Historische en actuele
perspectieven
Hoofdstuk 1 ‘Een geschiedenis van
sociaal werk’
Van = beroepsgeschiedenis
Voor = maatschappelijk, economische, sociale, politieke… OWL
Het nut van geschiedenis ... voor de
maatschappelijk assistent?
Geschiedenis staat als discipline soms onder druk
Verleden te overschouwen SW vandaag beter begrijpen en om wat in de
toekomst te zien
Zestien redenen (volgens Maarten van der Linde)
1. ‘Willen weten’ tot ‘verbanden leggen in perspectief plaatsen’
2. ‘Beeldvorming corrigeren’ tot ‘lessen trekken en waarschuwen’
Historische competenties leunen nauw aan bij competenties de SW’ers
meekrijgen in opleiding en beroep
Hedendaagse problemen relativeren, verder kijken en dromen van een betere
wereld
Geschiedenis geeft verbeeldingskracht en biedt morele lessen, helpt om
generaliserende voorstellingen te corrigeren en te nuanceren, biedt
referentiekader(s) voor reflectie
Toekomst voorspellen vanuit het verleden weinig zekerheid
Denkfout van anachronisme = eigen tijd projecteren op het verleden leidt tot
subjectieve interpretaties
Cultuur en mens niet bestaan zonder historisch besef (Rossem)
1
, Een van meest essentiële functies van geschiedkunde in verklaren van hoe een
bepaalde situatie tot stand is gekomen => niet de bedoeling om te moraliseren
• Kritische zin aanwakkeren (vergelijkend, ethisch perspectief)
• Antwoord kunnen onderbouwen
• Maatschappelijke kennis uitbreiden (historische maatschappijleer)
• Door te vergelijken met het buitenland kan je bekijken hoe je het
hier beter kan doen
• Ook vergelijken met hoe het vroeger was kan je meer leren en
bekijken hoe je het beter kan doen
• Assistenten van de maatschappij
• Leren kennen van / versterken van de beroepsidentiteit (beter begrijpen
door te vergelijken met vroeger, vaktrots)
• Begrijpen hoe maatschappij/context werkt voor je mensen hierin kan
integreren
Historische motieven voor sociaal werk...
Behoeftigheid = universeel gegeven – SW afhankelijk van plaats en tijd = relatief
Goed om over eigen motieven te reflecteren vier grote redenen om aan SW te
doen
1. Caritas en filantropie...
a. Goddelijke plicht missie of roeping
b. Barmhartig en naastenliefde
c. Hoe verder in de geschiedenis hoe meer religieuze motieven
vanuit de caritas (om in het hiernamaals terecht te komen)
d. Vervullen van individuele plicht als gelovige
e. Filantropie (mensenliefde) = liefde voor de mens, uit
menslievendheid helpen (tegenhanger van caritas) + Humanitas of
medemenselijkheid
2
perspectieven
Hoofdstuk 1 ‘Een geschiedenis van
sociaal werk’
Van = beroepsgeschiedenis
Voor = maatschappelijk, economische, sociale, politieke… OWL
Het nut van geschiedenis ... voor de
maatschappelijk assistent?
Geschiedenis staat als discipline soms onder druk
Verleden te overschouwen SW vandaag beter begrijpen en om wat in de
toekomst te zien
Zestien redenen (volgens Maarten van der Linde)
1. ‘Willen weten’ tot ‘verbanden leggen in perspectief plaatsen’
2. ‘Beeldvorming corrigeren’ tot ‘lessen trekken en waarschuwen’
Historische competenties leunen nauw aan bij competenties de SW’ers
meekrijgen in opleiding en beroep
Hedendaagse problemen relativeren, verder kijken en dromen van een betere
wereld
Geschiedenis geeft verbeeldingskracht en biedt morele lessen, helpt om
generaliserende voorstellingen te corrigeren en te nuanceren, biedt
referentiekader(s) voor reflectie
Toekomst voorspellen vanuit het verleden weinig zekerheid
Denkfout van anachronisme = eigen tijd projecteren op het verleden leidt tot
subjectieve interpretaties
Cultuur en mens niet bestaan zonder historisch besef (Rossem)
1
, Een van meest essentiële functies van geschiedkunde in verklaren van hoe een
bepaalde situatie tot stand is gekomen => niet de bedoeling om te moraliseren
• Kritische zin aanwakkeren (vergelijkend, ethisch perspectief)
• Antwoord kunnen onderbouwen
• Maatschappelijke kennis uitbreiden (historische maatschappijleer)
• Door te vergelijken met het buitenland kan je bekijken hoe je het
hier beter kan doen
• Ook vergelijken met hoe het vroeger was kan je meer leren en
bekijken hoe je het beter kan doen
• Assistenten van de maatschappij
• Leren kennen van / versterken van de beroepsidentiteit (beter begrijpen
door te vergelijken met vroeger, vaktrots)
• Begrijpen hoe maatschappij/context werkt voor je mensen hierin kan
integreren
Historische motieven voor sociaal werk...
Behoeftigheid = universeel gegeven – SW afhankelijk van plaats en tijd = relatief
Goed om over eigen motieven te reflecteren vier grote redenen om aan SW te
doen
1. Caritas en filantropie...
a. Goddelijke plicht missie of roeping
b. Barmhartig en naastenliefde
c. Hoe verder in de geschiedenis hoe meer religieuze motieven
vanuit de caritas (om in het hiernamaals terecht te komen)
d. Vervullen van individuele plicht als gelovige
e. Filantropie (mensenliefde) = liefde voor de mens, uit
menslievendheid helpen (tegenhanger van caritas) + Humanitas of
medemenselijkheid
2
