Samenvatting Basiskennis taalonderwijs
Hoofdstuk 1: De kennisbasis Nederlandse taal
1.1. De opzet van de kennisbasis
In de kennisbasis taal wordt beschreven wat een leraar basisonderwijs moet weten om goed
taalonderwijs te kunnen geven op de basisschool. De leerstof is verdeeld over de volgende
negen (taal)domeinen:
1. Mondelinge taalvaardigheid
2. Woordenschat
3. Beginnende geletterdheid
4. Voortgezet technisch lezen
5. Begrijpend lezen
6. Stellen
7. Jeugdliteratuur
8. Taalbeschouwing
9. Spelling
Per domein zijn de belangrijkste kenniselementen beschreven aan de hand van vier
invalshoeken:
1. De leerinhoud. Wat is de leerinhoud?
Hierbij wordt beschreven wat de basisschoolleerling moet weten en kunnen in een bepaald
domein. Dat is onder meer vastgelegd in de kerndoelen en tussendoelen op tule.slo.nl.
2. De domeindidactiek. Hoe wordt de leerinhoud onderwezen?
De manier waarop je de leerinhoud van een bepaald domein aan kinderen onderwijst. Hier
gaat het om de vaardigheden die een leerkracht moet hebben om goed onderwijs te kunnen
geven in een bepaald domein.
3. Het fundament. Wat is het fundament onder de leerinhoud?
Bij elk domein heb je bepaalde achtergrondkennis nodig, het fundament. Welke theorieën
zijn er bijvoorbeeld over het leesproces of wat is er bekend over de meest efficiënte manier
om kinderen nieuwe woorden aan te leren? Soms is dit wetenschappelijke kennis, maar ook
maatschappelijke achtergrond kennis. Bijv. de rol van dyslexie in de samenleving.
4. Taaldidactiek en taalbeleid. Wat zijn de algemene taaldidactische principes?
De domeinen van taal lopen in het dagelijks leven door elkaar heen. Daarom wordt er in de
kennisbasis ook aandacht besteed aan algemene taaldidactische principes. Dat zijn
verschillende manieren waarop je taalonderwijs kunt geven of hoe je als basisschool beleid
kunt ontwikkelen op het gebied van taal.
1.2. De inhoud van de kennisbasis
De kennisbasis is een verzameling met begrippen die belangrijk zijn voor het geven van
taalonderwijs. De volledige kennisbasis vind je ook op verschillende websites. De
belangrijkste zijn: www.lesintaal.nl & www.10voordeleraar.nl
1.3. Toetsing kennisbasis
De landelijke toets bestaat uit 100 vragen. De kennis op het gebied van taaldidactiek, valt
buiten de landelijke toets. De landelijke toets is een digitale toets, waarbij elk domein aan
bod komt. Niet alle domeinen kunnen goed getoetst worden met meerkeuzevragen. Daarom
zijn er meer vragen over taalbeschouwing dan over jeugdliteratuur.
Meerkeuzevragen met drie of vier alternatieven, multiple respons-vragen; waarbij meer
goede antwoorden mogelijk zijn of vragen waarbij je twee bij elkaar horende begrippen moet
koppelen.
Hoofdstuk 1: De kennisbasis Nederlandse taal
1.1. De opzet van de kennisbasis
In de kennisbasis taal wordt beschreven wat een leraar basisonderwijs moet weten om goed
taalonderwijs te kunnen geven op de basisschool. De leerstof is verdeeld over de volgende
negen (taal)domeinen:
1. Mondelinge taalvaardigheid
2. Woordenschat
3. Beginnende geletterdheid
4. Voortgezet technisch lezen
5. Begrijpend lezen
6. Stellen
7. Jeugdliteratuur
8. Taalbeschouwing
9. Spelling
Per domein zijn de belangrijkste kenniselementen beschreven aan de hand van vier
invalshoeken:
1. De leerinhoud. Wat is de leerinhoud?
Hierbij wordt beschreven wat de basisschoolleerling moet weten en kunnen in een bepaald
domein. Dat is onder meer vastgelegd in de kerndoelen en tussendoelen op tule.slo.nl.
2. De domeindidactiek. Hoe wordt de leerinhoud onderwezen?
De manier waarop je de leerinhoud van een bepaald domein aan kinderen onderwijst. Hier
gaat het om de vaardigheden die een leerkracht moet hebben om goed onderwijs te kunnen
geven in een bepaald domein.
3. Het fundament. Wat is het fundament onder de leerinhoud?
Bij elk domein heb je bepaalde achtergrondkennis nodig, het fundament. Welke theorieën
zijn er bijvoorbeeld over het leesproces of wat is er bekend over de meest efficiënte manier
om kinderen nieuwe woorden aan te leren? Soms is dit wetenschappelijke kennis, maar ook
maatschappelijke achtergrond kennis. Bijv. de rol van dyslexie in de samenleving.
4. Taaldidactiek en taalbeleid. Wat zijn de algemene taaldidactische principes?
De domeinen van taal lopen in het dagelijks leven door elkaar heen. Daarom wordt er in de
kennisbasis ook aandacht besteed aan algemene taaldidactische principes. Dat zijn
verschillende manieren waarop je taalonderwijs kunt geven of hoe je als basisschool beleid
kunt ontwikkelen op het gebied van taal.
1.2. De inhoud van de kennisbasis
De kennisbasis is een verzameling met begrippen die belangrijk zijn voor het geven van
taalonderwijs. De volledige kennisbasis vind je ook op verschillende websites. De
belangrijkste zijn: www.lesintaal.nl & www.10voordeleraar.nl
1.3. Toetsing kennisbasis
De landelijke toets bestaat uit 100 vragen. De kennis op het gebied van taaldidactiek, valt
buiten de landelijke toets. De landelijke toets is een digitale toets, waarbij elk domein aan
bod komt. Niet alle domeinen kunnen goed getoetst worden met meerkeuzevragen. Daarom
zijn er meer vragen over taalbeschouwing dan over jeugdliteratuur.
Meerkeuzevragen met drie of vier alternatieven, multiple respons-vragen; waarbij meer
goede antwoorden mogelijk zijn of vragen waarbij je twee bij elkaar horende begrippen moet
koppelen.
