HOOFDSTUK 1
Thema: Wat is de rol van de geest bij kennisverwerving?
Socrates is een Griekse filosoof, leerling van Socrates is Plato, die al zijn
ideeën opschreef. Leerling van Plato was weer Aristoteles.
Socrates staat bekend om het niet vertellen hoe mensen moeten denken,
maar mensen zelf laat nadenken, vragen stellen. Nativisme en
rationalisme komt hieruit.
Rationalisme = reden gebruiken om kennis en waarheid te ontdekken
Nativisme = kennis is aangeboren, het zit al in je
Idealisme = sensorische input, hoe jij het ervaart, is niet echt. Die ideale
beelden in je hoofd wel. Plato was een idealist.
Verschijningsvorm = hoe doen dingen zich aan je voor? Wat zie je?
Persoonlijke waarneming
Ideale vorm = idealen vormen die alleen in je geest zitten, geen cirkel is
ooit perfect rond
Filosoof heeft de rol om de ideale vorm te zoeken en die door te geven aan
anderen. Nadenken, niet alleen maar kijken.
Psyche betekent geest/ziel, heeft verschillende
onderdelen.
Taak van de rede (nadenken) om 2 paarden samen te
laten werken.
Aristoteles dacht veel hetzelfde als plato, maar ook
anders.
Plato zegt kennis die we hebben komt voort uit de geest. Nadenken geeft
ons ware kennis, waarneming is niet echt. Aristoteles is oneens.
Empirisme: kennis = observatie + classificatie (ordenen) (taxonomie,
indelen van dieren in soorten)
Ordening van zielen:
- Vegetatieve zielen (voeden , voortplanten) zoals planten
- Sensitieve zielen (sensatie, bewegen, geheugen, verbeelding) zoals
dieren
- Rationele zielen (logisch redeneren) zoals mensen
ISLAMITSCHE FILOSOFEN
Al-kindi, Alhazen en Avicenna
Alhazen over zicht, breking van het licht, visuele waarneming.
Camera obscure experiment met een donkere kamer 1 gaatje. Model van
het oog.
Avicenna uitbreiding Aristoteles functies van de ziel
, Externe zintuigen (zicht, gehoor, reuk, smaak, tast)
Interne zintuigen
- Combinatie
- Verbeelding, geheugen
- Inschatting (estimation; inschatting kansen en gevaren)
- Neiging (appetition; handelingsimpulsen)
Zelfbewustzijn (floating man gedachte-experiment) zonder impulsen en
input blijft zelfbewustzijn nog altijd over.
HOOFDSTUK 2
René Descartes
1. Twijfel aan alles, docenten hadden andere ideeën. Het enige waar je
zeker van kan zijn mbt ware kennis is jezelf, en dat doe je door aan
alles te twijfelen.
2. Kennis: denken (deductie) is belangrijker dan waarnemen, ervaring
(inductie)
3. Zoek simple natures: fundamentele eigenschappen van fysieke
fenomenen waaraan je niet kunt twijfelen
Fysieke wereld: extensie (extension, dingen nemen ruimte in) en
beweging (motion)
Primaire kenmerken: kenmerken van objecten op zichzelf, los van ervaring,
zoals vorm, hoeveelheid en beweging.
Secundaire kwaliteiten: ontstaan als wij via onze zintuigen interacteren
met objecten, zoals zicht, geluid en gevoel.
Fysica: volgens descartes bestond het hele universum uit deeltjes, er was
geen leegte. Deeltjes hebben verschillende grootte, volgens descartes
vuurdeeltjes, lucht- en aarde-.
Mechanistische fysiologie: het lichaam als een machine.
Zenuwen zijn holle buizen waarin animal spirits (hersenvocht) stromen.
Reflex: stimulus (externe wereld) + respons (gedrag organisme)
Automatisch – aangeleerd – passies
Door leren en oefenen verandert je hersenstructuur, waardoor de vloeistof
anders gaat stromen in je hersenen. Je creëert paden die steeds
makkelijker te bewandelen zijn. Interactie tussen interne wereld en
externe wereld. Prikkels van buitenaf wat voor iterne processen zorgt.
Dit proces heeft geen ziel nodig Aristoteles was niet meer nodig, gelooft
in psyche/ziel
Dualisme
Aan zintuigen kun je twijfelen, maar
Cogito Ergo Sum (ik denk dus ik besta)
, Rationele ziel (als je twijfelt heb je het denken van de rationele ziel van
artistoteles) met aangeboren ideeën (innate ideas)
Lichaam en geest zijn twee verschillende dingen. Nativisme is innate ideas
en rationalisme over rationele denken.
Elizabeth van Bohemen: hoe interacteren het materiële lichaam en de
immateriële geest? Vroeg ze aan Descartes.
Antwoord: via de pijnappelklier (epifyse: pineal gland) lichaam is dubbel (2
benen, armen, nieren), geest is 1 ding, dus zocht hij naar een hersendeel
die er ook maar 1 had. Hij dacht dat dat de pijnappelklier was, nu weten
we dat dat fout is. Ziel is één interactief dualsime. lichaam en geest staan
los van elkaar en interacteren via de pijnappelklier.
John Locke (engelstalige psychologie)
Mechanistische fysiologie is locke fan van.
Ziel (aangeboren ideeën) is niet nodig voor kennis
Sensaties + reflecties = herinnering
Soorten kennis: intuïtief, demonstratief, sensitief
Intuïtief: ervaring van zaken zoals ze zijn, rood zie je als rood
Demonstratief: kennis die je kunt uitleggen, zoals wiskunde
Sensitief: kennis via ervaring, via waarneming.
Als je ouder wordt krijg je volgens locke een opbouw van simpele ideeën
naar complexe ideeën. Simpele ideeën zijn direct, bv ervaring van rond,
rood, hard. In je hoofd worden de simpele ideeën gecombineerd tot
complexe ideeën, zoals appel, ronde rode appels met een appelsmaak.
Hoe werkt dat combineren? Geest is volgens locke niet actief. 2 manieren.
Associatie van ideeën door: (combineren)
Continuïteit: ervaringen heel dicht in de tijd bij elkaar, denk aan ballon
kapot klappen, je ziet een ballon je prikt en er is een knal, dat gebeurt zo
snel dat je het gaat associëren.
Gelijkenis: dingen die op elkaar lijken ga je met elkaar associëren, denk
aan stereotypen, namen die je al van andere mensen kent. Ga je gelijk
behandelen.
Blinde persoon gedachtenexperiment een blind persoon die door voelen
rond en vierkant kan onderscheiden, maar opeens kan zien, moet nog
leren om door zicht de twee te onderscheiden.
Gottfried Leibniz (duitstalige psychologie)
Alles bestaat uit levende organismes (monaden), niet uit materiele delen.
Monadelogie
Thema: Wat is de rol van de geest bij kennisverwerving?
Socrates is een Griekse filosoof, leerling van Socrates is Plato, die al zijn
ideeën opschreef. Leerling van Plato was weer Aristoteles.
Socrates staat bekend om het niet vertellen hoe mensen moeten denken,
maar mensen zelf laat nadenken, vragen stellen. Nativisme en
rationalisme komt hieruit.
Rationalisme = reden gebruiken om kennis en waarheid te ontdekken
Nativisme = kennis is aangeboren, het zit al in je
Idealisme = sensorische input, hoe jij het ervaart, is niet echt. Die ideale
beelden in je hoofd wel. Plato was een idealist.
Verschijningsvorm = hoe doen dingen zich aan je voor? Wat zie je?
Persoonlijke waarneming
Ideale vorm = idealen vormen die alleen in je geest zitten, geen cirkel is
ooit perfect rond
Filosoof heeft de rol om de ideale vorm te zoeken en die door te geven aan
anderen. Nadenken, niet alleen maar kijken.
Psyche betekent geest/ziel, heeft verschillende
onderdelen.
Taak van de rede (nadenken) om 2 paarden samen te
laten werken.
Aristoteles dacht veel hetzelfde als plato, maar ook
anders.
Plato zegt kennis die we hebben komt voort uit de geest. Nadenken geeft
ons ware kennis, waarneming is niet echt. Aristoteles is oneens.
Empirisme: kennis = observatie + classificatie (ordenen) (taxonomie,
indelen van dieren in soorten)
Ordening van zielen:
- Vegetatieve zielen (voeden , voortplanten) zoals planten
- Sensitieve zielen (sensatie, bewegen, geheugen, verbeelding) zoals
dieren
- Rationele zielen (logisch redeneren) zoals mensen
ISLAMITSCHE FILOSOFEN
Al-kindi, Alhazen en Avicenna
Alhazen over zicht, breking van het licht, visuele waarneming.
Camera obscure experiment met een donkere kamer 1 gaatje. Model van
het oog.
Avicenna uitbreiding Aristoteles functies van de ziel
, Externe zintuigen (zicht, gehoor, reuk, smaak, tast)
Interne zintuigen
- Combinatie
- Verbeelding, geheugen
- Inschatting (estimation; inschatting kansen en gevaren)
- Neiging (appetition; handelingsimpulsen)
Zelfbewustzijn (floating man gedachte-experiment) zonder impulsen en
input blijft zelfbewustzijn nog altijd over.
HOOFDSTUK 2
René Descartes
1. Twijfel aan alles, docenten hadden andere ideeën. Het enige waar je
zeker van kan zijn mbt ware kennis is jezelf, en dat doe je door aan
alles te twijfelen.
2. Kennis: denken (deductie) is belangrijker dan waarnemen, ervaring
(inductie)
3. Zoek simple natures: fundamentele eigenschappen van fysieke
fenomenen waaraan je niet kunt twijfelen
Fysieke wereld: extensie (extension, dingen nemen ruimte in) en
beweging (motion)
Primaire kenmerken: kenmerken van objecten op zichzelf, los van ervaring,
zoals vorm, hoeveelheid en beweging.
Secundaire kwaliteiten: ontstaan als wij via onze zintuigen interacteren
met objecten, zoals zicht, geluid en gevoel.
Fysica: volgens descartes bestond het hele universum uit deeltjes, er was
geen leegte. Deeltjes hebben verschillende grootte, volgens descartes
vuurdeeltjes, lucht- en aarde-.
Mechanistische fysiologie: het lichaam als een machine.
Zenuwen zijn holle buizen waarin animal spirits (hersenvocht) stromen.
Reflex: stimulus (externe wereld) + respons (gedrag organisme)
Automatisch – aangeleerd – passies
Door leren en oefenen verandert je hersenstructuur, waardoor de vloeistof
anders gaat stromen in je hersenen. Je creëert paden die steeds
makkelijker te bewandelen zijn. Interactie tussen interne wereld en
externe wereld. Prikkels van buitenaf wat voor iterne processen zorgt.
Dit proces heeft geen ziel nodig Aristoteles was niet meer nodig, gelooft
in psyche/ziel
Dualisme
Aan zintuigen kun je twijfelen, maar
Cogito Ergo Sum (ik denk dus ik besta)
, Rationele ziel (als je twijfelt heb je het denken van de rationele ziel van
artistoteles) met aangeboren ideeën (innate ideas)
Lichaam en geest zijn twee verschillende dingen. Nativisme is innate ideas
en rationalisme over rationele denken.
Elizabeth van Bohemen: hoe interacteren het materiële lichaam en de
immateriële geest? Vroeg ze aan Descartes.
Antwoord: via de pijnappelklier (epifyse: pineal gland) lichaam is dubbel (2
benen, armen, nieren), geest is 1 ding, dus zocht hij naar een hersendeel
die er ook maar 1 had. Hij dacht dat dat de pijnappelklier was, nu weten
we dat dat fout is. Ziel is één interactief dualsime. lichaam en geest staan
los van elkaar en interacteren via de pijnappelklier.
John Locke (engelstalige psychologie)
Mechanistische fysiologie is locke fan van.
Ziel (aangeboren ideeën) is niet nodig voor kennis
Sensaties + reflecties = herinnering
Soorten kennis: intuïtief, demonstratief, sensitief
Intuïtief: ervaring van zaken zoals ze zijn, rood zie je als rood
Demonstratief: kennis die je kunt uitleggen, zoals wiskunde
Sensitief: kennis via ervaring, via waarneming.
Als je ouder wordt krijg je volgens locke een opbouw van simpele ideeën
naar complexe ideeën. Simpele ideeën zijn direct, bv ervaring van rond,
rood, hard. In je hoofd worden de simpele ideeën gecombineerd tot
complexe ideeën, zoals appel, ronde rode appels met een appelsmaak.
Hoe werkt dat combineren? Geest is volgens locke niet actief. 2 manieren.
Associatie van ideeën door: (combineren)
Continuïteit: ervaringen heel dicht in de tijd bij elkaar, denk aan ballon
kapot klappen, je ziet een ballon je prikt en er is een knal, dat gebeurt zo
snel dat je het gaat associëren.
Gelijkenis: dingen die op elkaar lijken ga je met elkaar associëren, denk
aan stereotypen, namen die je al van andere mensen kent. Ga je gelijk
behandelen.
Blinde persoon gedachtenexperiment een blind persoon die door voelen
rond en vierkant kan onderscheiden, maar opeens kan zien, moet nog
leren om door zicht de twee te onderscheiden.
Gottfried Leibniz (duitstalige psychologie)
Alles bestaat uit levende organismes (monaden), niet uit materiele delen.
Monadelogie
