................................................................................................................................................... 179
Efficiënte lonen:............................................................................................................................................. 180
Loonrigiditeit:................................................................................................................................................... 181
SAMENVATTING.............................................................................................................................................. 181
Evenwicht op de arbeidsmarkt bij imperfect concurrentie:..............................................182
De onderhandelingscurve: (Wage-Setting Curve of WS-curve):................................183
De prijszettingscurve: (Price-Setting Curve of PS-curve):...............................................185
Het macro-economisch evenwicht op de arbeidsmarkt:................................................187
Wijzigingen in het macro-economisch evenwicht op de arbeidsmarkt:............188
Twee concrete voorbeelden van structureel beleid:...........................................................189
Samenvattend overzicht:............................................................................................................................. 190
Hoofdstuk 26: Het AA-AV-model:................................................................................................................ 192
Samenhang macro-economische modellen:............................................................................... 192
AV-AA laat toe veel macro-fenomenen te analyseren:...........................................................193
De aggregatieve vraag: (AV-curve)....................................................................................................... 194
AV-curve: grafisch:........................................................................................................................................ 195
De aanbodzijde in de economie en het aggregatieve aanbod:......................................197
Het AA-AV-model:............................................................................................................................................ 207
Het evenwicht op middellange termijn:..................................................................................... 208
, Vraag- en aanbodschokken:................................................................................................................ 209
Evenwicht op lange termijn:................................................................................................................. 217
Hoofdstuk 27: De Phillips-Curve:................................................................................................................. 218
Grafisch:................................................................................................................................................................... 220
Hoofdstuk 30: Internationale Handel:..................................................................................................... 222
HELE BEKNOPTE SAMENVATTING:.......................................................................................................... 225
1. Macro-economische analyse (H16):.................................................................................................. 225
2. Nationale rekeningen & BBP (H17–H18):...................................................................................... 225
3. Geld, banken & centrale bank (H19):............................................................................................... 225
4. IS-LM-model (H25):.................................................................................................................................... 226
5. AA-AV-model (H26):................................................................................................................................... 226
6. Wisselkoersen & betalingsbalans (H23):...................................................................................... 226
7. BBP en conjunctuur:................................................................................................................................. 226
8. Sparen, investeren, open economie:............................................................................................. 227
9. Structureel beleid en arbeidsmarkt (H21):................................................................................. 227
10. Bankencrises en moreel risico:........................................................................................................ 227
,
, Hoofdstuk 16: Macro-economische analyse: wat en waarom?:
Infl atie is het stijgen van de algemene prijzen van goederen en diensten in een
economie over een bepaalde periode. Hierdoor daalt de koopkracht van geld, wat
betekent dat je met dezelfde hoeveelheid geld minder kunt kopen dan voorheen.
Maar in België (uniek) is het loon gekoppeld aan de infl atie. Dus stijgen de
prijzen, dan stijgt het loon.
Verschil micro-macro:
Micro-economische vraagstukken Macro-economische vraagstukken
Hoe bepalen ondernemingen de prijs voor hun Waarom varieert de economische groei over
aangeboden goed/dienst? tijd?
Hoe reageren consumenten op Wat bepaalt de inflatie?
prijswijzigingen?
Hoe kunnen we op de meest efficiënte manier Hoe meten we (verschillen in) inkomen per
de uitstoot van broeikasgassen tegengaan? capita?
Welk overheidsoptreden is aangewezen om Waarom stijgt de werkloosheidsgraad tijdens
druggebruik tegen te gaan? een recessie?
Wie draagt finaal een consumentenbelasting? Wat bepaalt de euro-wisselkoers?
Kan de overheid de impact van een recessie
milderen?
, Micro-economie:
- Gedragsmodellen individuele economische agenten (prijs gegeven)
- interageren op markt van één goed/dienst (prijs endogeen)
- alle markten samen: algemeen evenwicht
Macro-economie: de grotere gehelen of aggregaten
- “de” economie krimpt of groeit
- totale consumptie in België/EU/Wereld
- totale tewerkstelling / werkloosheid
- het Prijspeil (alle prijzen)
maar... aggregaat = optelsom variabelen op individueel niveau
- => waarom volstaat Micro-economie dan niet?
- hebben we wel aparte macro-economische analyse nodig?
- jazeker, en wel om (minstens) drie redenen:
Waarom is micro-economische analyse niet voldoende?:
Macro-economie niet steeds zomaar optelsom van wat er op micro-economisch
vlak gebeurt
- Bijkomende inzichten
Drie argumenten:
- Band tussen markten van fi nale goederen en markten van
productiefactoren (terugkoppeling)
Economische kringloop en de Wet van Say
- Gebruik van geld
Ontregeling van geldstroom kan reële goederen- en
dienstenstroombeïnvloeden (financiële crisis)
- Informatie- en coördinatieproblemen die impact hebben op economie
(“animal spirits”)
Macro-economische analyse: wat en waarom?:
- What is true at the microeconomic level is not necessarily true at the
macroeconomic level. What is true for the parts is not necessarily true for
the whole.
- The Swabian housewife made her debut on the world stage in 2008, when
Angela Merkel, neither Swabian nor a housewife but the chancellor of
Germany, mentioned her at an event in (Swabian) Stuttgart. The American
banks which were failing, she said, should have consulted a Swabian
housewife because she could have told them how to deal with money.
= als 1 individu spaart zal dat er niet voor zorgen dat iemand anders zijn job
verliest, maar als een hele samenleving spaart kan dat wel effecten kunnen
hebben op productie etc. dus kan dat negatief zijn…
