SOCIAAL ONDERNEMEN
Examenvragen:
Grote examenvraag over informatie uit de oefencolleges
GEEN DATA op examen
Leerpaden: zie telkens mogelijke examenvragen
Op Chamilo: open examenvragen, indien je die kent, kan je de openvragen op het
examen wellicht
ONDERNEMEN
INVLOED MAATSCHAPPIJ
- Belang van ondernemen meer dan eeuw geleden gegroeid
o Bep normen en waarden zorgen voor hoe je moet handelen
Sociale kijkwijze
Maatschappij beïnvloedt door wat er gebeurd
EVOLUTIE VAN MANAGEMENTMODELLEN
- Reductie van complexe werkelijkheid
- Afspiegeling van samenleving
- Constante vernieuwing
o Levenslang leren
ROARING TWENTIES
- Leven vol contrast
- Industrielen (rijken) werden rijker
- Contrast: erg hoog, de rijken konden de anderen uitbuiten
o Kinderen, ouders… werken in de fabriek
o Zeer harde tijd voor arbeiders
o Slechte huisvesting (ongedierte, vocht etc.)
o Vakbonden nog onbestaand, dus niemand die voor hen opkwam
o Hoog cijfer kindersterfte (zowel door arbeid als hygiëne)
- Veel uitvindingen -> industriële revolutie
o Van een op andere dag nieuwe technologie
o Bv Henry Ford: de lopende band
Gaat van 93 dagen arbeid naar 93 minuten -> wordt goedkoper
Auto’s nu ook beschikbaar voor middenklasse
Werk werd nog zwaarder voor arbeiders, men moest het volhouden
WANT => sociaal darwinisme (survival of the fittest) -> arbeiders
met hopen, dus als je niet meekon, tegen de middag al ontslagen
- Gevolg: rationeel-doelmodel
RATIONEEL-DOELMODEL (1900-1925)
Symbool: dollar-teken
- Productiviteit en winst
- Duidelijke leiding Winst
- Rationeel economisch klimaat
o Te oud = niet meer werken
o Niet emotioneel maar rationeel, denken aan winst
- Harde bestuurder & producent
- WINST, zoveel mogelijk auto’s produceren om zoveel mogelijk te verkopen
, - Onderzoeken:
o Postbedrijf, maar met 1 hand werken, welk verschil met twee handen?
En welk verschil met twee handen EN je voeten
Hoe meer output hoe beter
INTERN PROCES MODEL (1900-1925)
Symbool: driehoek (meest stabiele symbool)
- Stabiliteit, effectiviteit & continuïteit
- Routines efficiëntie
- Hiërarchische cultuur & structuur
- Leidinggevende: controleur & coördinator
o Mensen in de gaten houden en coördineren
’s ochtends al een duidelijke taakverdeling
OORLOG EN BEURSCRASH
- Veel werkeloosheid
- Armoede bij alle klassen
o Arbeiders in fabrieken, velen hadden gevochten en waren geen slaafjes
meer
o Ze hadden gevochten vr het land -> vonden dat het land nu iets terug
moest doen
° vakbonden
= gigantische impact levenstandaard
Bv 6 op 7 dagen werken ipv 7 op 7
Geen kinderarbeid
Ander leefklimaat
- Taak vd vrouw vroeger -> zorgen vr huishouden
o Industriële evolutie zorgt vr uitvindingen die vrouwen in het dagelijks leven
ondersteunen, makkelijker maken, krijgen tijd om dingen te doen
(bv frigo, stofzuiger, wasmachine etc.)
Cursussen volgen, daguitstappen etc. bijdragen aan de economie
dus
Andere dynamiek in de SL
HUMAN-RELATIONSMODEL (1926-1950)
Symbool: cirkel
- = Inzet, samenhang & moreel
- Lichtexperiment Betrokkenheid
o Elke dag werd licht aangepast en gevraagd hoe het
werk was
, o Gevolg: mensen werkten beter omdat men hen vroeg hoe hun dag was:
betrokkenheid
- Participatie – consensus – teamgerichtheid
- Leidinggevende: Mentor & Stimulator
OPEN SYSTEEMMODEL
Symbool: amoebes (snelst veranderde organisme dat er bestaat)
- = Aanpassingsvermogen & externe ondersteuning
o De organisatie wordt geconfronteerd met de noodzaak te
wedijveren in een ambigue en concurrerende omgeving
- Concurrentie innovatie, flexibiliteit
o Zodanig veel veranderingen: als je niet mee was, kon het gedaan zijn vr je
als fabriek
- Leidinggevende: Innovator & Bemiddelaar
o Door vele veranderingen: moest je bemiddelen met je werknemers
Je moest zorgen dat ze meewouden met die veranderingen
AANLEIDINGEN VOOR DIT MODEL
- Maanlanding: 1969 (+ oorlog China en Amerika)
o Landing op de maan opzich al heel indrukwekkend
o Maar iedereen kon het ook nog eens live volgen via TV
- Jaren 70: olie-embarkum
o Olielanden wouden geen olie meer geven
Veel landen moesten grote schulden maken om de fabrieken te
kunnen voorzien van olie
Economie stond zeer onstabiel (kaartenhuisje)
- Nieuwe trends
o Via TV, ‘laptop’ = nieuwe info binnen
We zijn dus niet meer ongeletterd en onwetend
Vb Vietnamoorlog
Amerikanen werden niet onthaald als helden
, De horror vd oorlog kwam gwn binnen in de huiskamer (TV)
Mensen konden zien wat het deed met de slachtoffers ->
mensen gingen op straat om te protesteren (voor rechten)
o Vrouwenrechten
Pas in ’89 konden vrouwen gaan stemmen
Ze konden niet studeren
Margeret Tatchter: enorme plafonds doorbroken voor vrouwen die
gaan werken, stemmen etc.
EN/EN VOORONDERSTELLINGEN (1976-HEDEN)
- Aantrekken, houden, ontwikkelen van mensen
- Strategisch denken
- Innovatie
- Waarborgen prestatiegericht klimaat
- Verbeteren van klanttevredenheid
EVENWICHT
AANLEIDINGEN VOOR DIT MODEL
- Val Berlijnse muur
o Overwinning kapitalisme
- Val sovjet-regime
o We dragen hier nog steeds de gevolgen van
o Er zou een neutrale zone komen tussen kapitalisme en communisme
Aan deze landen wordt nog steeds immens getrokken
Bv Oekraïne
- Er zijn ook kleinere landen die groter worden
o Japan komt bv met bizarre ontwerpen naar buiten -> kunnen hierdoor op
wereldniv meespelen
Vooruitgang v Japanse producten was verbazingwekkend
Als zelfs kleine landen kunnen meespelen op wereldniveau, dan
wordt de concurrentie strijd erg groot
o Amerikaanse organisaties verkeren in grote problemen
Innovatie, kwaliteit en productiviteit bleven in ernstige mate achter
- Voor arbeiders werd werk waarvoor kennis nodig is de regel en werk waar
spierkracht nodig is de uitzondering
- Vakbonden hadden te kampen met grote terugslag terwijl organisaties met grote
moeite probeerden hun personeel in te krimpen en kwaliteit te verhogen
o Arbeidszekerheid kwam steeds vaker ter sprake in de onderhandelingen
met vakbewegingen
o Organisaties kregen te maken met nieuwe problemen zoals overname en
inkrimping
- Managers in het middenkader hadden te kampen met een werklast die voorheen
door 2 à 3 managers gedragen werd
o Opbranden v managers en stress werden belangrijke thema’s
Examenvragen:
Grote examenvraag over informatie uit de oefencolleges
GEEN DATA op examen
Leerpaden: zie telkens mogelijke examenvragen
Op Chamilo: open examenvragen, indien je die kent, kan je de openvragen op het
examen wellicht
ONDERNEMEN
INVLOED MAATSCHAPPIJ
- Belang van ondernemen meer dan eeuw geleden gegroeid
o Bep normen en waarden zorgen voor hoe je moet handelen
Sociale kijkwijze
Maatschappij beïnvloedt door wat er gebeurd
EVOLUTIE VAN MANAGEMENTMODELLEN
- Reductie van complexe werkelijkheid
- Afspiegeling van samenleving
- Constante vernieuwing
o Levenslang leren
ROARING TWENTIES
- Leven vol contrast
- Industrielen (rijken) werden rijker
- Contrast: erg hoog, de rijken konden de anderen uitbuiten
o Kinderen, ouders… werken in de fabriek
o Zeer harde tijd voor arbeiders
o Slechte huisvesting (ongedierte, vocht etc.)
o Vakbonden nog onbestaand, dus niemand die voor hen opkwam
o Hoog cijfer kindersterfte (zowel door arbeid als hygiëne)
- Veel uitvindingen -> industriële revolutie
o Van een op andere dag nieuwe technologie
o Bv Henry Ford: de lopende band
Gaat van 93 dagen arbeid naar 93 minuten -> wordt goedkoper
Auto’s nu ook beschikbaar voor middenklasse
Werk werd nog zwaarder voor arbeiders, men moest het volhouden
WANT => sociaal darwinisme (survival of the fittest) -> arbeiders
met hopen, dus als je niet meekon, tegen de middag al ontslagen
- Gevolg: rationeel-doelmodel
RATIONEEL-DOELMODEL (1900-1925)
Symbool: dollar-teken
- Productiviteit en winst
- Duidelijke leiding Winst
- Rationeel economisch klimaat
o Te oud = niet meer werken
o Niet emotioneel maar rationeel, denken aan winst
- Harde bestuurder & producent
- WINST, zoveel mogelijk auto’s produceren om zoveel mogelijk te verkopen
, - Onderzoeken:
o Postbedrijf, maar met 1 hand werken, welk verschil met twee handen?
En welk verschil met twee handen EN je voeten
Hoe meer output hoe beter
INTERN PROCES MODEL (1900-1925)
Symbool: driehoek (meest stabiele symbool)
- Stabiliteit, effectiviteit & continuïteit
- Routines efficiëntie
- Hiërarchische cultuur & structuur
- Leidinggevende: controleur & coördinator
o Mensen in de gaten houden en coördineren
’s ochtends al een duidelijke taakverdeling
OORLOG EN BEURSCRASH
- Veel werkeloosheid
- Armoede bij alle klassen
o Arbeiders in fabrieken, velen hadden gevochten en waren geen slaafjes
meer
o Ze hadden gevochten vr het land -> vonden dat het land nu iets terug
moest doen
° vakbonden
= gigantische impact levenstandaard
Bv 6 op 7 dagen werken ipv 7 op 7
Geen kinderarbeid
Ander leefklimaat
- Taak vd vrouw vroeger -> zorgen vr huishouden
o Industriële evolutie zorgt vr uitvindingen die vrouwen in het dagelijks leven
ondersteunen, makkelijker maken, krijgen tijd om dingen te doen
(bv frigo, stofzuiger, wasmachine etc.)
Cursussen volgen, daguitstappen etc. bijdragen aan de economie
dus
Andere dynamiek in de SL
HUMAN-RELATIONSMODEL (1926-1950)
Symbool: cirkel
- = Inzet, samenhang & moreel
- Lichtexperiment Betrokkenheid
o Elke dag werd licht aangepast en gevraagd hoe het
werk was
, o Gevolg: mensen werkten beter omdat men hen vroeg hoe hun dag was:
betrokkenheid
- Participatie – consensus – teamgerichtheid
- Leidinggevende: Mentor & Stimulator
OPEN SYSTEEMMODEL
Symbool: amoebes (snelst veranderde organisme dat er bestaat)
- = Aanpassingsvermogen & externe ondersteuning
o De organisatie wordt geconfronteerd met de noodzaak te
wedijveren in een ambigue en concurrerende omgeving
- Concurrentie innovatie, flexibiliteit
o Zodanig veel veranderingen: als je niet mee was, kon het gedaan zijn vr je
als fabriek
- Leidinggevende: Innovator & Bemiddelaar
o Door vele veranderingen: moest je bemiddelen met je werknemers
Je moest zorgen dat ze meewouden met die veranderingen
AANLEIDINGEN VOOR DIT MODEL
- Maanlanding: 1969 (+ oorlog China en Amerika)
o Landing op de maan opzich al heel indrukwekkend
o Maar iedereen kon het ook nog eens live volgen via TV
- Jaren 70: olie-embarkum
o Olielanden wouden geen olie meer geven
Veel landen moesten grote schulden maken om de fabrieken te
kunnen voorzien van olie
Economie stond zeer onstabiel (kaartenhuisje)
- Nieuwe trends
o Via TV, ‘laptop’ = nieuwe info binnen
We zijn dus niet meer ongeletterd en onwetend
Vb Vietnamoorlog
Amerikanen werden niet onthaald als helden
, De horror vd oorlog kwam gwn binnen in de huiskamer (TV)
Mensen konden zien wat het deed met de slachtoffers ->
mensen gingen op straat om te protesteren (voor rechten)
o Vrouwenrechten
Pas in ’89 konden vrouwen gaan stemmen
Ze konden niet studeren
Margeret Tatchter: enorme plafonds doorbroken voor vrouwen die
gaan werken, stemmen etc.
EN/EN VOORONDERSTELLINGEN (1976-HEDEN)
- Aantrekken, houden, ontwikkelen van mensen
- Strategisch denken
- Innovatie
- Waarborgen prestatiegericht klimaat
- Verbeteren van klanttevredenheid
EVENWICHT
AANLEIDINGEN VOOR DIT MODEL
- Val Berlijnse muur
o Overwinning kapitalisme
- Val sovjet-regime
o We dragen hier nog steeds de gevolgen van
o Er zou een neutrale zone komen tussen kapitalisme en communisme
Aan deze landen wordt nog steeds immens getrokken
Bv Oekraïne
- Er zijn ook kleinere landen die groter worden
o Japan komt bv met bizarre ontwerpen naar buiten -> kunnen hierdoor op
wereldniv meespelen
Vooruitgang v Japanse producten was verbazingwekkend
Als zelfs kleine landen kunnen meespelen op wereldniveau, dan
wordt de concurrentie strijd erg groot
o Amerikaanse organisaties verkeren in grote problemen
Innovatie, kwaliteit en productiviteit bleven in ernstige mate achter
- Voor arbeiders werd werk waarvoor kennis nodig is de regel en werk waar
spierkracht nodig is de uitzondering
- Vakbonden hadden te kampen met grote terugslag terwijl organisaties met grote
moeite probeerden hun personeel in te krimpen en kwaliteit te verhogen
o Arbeidszekerheid kwam steeds vaker ter sprake in de onderhandelingen
met vakbewegingen
o Organisaties kregen te maken met nieuwe problemen zoals overname en
inkrimping
- Managers in het middenkader hadden te kampen met een werklast die voorheen
door 2 à 3 managers gedragen werd
o Opbranden v managers en stress werden belangrijke thema’s
