HOOFDSTUK 3
Inleiding
De middeleeuwse stad voor een decor en de opkomst van de middenklasse.
Wat is een stad?
De definitie van een stad verschilt, want die betekent in termen van de Karolingische periode:
een fort.
DE MIDDELEEUWEN (476-1553)
DIA 2
476 = val van West Romeinse Rijk
De zygoten vallen Rome binnen.
1453 = val van het Oost Romeinse Rijk
Turken vallen binnen.
De duistere middeleeuwen = weinig bronmaterialen
- Noorden: Germanen, de Vikingen, geweld
- Zuiden: de Moren,
Invallen van verschillende stammen die aan de grenzen vreten
Rome wordt ingenomen en stort in mekaar.
Hoelang duurt het tot het Romeinse rijk eindelijk weg is?
- Rome wordt ingenomen, maar dat betekent niet dat het terrein ingenomen is.
Henri Pirelle: Historicus die de breuk van Rome onderzocht.
Geschiedenis = levende wetenschap
- De motor vd geschiedenis = de economie
- Veel romeinse stammen, namen gewoontes over van de Germanen.
Oorzaak: ligt in de handel
- Beschaving kan alleen maar bestaan als er handel is
- Bloedlijnen die doorheen het land lopen, die het netwerk voeden.
1313= Christendom wordt de staatsgodsdienst
• Dominantie Rooms -katholieke kerk
- Cultureel, politiek, economisch
- Laatste vorm van georganiseerd gezag
• Feodalisme , standenmaatschappij
- Vorst & (land)adel (3%)
- Clerus (2%)
- Lijfeigenen (95%)
1
, TEKST: STEDELIJKE WAAKVLAMMETJES
a) Steden kunnen alleen maar bestaan door handel.
Invallende stammen verwerpen niet alles, ze omarmen het
b) De katholieke kerk maakt een culturele structuur, gebaseerd op het Romeinse model
Sommige steden verdwenen, andere bleven bestaan, hoe komt dit?
Degene waar een bisschop, een kathedraal, had. Bleven de steden in elven.
Administratieve functie
De beschermingen van de stadswallen primaire functie
Schieten later terug op gang
Wie is die zogenaamde middenklasse?
= gooit heel het systeem overhoop
Situatie: klimaat wordt beter, boeren krijgen meer oogst, er is overschot
Winst maken!
- Van boer kwam handelaar
- Ontstaan van markten
- Handelaars hoeven zich niet meer te verplaatsen
- Vestigen zich aan stadswal
Welke aspecten worden hierdoor sterk beïnvloedt?
Sociaal:
- Mensen hebben een ander statuut
- Ontsnappen aan bestaande orde
- Discussie: vallen niet onder huidige rechtspraak
Economisch:
- Grond krijgt een hogere waarde (3 slag stelsel) veel flexibeler
- Boeren beginnen ook te redeneren met geld
- NIEUWE INVLOED: geven en nemen
Politiek:
- Geen alleenheerser meer: rekening houden met rijke mensen
DIA 3
NIEUWE VERSTEDELIJKING VANAF DE 11E EEUW
Factoren:
– Politieke stabiliteit
– Verbeterde landbouwtechnieken
De uitvinding van het 3-slagstelsel zorgt voor een zeker stabiliteit
– Demografische hausse (tot 1350)
Hausse onderzocht de bevolkingsgroei die tot 1350 toch stabiel bleef.
- ! de pest
– Heropleven internationale handelsstromen (Pirenne)
Socio-economische transformatie:
– Ontstaan en emancipatie van de ‘middenklasse’ (geldeconomie) met eigen sociale,
juridische, politieke ‘vrijheden’
Het ontstaan van de Keure: een contract dat de erkenning toelaat van de nieuwe sociale
klasse, de handelaar.
Ontstaan nieuwe steden:
2
Inleiding
De middeleeuwse stad voor een decor en de opkomst van de middenklasse.
Wat is een stad?
De definitie van een stad verschilt, want die betekent in termen van de Karolingische periode:
een fort.
DE MIDDELEEUWEN (476-1553)
DIA 2
476 = val van West Romeinse Rijk
De zygoten vallen Rome binnen.
1453 = val van het Oost Romeinse Rijk
Turken vallen binnen.
De duistere middeleeuwen = weinig bronmaterialen
- Noorden: Germanen, de Vikingen, geweld
- Zuiden: de Moren,
Invallen van verschillende stammen die aan de grenzen vreten
Rome wordt ingenomen en stort in mekaar.
Hoelang duurt het tot het Romeinse rijk eindelijk weg is?
- Rome wordt ingenomen, maar dat betekent niet dat het terrein ingenomen is.
Henri Pirelle: Historicus die de breuk van Rome onderzocht.
Geschiedenis = levende wetenschap
- De motor vd geschiedenis = de economie
- Veel romeinse stammen, namen gewoontes over van de Germanen.
Oorzaak: ligt in de handel
- Beschaving kan alleen maar bestaan als er handel is
- Bloedlijnen die doorheen het land lopen, die het netwerk voeden.
1313= Christendom wordt de staatsgodsdienst
• Dominantie Rooms -katholieke kerk
- Cultureel, politiek, economisch
- Laatste vorm van georganiseerd gezag
• Feodalisme , standenmaatschappij
- Vorst & (land)adel (3%)
- Clerus (2%)
- Lijfeigenen (95%)
1
, TEKST: STEDELIJKE WAAKVLAMMETJES
a) Steden kunnen alleen maar bestaan door handel.
Invallende stammen verwerpen niet alles, ze omarmen het
b) De katholieke kerk maakt een culturele structuur, gebaseerd op het Romeinse model
Sommige steden verdwenen, andere bleven bestaan, hoe komt dit?
Degene waar een bisschop, een kathedraal, had. Bleven de steden in elven.
Administratieve functie
De beschermingen van de stadswallen primaire functie
Schieten later terug op gang
Wie is die zogenaamde middenklasse?
= gooit heel het systeem overhoop
Situatie: klimaat wordt beter, boeren krijgen meer oogst, er is overschot
Winst maken!
- Van boer kwam handelaar
- Ontstaan van markten
- Handelaars hoeven zich niet meer te verplaatsen
- Vestigen zich aan stadswal
Welke aspecten worden hierdoor sterk beïnvloedt?
Sociaal:
- Mensen hebben een ander statuut
- Ontsnappen aan bestaande orde
- Discussie: vallen niet onder huidige rechtspraak
Economisch:
- Grond krijgt een hogere waarde (3 slag stelsel) veel flexibeler
- Boeren beginnen ook te redeneren met geld
- NIEUWE INVLOED: geven en nemen
Politiek:
- Geen alleenheerser meer: rekening houden met rijke mensen
DIA 3
NIEUWE VERSTEDELIJKING VANAF DE 11E EEUW
Factoren:
– Politieke stabiliteit
– Verbeterde landbouwtechnieken
De uitvinding van het 3-slagstelsel zorgt voor een zeker stabiliteit
– Demografische hausse (tot 1350)
Hausse onderzocht de bevolkingsgroei die tot 1350 toch stabiel bleef.
- ! de pest
– Heropleven internationale handelsstromen (Pirenne)
Socio-economische transformatie:
– Ontstaan en emancipatie van de ‘middenklasse’ (geldeconomie) met eigen sociale,
juridische, politieke ‘vrijheden’
Het ontstaan van de Keure: een contract dat de erkenning toelaat van de nieuwe sociale
klasse, de handelaar.
Ontstaan nieuwe steden:
2
