Opstellen van akten
• Lees zeker het toelich.ngsdocument op UFORA
• C. DE WULF, J. BAEL en S. DEVOS, Opstellen van notariële akten, Wolters Kluwer
o Opgelet: niet al.jd up-to-date (bv. vermelding oude wetsbepalingen) => studeer
a.d.h.v. je codex!
§ Soms zijn er ook woorden veranderen en die woorden zorgen voor een
impact bv in het erfrecht
o Deels zelfstudie: zie toelich.ngsdocument
o Niet alle randnummers te kennen: zie toelich.ngsdocument
• Deel 1 examen: SchriUelijk: 80% van totaalscore
o 4 uur
o Deel gesloten boek (enkel codex)
o Deel openboek (codex, cursus, slides, eigen voorbereiding): gaat vooral over de
zelfstudie
o Vooral casussen, ook theorievragen
o Eenvoudig rekenmachine toegelaten
• Deel 2 examen: Mondeling: 20% van totaalscore
o 20 minuten
o Theorievragen/Casussen
o Parate kennis (enkel codex)
Hoe leren? Vertrekken van no..es en PPT en cursus ernaast leggen en evt erbij te schrijven. Ze vindt
het heel slim om kruisverwijzingen aan te brengen in de cursus bv omdat we bij prof Vyncke iets zien
en later uitgebreider bij Willemot of omgekeerd. Op het openboek examen is dit dan makkelijk.
Zeker ook met je codex studeren. Niet alles is duidelijk in de wet, dus best dat je al weet op voorhand
waar vreemde zaken staan.
Mondeling examen: best je gedachten ordenen op kladblad (er is geen voorbereiding)
Familiaal vermogensrecht ............................................................................................................................... 4
Huwelijksovereenkomst ..................................................................................................................................... 4
• Voor- en nadelen van het we7elijk stelsel vs het stelsel van scheiding van goederen ..................... 4
- 1. We7elijk stelsel:.......................................................................................................................... 4
o Voordelen .................................................................................................................................... 4
o Nadelen....................................................................................................................................... 6
- 2. Zuivere scheiding van goederen: ................................................................................................ 6
o Voordelen .................................................................................................................................... 6
o Nadelen..................................................................................................................................... 14
• De stelsels .......................................................................................................................................... 15
- 1) We+elijk stelsel ......................................................................................................................... 15
- 2) Stelsel van gemeenschap van aanwinsten en roerend goed ..................................................... 42
- 3) Stelsel van algehele gemeenschap ............................................................................................ 42
- 4) Zuivere scheiding van goederen ................................................................................................ 43
- 5) Contractuele erfstelling ............................................................................................................. 55
- 6) Wet Valkeniers: art. 2.3.2 BW en 4.147, §5 BW ........................................................................ 58
• Bekwaamheid .................................................................................................................................... 61
• Aandachtspunten bij het opstellen van de akte ............................................................................... 63
• Overzicht van de procedure .............................................................................................................. 64
• Wijziging huwelijksvermogensregeling Gjdens het huwelijk ........................................................... 64
Testament......................................................................................................................................................... 68
• Aandachtspunten .............................................................................................................................. 68
• Vormen van testamenten .................................................................................................................. 69
1
, • Inhoud van het testament ................................................................................................................. 71
• Verdere inhoud van het testament ................................................................................................... 74
• Uitleg successierechten of erKelasGng ............................................................................................ 86
• Bekwaamheid .................................................................................................................................... 86
• Fysische onbekwaamheden .............................................................................................................. 87
• Vormvoorwaarden............................................................................................................................. 88
• Bevoegdheid van de notaris .............................................................................................................. 91
• Verdere aandachtspunten wat de inhoud betreM ............................................................................ 91
• Formaliteiten te vervullen na het verlijden van de akte. Overzicht van de procedure ................... 96
• Formaliteiten na het overlijden ........................................................................................................ 96
• Akte herroeping van een testament ................................................................................................. 98
Schenking ......................................................................................................................................................... 99
• Inhoud en aandachtspunten ............................................................................................................. 99
• Bekwaamheid .................................................................................................................................. 108
- Bekwaamheid van de schenker(s)? ............................................................................................. 108
- Bekwaamheid tot ontvangen ...................................................................................................... 111
• Vorm- en geldigheidsvereisten ........................................................................................................ 112
- Notariële schenking (rechtstreekse schenking) ........................................................................... 112
- GiS van hand tot hand................................................................................................................. 113
- Onrechtstreekse schenking ......................................................................................................... 117
- Vermomde schenking .................................................................................................................. 119
• Verdere vereisten en aandachtspunten .......................................................................................... 120
- Schenking van tegenwoordige goederen tussen echtgenoten .................................................... 120
- Schenking aan rechtspersonen .................................................................................................... 122
• Formaliteiten te vervullen na het verlijden van de akte ................................................................ 123
Erfovereenkomsten ........................................................................................................................................ 125
• Wanneer is er een verbod van bedingen betreffende toekomsGge nalatenschappen? ................ 125
• SancGonering van niet-toegelaten erfovereenkomsten ................................................................. 130
• Toegelaten erfovereenkomsten: ..................................................................................................... 131
- Bekwaamheid .............................................................................................................................. 131
- Vormvereisten ............................................................................................................................. 132
- Publiciteit..................................................................................................................................... 136
- De globale erfovereenkomst ....................................................................................................... 136
- Punctuele uitzonderingen op het verbod .................................................................................... 140
- Gevolgen...................................................................................................................................... 143
Echtscheiding door onderlinge toestemming................................................................................................ 144
De regeling van een nalatenschap ................................................................................................................ 155
Oefenles modellen ......................................................................................................................................... 155
Verkoop van een onroerend goed ............................................................................................................... 167
FASE 1: wat moet er aan de cliënten gevraagd / meegedeeld worden? ..................................................... 168
FASE 2: Welke voorafgaande formaliteiten moet je vervullen ..................................................................... 209
FASE 3: Enkele aandachtspunten bij de redacHe van de akte....................................................................... 213
FASE 4: aandachtspunten bij het verlijden van de akte ................................................................................ 226
FASE 5: aandachtspunten na het verlijden van de akte ................................................................................ 227
ToelichHng ...................................................................................................................................................... 228
PrakGsche oefeningen-werkcolleges ........................................................................................................... 237
PO Pacht ......................................................................................................................................................... 237
PO Voorafgaande opzoekingen ..................................................................................................................... 250
2
, PO schenking .................................................................................................................................................. 253
PO testament ................................................................................................................................................. 257
PO Oorsprong van eigendom ........................................................................................................................ 259
PO huwelijkscontracten ................................................................................................................................. 268
PO echtscheiding............................................................................................................................................ 275
Theorie toegepast in de notariële prak.jk
• Fase 1: informa.e-uitwisseling met cliënt(en) + advies
- Is de belangrijkste fase. Ze gaan zeggen wat ze willen, waarvoor ze een oplossing willen
• Fase 2: voorbereiding akte, incl. voorafgaande formaliteiten (bv checken of de cliënten geen
huwelijksovereenkomst hebben gesloten)
• Fase 3: opstellen van de akte: modellen + crea.viteit
- Je hebt modellen maar die moet je wel bewerken en herschrijven
• Fase 4: akte verlijden
• Fase 5: post-akte formaliteiten
• In de prak.jk lopen rechtstakken in elkaar over
- Vb: aankoop woning => schenking ouders + rela.etype + successieplanning + …
• Ook op examen: casussen => hypotheses maken, verschillende op.es onderzoeken
3
, Familiaal vermogensrecht
Huwelijksovereenkomst
• Voor- en nadelen van het we6elijk stelsel vs het stelsel van scheiding van goederen
- Als mensen trouwen en ze gaan niet langs de notaris en ze maken geen
huwelijksovereenkomst op, dan trouwen ze automa.sch onder het weielijk stelsel. Ook
als je naar de notaris gaat, kan je trouwen onder het weielijk stelsel als dit voor hen
interessant is.
o Als de vrouw zegt dat ze architect is, misschien wel scheiding van goederen
bespreken want er zijn grote aansprakelijkheidsrisico’s
- Als duidelijk is dat ze neigen naar een weielijk stelsel, haal je kort het stelsel van scheiding
van goederen aan, maar je gaat niet in detail
- Je maakt no..es .jdens dat ze spreken. Kan een begin van bewijs zijn als ze zeggen dat je
iets niet hebt besproken
- Weielijk stelsel: EV 1 en 2 en GV. Een man trouwt met een vrouw. In je EV zit alles wat
voorhuwelijks is en alles wat je via schenking, testament hebt verkregen. Alles van
inkomsten + besparingen daarop die vanaf de start van het stelsel in bezit zijn gekomen,
ziien in het GV. Het GV is van beide echtgenoten en beide hebben recht op de helU, ook
al verdienen ze niet gelijk.
- Scheiding van goederen: geen GV. Inkomen + besparingen blijU gescheiden in het EV. Als
er dan een echtscheiding komt, is er niet echt solidariteit
o Zij kunnen wel een periodiek verrekenbeding toevoegen. Wat houdt dit in? Elke
twee jaar ga je berekenen wat de aanwinsten van beide echtgenoten zijn en die
neem je samen en dan krijgt ieder de helU. Dit zorgt ervoor dat beroepsinkomsten
toch gedeeld worden. De beroepsinkomsten worden dan gespreid in beide EV. Dit
is belangrijk voor de fiscus, want die kunnen zich dan verhalen op het EV 2 van de
andere echtgenoot, beperkt tot die beroepsinkomsten van echtgenoot 1
- In de prak.jk: zeker niet àlle aanstaande echtgenoten
- In de prak.jk: highlights + aangepast aan mensen die voor je ziien
- 1. We6elijk stelsel:
o Voordelen
§ Het weielijk stelsel is eenvoudig en evenwich.g
• De beide echtgenoten beschikken ieder over hun familiegoederen,
meer bepaald de goederen die zij beziien van voor hun huwelijk en
die zij .jdens het huwelijk verwerven door giU of erfenis en zij beheren
die goederen ook zelf
• De beide echtgenoten zijn gerech.gd in de winsten en besparingen
verwezenlijkt .jdens het huwelijk en besturen deze op gelijke voet
§ De inkomsten zijn (automa.sch) gemeenschappelijk Þ gelijke deelname in
de besparingen .jdens het huwelijk
• Bij het weielijk stelsel moet je geen boekhouding bijhouden. Wat er
in het GV zit, noemen we de aanwinsten. Dat is uw inkomen uit arbeid
maar ook de inkomsten uit kapitaal bv schenking van je ouders is EV,
maar de interesten erop zijn inkomsten uit kapitaal en behoren tot het
GV. De aanwinsten zijn ook de besparingen + wat je hebt verworven
met de aanwinsten bv auto gekocht met je loon.
• Het is mogelijk dat de rekeningen toch gescheiden worden en dat ze
op naam van één echtgenoot staan. Bij echtscheiding zal de ander
toch recht hebben op de helU van de aanwinsten.
4
• Lees zeker het toelich.ngsdocument op UFORA
• C. DE WULF, J. BAEL en S. DEVOS, Opstellen van notariële akten, Wolters Kluwer
o Opgelet: niet al.jd up-to-date (bv. vermelding oude wetsbepalingen) => studeer
a.d.h.v. je codex!
§ Soms zijn er ook woorden veranderen en die woorden zorgen voor een
impact bv in het erfrecht
o Deels zelfstudie: zie toelich.ngsdocument
o Niet alle randnummers te kennen: zie toelich.ngsdocument
• Deel 1 examen: SchriUelijk: 80% van totaalscore
o 4 uur
o Deel gesloten boek (enkel codex)
o Deel openboek (codex, cursus, slides, eigen voorbereiding): gaat vooral over de
zelfstudie
o Vooral casussen, ook theorievragen
o Eenvoudig rekenmachine toegelaten
• Deel 2 examen: Mondeling: 20% van totaalscore
o 20 minuten
o Theorievragen/Casussen
o Parate kennis (enkel codex)
Hoe leren? Vertrekken van no..es en PPT en cursus ernaast leggen en evt erbij te schrijven. Ze vindt
het heel slim om kruisverwijzingen aan te brengen in de cursus bv omdat we bij prof Vyncke iets zien
en later uitgebreider bij Willemot of omgekeerd. Op het openboek examen is dit dan makkelijk.
Zeker ook met je codex studeren. Niet alles is duidelijk in de wet, dus best dat je al weet op voorhand
waar vreemde zaken staan.
Mondeling examen: best je gedachten ordenen op kladblad (er is geen voorbereiding)
Familiaal vermogensrecht ............................................................................................................................... 4
Huwelijksovereenkomst ..................................................................................................................................... 4
• Voor- en nadelen van het we7elijk stelsel vs het stelsel van scheiding van goederen ..................... 4
- 1. We7elijk stelsel:.......................................................................................................................... 4
o Voordelen .................................................................................................................................... 4
o Nadelen....................................................................................................................................... 6
- 2. Zuivere scheiding van goederen: ................................................................................................ 6
o Voordelen .................................................................................................................................... 6
o Nadelen..................................................................................................................................... 14
• De stelsels .......................................................................................................................................... 15
- 1) We+elijk stelsel ......................................................................................................................... 15
- 2) Stelsel van gemeenschap van aanwinsten en roerend goed ..................................................... 42
- 3) Stelsel van algehele gemeenschap ............................................................................................ 42
- 4) Zuivere scheiding van goederen ................................................................................................ 43
- 5) Contractuele erfstelling ............................................................................................................. 55
- 6) Wet Valkeniers: art. 2.3.2 BW en 4.147, §5 BW ........................................................................ 58
• Bekwaamheid .................................................................................................................................... 61
• Aandachtspunten bij het opstellen van de akte ............................................................................... 63
• Overzicht van de procedure .............................................................................................................. 64
• Wijziging huwelijksvermogensregeling Gjdens het huwelijk ........................................................... 64
Testament......................................................................................................................................................... 68
• Aandachtspunten .............................................................................................................................. 68
• Vormen van testamenten .................................................................................................................. 69
1
, • Inhoud van het testament ................................................................................................................. 71
• Verdere inhoud van het testament ................................................................................................... 74
• Uitleg successierechten of erKelasGng ............................................................................................ 86
• Bekwaamheid .................................................................................................................................... 86
• Fysische onbekwaamheden .............................................................................................................. 87
• Vormvoorwaarden............................................................................................................................. 88
• Bevoegdheid van de notaris .............................................................................................................. 91
• Verdere aandachtspunten wat de inhoud betreM ............................................................................ 91
• Formaliteiten te vervullen na het verlijden van de akte. Overzicht van de procedure ................... 96
• Formaliteiten na het overlijden ........................................................................................................ 96
• Akte herroeping van een testament ................................................................................................. 98
Schenking ......................................................................................................................................................... 99
• Inhoud en aandachtspunten ............................................................................................................. 99
• Bekwaamheid .................................................................................................................................. 108
- Bekwaamheid van de schenker(s)? ............................................................................................. 108
- Bekwaamheid tot ontvangen ...................................................................................................... 111
• Vorm- en geldigheidsvereisten ........................................................................................................ 112
- Notariële schenking (rechtstreekse schenking) ........................................................................... 112
- GiS van hand tot hand................................................................................................................. 113
- Onrechtstreekse schenking ......................................................................................................... 117
- Vermomde schenking .................................................................................................................. 119
• Verdere vereisten en aandachtspunten .......................................................................................... 120
- Schenking van tegenwoordige goederen tussen echtgenoten .................................................... 120
- Schenking aan rechtspersonen .................................................................................................... 122
• Formaliteiten te vervullen na het verlijden van de akte ................................................................ 123
Erfovereenkomsten ........................................................................................................................................ 125
• Wanneer is er een verbod van bedingen betreffende toekomsGge nalatenschappen? ................ 125
• SancGonering van niet-toegelaten erfovereenkomsten ................................................................. 130
• Toegelaten erfovereenkomsten: ..................................................................................................... 131
- Bekwaamheid .............................................................................................................................. 131
- Vormvereisten ............................................................................................................................. 132
- Publiciteit..................................................................................................................................... 136
- De globale erfovereenkomst ....................................................................................................... 136
- Punctuele uitzonderingen op het verbod .................................................................................... 140
- Gevolgen...................................................................................................................................... 143
Echtscheiding door onderlinge toestemming................................................................................................ 144
De regeling van een nalatenschap ................................................................................................................ 155
Oefenles modellen ......................................................................................................................................... 155
Verkoop van een onroerend goed ............................................................................................................... 167
FASE 1: wat moet er aan de cliënten gevraagd / meegedeeld worden? ..................................................... 168
FASE 2: Welke voorafgaande formaliteiten moet je vervullen ..................................................................... 209
FASE 3: Enkele aandachtspunten bij de redacHe van de akte....................................................................... 213
FASE 4: aandachtspunten bij het verlijden van de akte ................................................................................ 226
FASE 5: aandachtspunten na het verlijden van de akte ................................................................................ 227
ToelichHng ...................................................................................................................................................... 228
PrakGsche oefeningen-werkcolleges ........................................................................................................... 237
PO Pacht ......................................................................................................................................................... 237
PO Voorafgaande opzoekingen ..................................................................................................................... 250
2
, PO schenking .................................................................................................................................................. 253
PO testament ................................................................................................................................................. 257
PO Oorsprong van eigendom ........................................................................................................................ 259
PO huwelijkscontracten ................................................................................................................................. 268
PO echtscheiding............................................................................................................................................ 275
Theorie toegepast in de notariële prak.jk
• Fase 1: informa.e-uitwisseling met cliënt(en) + advies
- Is de belangrijkste fase. Ze gaan zeggen wat ze willen, waarvoor ze een oplossing willen
• Fase 2: voorbereiding akte, incl. voorafgaande formaliteiten (bv checken of de cliënten geen
huwelijksovereenkomst hebben gesloten)
• Fase 3: opstellen van de akte: modellen + crea.viteit
- Je hebt modellen maar die moet je wel bewerken en herschrijven
• Fase 4: akte verlijden
• Fase 5: post-akte formaliteiten
• In de prak.jk lopen rechtstakken in elkaar over
- Vb: aankoop woning => schenking ouders + rela.etype + successieplanning + …
• Ook op examen: casussen => hypotheses maken, verschillende op.es onderzoeken
3
, Familiaal vermogensrecht
Huwelijksovereenkomst
• Voor- en nadelen van het we6elijk stelsel vs het stelsel van scheiding van goederen
- Als mensen trouwen en ze gaan niet langs de notaris en ze maken geen
huwelijksovereenkomst op, dan trouwen ze automa.sch onder het weielijk stelsel. Ook
als je naar de notaris gaat, kan je trouwen onder het weielijk stelsel als dit voor hen
interessant is.
o Als de vrouw zegt dat ze architect is, misschien wel scheiding van goederen
bespreken want er zijn grote aansprakelijkheidsrisico’s
- Als duidelijk is dat ze neigen naar een weielijk stelsel, haal je kort het stelsel van scheiding
van goederen aan, maar je gaat niet in detail
- Je maakt no..es .jdens dat ze spreken. Kan een begin van bewijs zijn als ze zeggen dat je
iets niet hebt besproken
- Weielijk stelsel: EV 1 en 2 en GV. Een man trouwt met een vrouw. In je EV zit alles wat
voorhuwelijks is en alles wat je via schenking, testament hebt verkregen. Alles van
inkomsten + besparingen daarop die vanaf de start van het stelsel in bezit zijn gekomen,
ziien in het GV. Het GV is van beide echtgenoten en beide hebben recht op de helU, ook
al verdienen ze niet gelijk.
- Scheiding van goederen: geen GV. Inkomen + besparingen blijU gescheiden in het EV. Als
er dan een echtscheiding komt, is er niet echt solidariteit
o Zij kunnen wel een periodiek verrekenbeding toevoegen. Wat houdt dit in? Elke
twee jaar ga je berekenen wat de aanwinsten van beide echtgenoten zijn en die
neem je samen en dan krijgt ieder de helU. Dit zorgt ervoor dat beroepsinkomsten
toch gedeeld worden. De beroepsinkomsten worden dan gespreid in beide EV. Dit
is belangrijk voor de fiscus, want die kunnen zich dan verhalen op het EV 2 van de
andere echtgenoot, beperkt tot die beroepsinkomsten van echtgenoot 1
- In de prak.jk: zeker niet àlle aanstaande echtgenoten
- In de prak.jk: highlights + aangepast aan mensen die voor je ziien
- 1. We6elijk stelsel:
o Voordelen
§ Het weielijk stelsel is eenvoudig en evenwich.g
• De beide echtgenoten beschikken ieder over hun familiegoederen,
meer bepaald de goederen die zij beziien van voor hun huwelijk en
die zij .jdens het huwelijk verwerven door giU of erfenis en zij beheren
die goederen ook zelf
• De beide echtgenoten zijn gerech.gd in de winsten en besparingen
verwezenlijkt .jdens het huwelijk en besturen deze op gelijke voet
§ De inkomsten zijn (automa.sch) gemeenschappelijk Þ gelijke deelname in
de besparingen .jdens het huwelijk
• Bij het weielijk stelsel moet je geen boekhouding bijhouden. Wat er
in het GV zit, noemen we de aanwinsten. Dat is uw inkomen uit arbeid
maar ook de inkomsten uit kapitaal bv schenking van je ouders is EV,
maar de interesten erop zijn inkomsten uit kapitaal en behoren tot het
GV. De aanwinsten zijn ook de besparingen + wat je hebt verworven
met de aanwinsten bv auto gekocht met je loon.
• Het is mogelijk dat de rekeningen toch gescheiden worden en dat ze
op naam van één echtgenoot staan. Bij echtscheiding zal de ander
toch recht hebben op de helU van de aanwinsten.
4
